Πρόωρες εθνικές εκλογές μετά τον θρίαμβο Λεπέν

Σε ποιο βαθμό μπορούν και πρέπει να αντλούνται εθνικά συμπεράσματα από τις ευρωεκλογές, δεδομένου του ότι η ψήφος σε αυτές τις τελευταίες λειτουργεί συχνά ως μέσο εκτόνωσης για τους δυσαρεστημένους ψηφοφόρους; Αυτό το ερώτημα ετοιμάζονταν χθες να συζητήσουν ενδελεχώς πολιτικοί και αναλυτές στη Γαλλία, με το που ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών: μία ιστορική επιτυχία για την ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση (RN) της Μαρίν Λεπέν, που απέσπασε 31,5% των ψήφων και 30 έδρες, έναντι μόλις 14,5% και 14 εδρών υπέρ της μακρονικής λίστας υπό τη Βαλερί Αγιέρ και 14% καθώς και 13 εδρών υπέρ της σοσιαλιστικής λίστας υπό τον Ραφαέλ Γκλικσμάν. Τους πρόλαβε ωστόσο ο ίδιος ο Εμανουέλ Μακρόν, ανακοινώνοντας αιφνιδιαστικά τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης και την προκήρυξη πρόωρων κοινοβουλευτικών εκλογών – στις 30 Ιουνίου ο πρώτος γύρος και στις 7 Ιουλίου ο δεύτερος. Είναι κάτι που έχει να συμβεί στη Γαλλία από το 1997.

«Δεν θα μπορούσα, στο τέλος αυτής της ημέρας, να κάνω σαν να μη συνέβη τίποτα», δήλωσε ο γάλλος πρόεδρος εκφράζοντας τη θλίψη του για το γεγονός ότι «τα κόμματα της Ακροδεξιάς, που αντιτάχθηκαν αυτά τα τελευταία χρόνια σε τόσες προόδους που κατέστησε δυνατές η Ευρώπη μας, ανεβαίνουν παντού στην ήπειρο». Το γεγονός όμως ότι, λίγο πριν ανακοινώσει πρόωρες εκλογές, είχε απαιτήσει να κάνει ακριβώς αυτό ο Ζορντάν Μπαρντελά, ο επικεφαλής της ακροδεξιάς λίστας και ανερχόμενος αστέρας της RN, έκανε πολλούς να δυσανασχετήσουν στη Γαλλία.

«Ο Εμανουέλ Μακρόν συμμορφώθηκε προς τις αξιώσεις του Ζορντάν Μπαρντελά», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ραφαέλ Γκλικσμάν, προειδοποιώντας τον γάλλο πρόεδρο ότι παίζει «ένα παιχνίδι εξαιρετικά επικίνδυνο με τη δημοκρατία και τους θεσμούς». Από την πλευρά της, η Μαρίν Λεπέν έσπευσε να χαιρετίσει «μία υπόσχεση που εγγράφεται στη λογική των θεσμών της 5ης Γαλλικής Δημοκρατίας» και να επαναλάβει ξανά και ξανά: «Είμαστε έτοιμοι να ασκήσουμε την εξουσία». Στις κοινοβουλευτικές εκλογές που πραγματοποιήθηκαν το 2022, η Εθνική Συσπείρωση είχε καταφέρει να εκλέξει 89 βουλευτές, αριθμό – ρεκόρ: από τότε, και αξιοποιώντας αυτό το όπλο, η «εκστρατεία αποδαιμονοποίησής» του κόμματος που είχε βάλει μπροστά η Λεπέν όταν ανέλαβε τα ηνία του, το 2011, έδωσε τη θέση της στην «εκστρατεία κανονικοποίησής» του.

«Η άνοδος των εθνικιστών και των δημαγωγών αποτελεί κίνδυνο όχι μόνο για το έθνος μας, αλλά και για την Ευρώπη μας και για τη θέση της Γαλλίας στην Ευρώπη και στον κόσμο», δήλωσε στο έκτακτο διάγγελμά του ο Μακρόν, λέγοντας ότι έχει «εμπιστοσύνη στη δημοκρατία μας· ας δοθεί ο λόγος στον κυρίαρχο λαό». «Ακουσα το μήνυμά σας, τις ανησυχίες σας και δεν θα τις αφήσω αναπάντητες», διαβεβαίωσε. «Η άνευ προηγουμένου διαφορά ανάμεσα στην προεδρική πλειοψηφία και το κορυφαίο κόμμα της αντιπολίτευσης αντανακλά την ξεκάθαρη αποκήρυξη και απόρριψη της πολιτικής της οποίας ηγείται ο Εμανουέλ Μακρόν και η κυβέρνησή του. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν μπορεί να μείνει κουφός σε αυτό το μήνυμα», είχε διακηρύξει νωρίτερα ο Μπαρντελά, καλώντας τον αρχηγό του γαλλικού κράτους, τον οποίο χαρακτήρισε ως «αποδυναμωμένο» από το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση και να οργανώσει έτσι νέες βουλευτικές εκλογές.

Είχε άλλη λύση ο Μακρόν πέραν του να «συμμορφωθεί»; Η διάλυση της Εθνοσυνέλευσης ήταν «η μόνη λύση», εκτίμησε ο επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών, της κοινοβουλευτικής Δεξιάς δηλαδή, Ερίκ Σιοτί, αρνούμενος παράλληλα κάθε «συμμαχία» με το προεδρικό στρατόπεδο. Το άλλοτε κραταιό του κόμμα ήρθε πέμπτο στις ευρωεκλογές, με 7,2% και έξι έδρες, πίσω από την Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν-Λικ Μελανσόν, που εξασφάλισε ένα 10,1% των ψήφων και οκτώ έδρες. Να σημειωθεί πως η γαλλική Ακροδεξιά συνολικά δεν θα περιοριστεί στις 30 έδρες της Εθνικής Συσπείρωσης: άλλες πέντε έδρες και 5,5% των ψήφων απέσπασε η λίστα της Ανακατάκτησης του Ερίκ Ζεμούρ, υπό την ανιψιά Λεπέν, Μαριόν Μαρεσάλ. Οριακά κατάφεραν να εκλέξουν, με τη σειρά τους, πέντε ευρωβουλευτές, εξασφαλίζοντας 5,3% των ψήφων (το όριο εκπροσώπησης είναι 5%) οι Οικολόγοι, που είχαν εντούτοις έρθει πριν από πέντε χρόνια τρίτοι με 13,48%.

Αλλά το 2019 φαντάζει πια μια μακρινή εποχή: μόλις δύο χρόνια μετά την πανηγυρική πρώτη εκλογή του Εμανουέλ Μακρόν στη γαλλική προεδρία, η RN της Λεπέν είχε έρθει και τότε πρώτη στις ευρωεκλογές, αλλά οριακά, με 23,34% έναντι 22,42% υπέρ της μακρονικής λίστας. Το μέγα ερώτημα πλέον είναι: τι μέλλει γενέσθαι το 2027, στις επόμενες προεδρικές εκλογές; Προοιωνίζονται τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών μία νίκη της Λεπέν στην τέταρτη προσπάθειά της; Οι πρόωρες κοινοβουλευτικές εκλογές που προκήρυξε ο Μακρόν ίσως δώσουν ένα πρώτο κομμάτι της απάντησης.