Τα παιδιά και ο πολιτισμός της ομάδας

Τι ακριβώς συμβαίνει στο κεφάλι μας όταν αρχίζουμε να φανταζόμαστε; Αυτή είναι η εκκίνηση της «Οδός Φανταστικής – ΥΓ: Είσοδος από το πρώτο συρτάρι… Guest star το φάντασμα του Τζάνι Ροντάρι!» που εντάσσεται στο πρόγραμμα διακαλλιτεχνικής και παιδαγωγικής δράσης για σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης «Το 3ο κουδούνι» της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Το έργο που παρουσιάζεται με τη συμμετοχή 200 μαθητών επί σκηνής εμπνέεται από το βιβλίο του σπουδαίου ιταλού συγγραφέα Τζάνι Ροντάρι «Η γραμματική της φαντασίας» και θέτει ως κεντρικό θεματικό άξονα τη σπουδαιότητα της φαντασίας στην καθημερινή εμπειρία.

Σε πρώτο επίπεδο, η διαχείριση ενός τόσο μεγάλου όγκου συμμετοχών κάνει εξ ορισμού πολύπλοκη τη διαδικασία. Οπως επισημαίνει η λιμπρετίστρια του έργου Αννα Στυλιανίδη, «το να κατασκευαστεί, δηλαδή, ένα αφηγηματικό σύμπαν όπου 200 παιδιά συμβαδίζουν και συντονίζονται σε ένα κοινό όραμα, σε έναν κοινό στόχο, αλλά με τρόπο που να φωτίζεται η αξία της καθεμίας προσωπικής συμμετοχής. Το στοίχημα δεν είναι η παράσταση, αλλά το να μυηθούν τα παιδιά στον “πολιτισμό της ομάδας”, κατανοώντας πως αυτό μπορούν να το πετύχουν μόνο μέσα από τον σεβασμό και τη φροντίδα της μοναδικότητας του κάθε μέλους της. Από εκεί και πέρα, η μεγαλύτερη πρόκληση για το δικό μου έργο θεωρώ ότι ήταν η ουσιαστική εμπλοκή των παιδιών. Το να καταφέρω, δηλαδή, να συνομιλήσω μαζί τους προκειμένου, όχι απλώς να εκπαιδευτούν στο μουσικό θέατρο αλλά, πρωτίστως, να παίξουν και να επικοινωνήσουν, τόσο μεταξύ τους, όσο και με τον εαυτό τους. Να κάνουν ένα ακόμη συνειδητό βήμα προς τη σύνδεσή τους με τη ζωή και με τη στάση τους απέναντι σε αυτή».

Σε αυτό το σημείο η συνθέτρια Σοφία Καμαγιάννη αναφέρει ότι όλο αυτό όπως περιγράφεται μοιάζει ως κάτι πολύ δύσκολο και περίπλοκο, “και σίγουρα είναι, μιλώντας και για μουσικό θέατρο, που από μόνο του ως είδος είναι σύνθετο. Οι απορίες στο ξεκίνημα ήταν άπειρες, μια και τα νερά έμοιαζαν αχαρτογράφητα. Μετά τη δημιουργία του έργου – σπουδαία διαδρομή – όπου η πρόκληση ήταν να γραφτεί κάτι σύγχρονο, ευφάνταστο, ταιριαστό στα παιδιά αυτής της ηλικίας που να είναι και ενδιαφέρον, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι… το να είναι κανείς ανοιχτός στις προκλήσεις!”.

Η «Οδός Φανταστικής» είναι ένα νέο έργο μουσικού θεάτρου που δημιουργήθηκε για να ερμηνευτεί από περίπου 200 παιδιά ηλικίας 10 έως 12 ετών και αυτό σίγουρα έθεσε συγκεκριμένους περιορισμούς στη σύνθεση της μουσικής. Η Σοφία Καμαγιάννη απαντώντας στο αν οι περιορισμοί αυτοί λειτούργησαν ως έμπνευση ή ως μία δυσκολία που έπρεπε να ξεπεραστεί, επισημαίνει ότι τους αντιμετώπισαν περισσότερο ως πρόκληση. «Το φαινομενικά περιορισμένο έχει και πολλές νέες ανοιχτές κατευθύνσεις πειραματισμού, οι οποίες είναι απελευθερωτικές. Πάντα με ενδιαφέρει να δοκιμάζω καινούργια πράγματα. Εκτός της ηλικίας, και ο όγκος των 200 παιδιών (που σε πρώτη φάση ακούγεται τρομακτικός) είναι επίσης μια παράμετρος πολύ εμπνευστική για να αξιοποιηθεί στον μουσικό τρόπο γραφής, σε συνδυασμό με τον λόγο. Συνοπτικά, το σκεπτικό δεν είναι ένα έργο μουσικού θεάτρου συγκρινόμενο με αυτό των ενηλίκων “αφαιρώντας”, λόγω περιορισμένων δυνατοτήτων των παιδιών, αλλά κάτι που χτίζεται “προσθέτοντας”, απλά η αφετηρία και τα υλικά είναι διαφορετικά, κάποια φυσικά είναι κοινά. Και τα παιδιά μπορούν να μας εκπλήξουν πολύ ευχάριστα, όπως γνωρίζουμε».

«Τσίρκο Εγκεφάλου»

Στην παράσταση, όπως τονίζεται στην περιγραφή της, θα ζωντανέψει ένα «Τσίρκο Εγκεφάλου» το οποίο όπως εξηγεί η σκηνοθέτρια Ελένη Ζαχοπούλου δημιουργήθηκε με απλά υλικά, όπως θα έκανε ένα παιδί, στον δικό του εγκέφαλο! «Χρώματα, χαρτοπόλεμος, κορδέλες, μπαλόνια, και φυσικά τις ίδιες τις ζωγραφιές των παιδιών, που απετέλεσαν εξ αρχής έμπνευση για μας! Ολο αυτό το σκηνικό αποτέλεσμα όμως, δεν θα μπορούσε να φτάσει στην ιδανική του μορφή, χωρίς τη γνώση, βοήθεια και φροντίδα της Μελίνας Μάσχα που επιμελείται τους φωτισμούς και της Χρυσούλας Κοροβέση που δημιούργησε τα video art! Η δύναμη αυτής της παράστασης πιστεύω ότι είναι οι άνθρωποι που την απαρτίζουν, περισσότερο απ’ οποιοδήποτε άλλο τέχνασμα και υπό αυτό το πρίσμα, η σκηνοθεσία της δεν θα μπορούσε πάρα να τους φωτίσει όσο καλύτερα μπορεί!».

* Η παράσταση αποτελεί το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα του εκπαιδευτικού προγράμματος «Το 3ο κουδούνι», το οποίο υλοποιείται για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά με την ευγενική χορηγία της Τράπεζας Πειραιώς. Εντάσσεται στο πλαίσιο του πολύπλευρου προγράμματος Εταιρικής Κοινωνικής Υπευθυνότητας της Τράπεζας «EQUALL – Για μια Κοινωνία Ισότιμων Ανθρώπων» και ειδικότερα στις δράσεις για τη Νέα Γενιά.