«Ενα κομμάτι πολιτικών θέλουν να φέρουν ισλαμικό κράτος»

Πώς νομίζετε ότι υποδέχθηκαν το βιβλίο σας οι αναγνώστες της «εκκοσμικευμένης» Τουρκίας, η οποία απεχθάνεται την κληρονομιά του Αμπντουλχαμίτ;

Ναι, πρόκειται για πρόσωπο μισητό στους προοδευτικούς κύκλους. Κάνουν λόγο για τύραννο και αιμοσταγή σουλτάνο. Φυσικά την ίδια απέχθεια απέναντί του είχε δείξει και ο Κεμάλ Ατατούρκ, κάτι που μοιράζονται οι νεότεροι κεμαλιστές. Οπότε θα περίμενε κανείς ότι έπρεπε να γράψω ένα μυθιστόρημα για να προσβάλω αυτή την προσωπικότητα. Αλλά εγώ πρέπει να λειτουργήσω ως μυθιστοριογράφος. Δεν μπορώ να προσεγγίζω τους χαρακτήρες με αυτό τον τρόπο, δηλαδή τι περιμένουν να διαβάσουν όλοι σήμερα. Πρέπει να εντοπίσω τα πάθη και τις αδυναμίες του. Τη σχέση με τα παιδιά, τις συζύγους και τις ερωμένες του. Γι’ αυτό, από την άλλη, δεν άρεσε στους εθνικιστικούς κύκλους. Αλλά η εμπορική απήχησή του είναι καλή μέχρι τώρα, έχει πουλήσει 500.000. Η «Σερενάτα» (εκδ. Πατάκης, 2012) είχε δώσει ένα εκατομμύριο αντίτυπα, αλλά ήταν ερωτική ιστορία κατά βάση.

Ανάμεσα σε άλλα της ακτιβιστικής δράσης σας έχετε προτείνει την αλλαγή του ποινικού κώδικα, ειδικά για την «προσβολή της τουρκικότητας» με την οποία διώκονται συγγραφείς και διανοούμενοι. Γιατί έχει τόσο κεντρική σημασία αυτή η έννοια στο σύστημα δικαίου;

Επειδή τα πολιτικά κόμματα και οι διαφορετικοί ηγέτες χρησιμοποιούν την έννοια για να αποκτήσουν ηγεμονία. Δεν πρόκειται καν για πολιτικό αγώνα. Υπάρχει ένα μεγάλο κομμάτι της πολιτικής μας που θέλει να απαξιώσει την παλιά Τουρκία και να επαναφέρει την αραβική ισλαμική επιρροή. Να καταστραφεί το σύγχρονο κράτος και να επανέλθει ως ισλαμικό. Ολοι οι πόλοι παλεύουν μεταξύ τους για τη δημιουργία νέου καθεστώτος. Φυσικά και η κοσμική Τουρκία αντιστέκεται σε οποιαδήποτε αλλαγή του Συντάγματος που θα επέτρεπε την υποχώρηση της «εκκοσμίκευσης». Σε όλο αυτό το σκηνικό χάνεται μονίμως η κοινή λογική. Η διαφορά με την Ελλάδα, όπου δεν υπάρχει η ίδια έννοια και η ποινή της, είναι ότι το εθνικό κράτος πορεύτηκε με τη στήριξη της Εκκλησίας ήδη από την αρχή. Φτάσαμε έτσι σε ένα σημείο ώστε στην κηδεία του Μίκη Θεοδωράκη να συνυπάρχουν θρήσκοι και κομμουνιστές. Στην Τουρκία, από την άλλη, αν είσαι εθνικιστής, μισείς τους θρησκευόμενους. Αντιστρόφως, οι θρήσκοι πιστεύουν ότι Τούρκος σημαίνει Αραβας. Γι’ αυτό και αντιδρούν στη μετάφραση του Κορανίου.

Το ποίημά σας για τις ωμότητες του τουρκικού στρατού, μέλη του οποίου εκτέλεσαν φίλους σας, είναι ακόμη απαγορευμένο στην Τουρκία;

Ναι. Με είχε ρωτήσει και ο Μίκης γι’ αυτό. Μου είχε διηγηθεί φυσικά για τις δικές του ηχογραφήσεις που ήταν όλες κομμένες στην Ελλάδα. Οταν τον ξαναείδα όμως τον ρώτησα αν είναι πλέον λογοκριμένες. Κι εκείνος μου είπε όχι, ήταν ελεύθερες. «Ε, το δικό μου ποίημα είναι ακόμη κομμένο. Αυτή είναι η διαφορά των δύο χωρών».