Οταν η απουσία γίνεται απώλεια

Μέχρι το 2016 ο πατέρας της Μαρίας Καλμπουρτζή ήταν κι αυτός ανάμεσα στους αγνοούμενους του «Αττίλα». Οκτώ χρόνια πριν, ωστόσο, τα οστά του βρέθηκαν και ταυτοποιήθηκαν. Η απουσία έγινε απώλεια: «Ολες οι οικογένειες βιώνουν την απώλεια, εμείς βιώναμε την απουσία. Μια μόνιμη απουσία που σου αφήνει πνιγηρή πληγή. Γιατί έστω και αν είναι μηδαμινή πάντα υπάρχει η ελπίδα ότι μπορεί να μάθεις ότι είναι ζωντανός. Παρόλο που ενδόμυχα πολεμάς με τα δεδομένα και παραδέχεσαι ότι δεν μπορεί να συμβαίνει κάτι τέτοιο – και λόγω των κακουχιών και λόγω του αντιπάλου – η ελπίδα δεν πεθαίνει. Μόνο όταν έχεις κάτι χειροπιαστό η απουσία μετουσιώνεται σε απώλεια – δηλαδή όταν πάρεις το λείψανο και κάνεις μια ταφή».

Στην ανεύρεση, ταυτοποίηση και επαναπατρισμό των οστών των πεσόντων Ελλαδιτών, σημαντικό ρόλο παίζει η Υπηρεσία Ανθρωπιστικών Θεμάτων Αγνοουμένων και Εγκλωβισμένων της Προεδρίας της Δημοκρατίας της Κύπρου. Οπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» η επικεφαλής της Υπηρεσίας Αννα Αριστοτέλους, «αποστολή της είναι η συλλογή, ταξινόμηση, αξιολόγηση, αξιοποίηση και διερεύνηση πληροφοριών και άλλου σχετικού υλικού που αφορά στους αγνοουμένους μας, για τη διακρίβωση της τύχης τους – θέτοντας ένα τέλος στην αγωνία των συγγενών τους, με την αποκάλυψη της αλήθειας». Η ίδια σημειώνει ότι ο τρόπος προσέγγισης για τη λήψη και καταγραφή πληροφοριών είναι αρκετά φιλικός ώστε οι πολίτες να νιώσουν την απαραίτητη εμπιστοσύνη και ασφάλεια για να δώσουν πληροφορίες: «Κάθε πληροφορία που λαμβάνουμε, ακόμα και μια απλή αναφορά, διερευνάται. Δεν χρησιμοποιούμε πλέον τις μεθόδους λήψης καταθέσεων που ίσχυαν προηγουμένως και παρέπεμπαν σε αστυνομικές διαδικασίες με ανακριτικό προφίλ. Αλλάζοντας τον τρόπο προσέγγισης σε πιο φιλικό προς τους πολίτες-πληροφοριοδότες, αυξήθηκε η ροή πληροφοριών με θετικά αποτελέσματα».

Ποια είναι, όμως, η διαδικασία που ακολουθείται στην περίπτωση που βρεθούν τα οστά αγνοουμένων; «Εχουμε τακτική επικοινωνία και συνεργασία με ανθρωπολόγο από την Ελλάδα, με στόχο να συνδράμει στο έργο της Υπηρεσίας. Ετσι έγινε και στην περίπτωση των πρόσφατων ταυτοποιήσεων ελλαδιτών αγνοουμένων μας. Είχαμε προβεί σε ταυτοποίηση οστών έξι ελλαδιτών στρατιωτών της ΕΛΔΥΚ, στο πλαίσιο του προγράμματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ενημερώσαμε πρόσωπο με πρόσωπο, τις οικογένειες των ΕΛΔΥΚάριων. Ηταν μία στιγμή πολύ δύσκολη για τον κάθε έναν από εμάς, αλλά ήταν ταυτόχρονα μία ανθρώπινη πράξη ευθύνης απέναντι στους συγγενείς τους, οι οποίοι δικαιολογημένα αναζητούν την παραμικρή πληροφορία που σχετίζεται με τους δικούς τους ανθρώπους και τις συνθήκες θανάτου τους. Στη συνέχεια διευθετήσαμε την κάθοδο των οικογενειών στην Κύπρο, οι οποίες τιμήθηκαν από τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας και προχωρήσαμε στους επαναπατρισμούς των οστών στην Ελλάδα και στον ενταφιασμό των λειψάνων όσων συγγενών το επιθυμούσαν στο Στρατιωτικό Κοιμητήριο στον Τύμβο Μακεδονίτισσας στη Λευκωσία, αλλά και στην τέλεση κηδειών, αποδίδοντας τις τιμές που αρμόζουν στους ήρωές μας που θυσιάστηκαν για την ελευθερία της πατρίδας μας», λέει η Αννα Αριστοτέλους και καταλήγει:

«Οι αγνοούμενοί μας αποτελούν την τραγικότερη πτυχή της τουρκικής εισβολής, με αρκετούς οικείους τους να στερούνται του δικαιώματος στην αλήθεια για την τύχη των αγαπημένων τους προσώπων και να φεύγουν από τη ζωή με τον καημό και την άγνοια».