«Η Τουρκία προετοιμάζεται;»

Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, στην εξέλιξή του, χαρακτηριζόταν ως ο «μεγάλος πόλεμος». Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, ονομαζόταν «πόλεμος κατά του φασισμού/ ναζισμού». Τον χαρακτηρισμό «Παγκόσμιος Πόλεμος/Πόλεμοι» τον έλαβαν εκ των υστέρων, λόγω των συνεπειών τους σε παγκόσμια κλίμακα.

Στη σύγχρονη εποχή, παρότι υπάρχουν ανοιχτά μέτωπα Δύσης – Ρωσίας στην Ουκρανία και Δύσης – τζιχαντιστικού Ισλάμ, συν το μόνιμο Μεσανατολικό, με πάμπολλες περιφερειακές συγκρούσεις και εν δυνάμει έτοιμες να ξεσπάσουν παγκοσμίως, αρνούμαστε να «ξεστομίσουμε» την έννοια Γ’ παγκόσμιος πόλεμος, παρότι de facto αυτός υφίσταται και κυρίως έχει παγκόσμιες κοινωνικές/ μεταναστευτικές/ προσφυγικές, οικονομικές, ενεργειακές, διατροφικές και περιβαλλοντολογικές συνέπειες.

Το ερώτημα είναι: «Το κακό αποτρέπεται με ευχολόγια και εάν δεν το ονομάζεις/ παραδέχεσαι, ή αποτρέπεται με πρόληψη και προετοιμασία για τις συνέπειες;».

Ο δυτικός κόσμος πάσχει σε όλα τα παραπάνω συν το δημογραφικό, ενώ δεν φαίνεται να έχει ηγέτες με ανάστημα που θα φέρουν υλοποιήσιμες άμεσες ειρηνικές λύσεις.

Αν και μεγάλα γεωπολιτικά αναστήματα όπως ο Spykman (θεωρία Rimland) και ο Mackinder (θεωρία Heartland) είχαν προβλέψει ήδη από τον 20ό αι. την πορεία της Δύσης και πως το μέλλον της ανθρωπότητας θα είναι στην Ευρασία (δημογραφικά, ενεργειακά, διατροφικά, σε υδάτινους πόρους), τις θεωρίες τους, τις υλοποιούν σήμερα οι λαοί της Ευρασίας και όχι η Δύση που βάλθηκε να τους πολεμήσει αντί να συνεργαστεί, χωρίς να έχει αποθέματα ενέργειας και τροφής, εξαντλώντας έτσι τους λαούς της.

Η ερντογανική Τουρκία (2003-2024), ως ο ιστορικός επιτήδειος ουδέτερος, πατώντας πάντοτε σε «δύο βάρκες» έχει ενστερνιστεί πλήρως τις θεωρίες Rimland και Heartland.

Mάλιστα, αυτές τις μέρες του Ιουλίου, που θα «γιορτάσει» τα 50 χρόνια «εγγυητικής απελευθερωτικής εισβολής-κατοχής» (sic) στην Κύπρο, παραδόξως δηλώνει πως θα εντείνει τις προσπάθειές της για ένταξη στην ΕΕ, όπως ειπώθηκε πρόσφατα, ενώπιον του εσθονού προέδρου Αλάρ Κάρις.

Περαιτέρω, ο πρόεδρος Ερντογάν θα παραστεί στη Σύνοδο Κορυφής Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, στην Αστάνα του Καζακστάν στις 3-4 Ιουλίου, όπου θα συζητηθούν θέματα ενέργειας και εμπορίου. Μάλιστα προγραμματίζεται κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον ρώσο πρόεδρο, για τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας, την πρωτοβουλία για τα σιτηρά στη Μαύρη Θάλασσα και την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού Akkuyu, καθώς και η αποδυνάμωση των κουρδικών PKK-YPG-PYD στη Βόρεια Συρία. Στη συνέχεια (6 Ιουλίου) ο Ερντογάν θα μεταβεί στο Αζερμπαϊτζάν (Σούσα), στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών, με θέματα συζήτησης τη μεταφορά του φυσικού αερίου της Κασπίας προς τα δυτικά μέσω της Τουρκίας και την αύξηση των εμπορικών δραστηριοτήτων μεταξύ των τουρκικών κρατών, καθώς και την ειρήνευση μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας. Τέλος, ο  Ερντογάν θα μεταβεί στην Ουάσιγκτον για τη σύνοδο κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί στις 9-11 Ιουλίου, για τα θέματα Ρωσίας – Ουκρανίας και Ισραήλ στη Γάζα.

Διπλωματικές ανώδυνες, συνηθισμένες κινήσεις, με στοιχεία μπλόφας, θα πει κάποιος καλόπιστος και αρνητής της νέας πραγματικότητας. Προετοιμασία για τον Γ’ παγκόσμιο πόλεμο θα πει κάποιος ρεαλιστής αν παρακολουθεί την κλιμάκωση λόγων και πράξεων παγκοσμίως, αλλά και τις δημόσιες δηλώσεις τούρκων αξιωματούχων. Και το ερώτημα πάντοτε παραμένει: «Η Ελλάδα, πολιτικοί και λαός, το σκέφτονται αυτό ως ενδεχόμενο, ή θεωρούν πως ο καλός Θεός της Ελλάδας θα μας σώσει θαυματουργικά;».

Ο Δημήτρης Σταθακόπουλος είναι δρ Παντείου Πανεπιστημίου, οθωμανολόγος – τουρκολόγος, δικηγόρος στον Αρειο Πάγο