O αιμορραγικός κίνδυνος από τη λήψη αντιπηκτικών στην κολπική μαρμαρυγή

Κάθε έτος στην Ευρωπαϊκή Ενωση εμφανίζονται 100.000-200.000 νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή. Εχει υπολογισθεί ότι  1 στους 4 Ευρωπαίους θα αναπτύξει κολπική μαρμαρυγή. Παρότι ψηλαφώντας τον σφυγμό, μπορεί ο έμπειρος γιατρός να αντιληφθεί την παρουσία της κολπικής μαρμαρυγής, η διάγνωσή της γίνεται από τον γιατρό βασιζόμενο στο πλήρες ηλεκτροκαρδιογράφημα των 12 απαγωγών. Θα πρέπει να τονιστεί ότι σε περίπτωση καταγραφής π.χ. σε μόνιτορ παρακολούθησης, σε φορητές ηλεκτρονικές συσκευές με δυνατότητα καταγραφής ηλεκτροκαρδιογραφήματος σε μια απαγωγή, η συνεχής καταγραφή θα πρέπει να διαρκεί >30 δευτερόλεπτα και να επιβεβαιώνεται η διάγνωση της κολπικής μαρμαρυγής από γιατρό εκπληρώνοντας συγκεκριμένα ηλεκτροκαρδιογραφικά χαρακτηριστικά. Η κολπική μαρμαρυγή 5πλασιάζει την πιθανότητα αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου ευθυνόμενη για το 1/3 του συνόλου των ΑΕΕ.  Η θνητότητά τους φτάνει το 25% και προκαλούν αναπηρία στο 50% των ασθενών. Πέραν του εγκεφαλικού επεισοδίου, μία ακόμη σοβαρή επιπλοκή της κολπικής μαρμαρυγής είναι η εκδήλωση καρδιακής ανεπάρκειας (διά βίου κίνδυνος 42%). Ακόμα η κολπική μαρμαρυγή επιβαρύνει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών ιδίως στη φάση της παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής.

Οι περισσότερες ιατρικές εταιρείες στον κόσμο συστήνουν τη χρήση του CHA2DS2-VASc score για την εκτίμηση του θρομβοεμβολικού κινδύνου των ασθενών με κολπική μαρμαρυγή και βάσει αυτού του σκορ καθορίζεται αν ο ασθενής θα λάβει αντιπηκτική αγωγή ή όχι. Το σκορ αυτό συνεκτιμά την ηλικία και το φύλο του ατόμου, το ιστορικό υπέρτασης, διαβήτη, καρδιακής ανεπάρκειας, αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Παράλληλα πρέπει να εκτιμηθεί και ο αιμορραγικός κίνδυνος από τη μακροχρόνια λήψη των αντιπηκτικών που ευτυχώς όμως η χρήση τους δεν αυξάνει τις σοβαρές εγκεφαλικές αιμορραγίες.

Στην περίπτωση που το άτομο με κολπική μαρμαρυγή υποστεί αιμορραγίες από το πεπτικό (γαστρορραγία, εντερορραγία) ή από το ουροποιητικό (αιματουρία) ή πολύ περισσότερο ενδοκράνια αιμορραγία, μπορεί να εξετασθεί η πιθανότητα να γίνει διαδερμική, με καθετηριασμό, σύγκλειση του ωτίου του αριστερού κόλπου. Ετσι, οι τυχόν παραγόμενοι θρόμβοι από την κολπική μαρμαρυγή θα παραμένουν εγκλωβισμένοι σε αυτή τη μικρή κοιλότητα του αριστερού κόλπου μη δυνάμενοι να προκαλέσουν εμβολικό επεισόδιο, αν και το άτομο δεν θα λαμβάνει πλέον αντιπηκτικά. Οι επεμβάσεις αυτές απαιτούν 1-2 ημέρες νοσηλείας και συνοδεύονται από υψηλά ποσοστά επιτυχίας.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών