Η ΕΕ αποφασίζει την πορεία της

Την πορεία της ΕΕ καλούνται να καθορίσουν με την ψήφο τους οι περίπου 370 εκατ. ευρωπαίοι πολίτες που πηγαίνουν στις κάλπες για την ανανέωση των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Από τη διαδικασία θα προκύψει το νέο πολιτικό τοπίο στην ΕΕ, θα μπουν οι βάσεις για καινούργιες συμμαχίες και θα φανεί επίσης, όπως επισημαίνουν οι «Financial Times», πώς αισθάνονται οι πολίτες σε καθεμιά από τις 27 χώρες για τη στάση της ΕΕ στον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας – τη μεγαλύτερη σύγκρουση στην Ευρώπη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο –, για τον επίμονο πληθωρισμό και τη διαχείριση του μεταναστευτικού προβλήματος.

Σε μια ήπειρο που καυχιόταν ότι έχει γλιτώσει από τα φαντάσματα του Χίτλερ, του Μουσολίνι και του Φράνκο, η επανεμφάνιση της ριζοσπαστικής Δεξιάς ως πολιτικής δύναμης αποτελεί ένα ισχυρό σοκ, όπως έγραψε το Politico. Για τα λαϊκιστικά, εθνικιστικά κόμματα της Ευρώπης επαλήθευση των προγνωστικών και αύξηση της δύναμής τους θα προκαλέσουν μια πολιτική αναταραχή ισοδύναμη με αυτή που προκλήθηκε από την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ το 2016.

Από τον μετεκλογικό συσχετισμό των δυνάμεων θα εξαρτηθεί μια δεύτερη θητεία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υποψήφια με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα που αναμένεται να κερδίσει τις περισσότερες έδρες. Ενα πρώτο ερώτημα είναι ποια στήριξη θα εξασφαλίσει η πρόεδρος της Κομισιόν από τη φιλοευρωπαϊκή πλειοψηφία της, ή αν θα αναγκαστεί να προσεγγίσει άλλες ευρωομάδες, όπως οι Πράσινοι και η εθνικιστική ομάδα των Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR) υπό την ηγεσία της ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι.

Ενα δεύτερο ζήτημα όπως επισημαίνουν οι «FT» είναι αν μια αμιγώς δεξιά πλειοψηφία εμφανιστεί για πρώτη φορά στο Ευρωκοινοβούλιο, ως άθροισμα του ΕΛΚ, του ECR και της ομάδας Ταυτότητα και Δημοκρατία με επικεφαλής τη Γαλλίδα Μαρίν Λεπέν, όπως και ανένταχτους ευρωβουλευτές από τη Γερμανία και την Ουγγαρία. Επίσης κατά πόσο το ΕΛΚ θα πιεστεί να συνάψει συμφωνία με τους Σοσιαλιστές και τους Φιλελεύθερους για να διασώσει μια φιλοευρωπαϊκή πλειοψηφία.

Κι ενώ μέχρι σήμερα η λαϊκιστική Δεξιά έχει αποτύχει να σχηματίσει μεγάλη ομάδα καθώς τα μέλη της έχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους, η Μαρίν Λεπέν στρογγυλεύει τον λόγο της ώστε να σχηματίσει μια υπερομάδα με το ECR και μέλη του ουγγρικού κυβερνώντος κόμματος Fidesz που έχουν αποκλειστεί από το ΕΛΚ.

Βαρύνουσα σημασία έχουν τελικά και τα αποτελέσματα σε εθνικό επίπεδο. Στη Γαλλία, μια βαριά ήττα θα αποδυνάμωνε περαιτέρω τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και θα έκανε δυσκολότερη την ανάσχεση της Λεπέν στον δρόμο για την προεδρία. Η άνοδος του AfD στη Γερμανία περιορίστηκε από σκάνδαλα αλλά οι επιδόσεις του στις ευρωεκλογές ίσως πλήξουν τον σοσιαλδημοκράτη καγκελάριο Ολαφ Σολτς. Η ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι αναμένεται να ενισχυθεί και να διεκδικήσει την κυριαρχία της επί της ιταλικής Δεξιάς, συντρίβοντας τον Ματέο Σαλβίνι. Στην Αυστρία, μια νίκη του ακροδεξιού κόμματος Ελευθερία FPÖ θα μπορούσε να προμηνύει νίκη στις γενικές εκλογές της χώρας τον Οκτώβριο, ενώ ο ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπαν θα αντιμετωπίσει τη σοβαρότερη δοκιμασία του εδώ και χρόνια ενάντια στον νέο ηγέτη της αντιπολίτευσης, τον Πέτερ Μαγιάρ.

Μεγάλο στοίχημα είναι και η συμμετοχή, κάτι που επισημαίνουν όλοι οι ευρωπαίοι ηγέτες προκειμένου να μη μένουν περιθώρια αμφισβήτησης της δημοκρατικής νομιμοποίησης της ΕΕ.