Πώς η Ρωσία προήλασε παρά τις προειδοποιήσεις

Η επίθεση της Ρωσίας πέρα από τα σύνορα βόρεια και βορειοδυτικά του Χαρκόβου διαμηνύθηκε από τη Μόσχα, είχε προβλεφθεί από τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών και αναμενόταν από την Ουκρανία. Το γεγονός ότι οι ρωσικές δυνάμεις μπόρεσαν να προωθηθούν περίπου 4 μίλια σε πολλά σημεία εντός πενθημέρου, εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα του Κιέβου να αμυνθεί.

Την πρόθεση να δημιουργηθεί «μια ζώνη υγιεινής» κατά μήκος των συνόρων εντός της Ουκρανίας υπαινίχθηκε ο Βλαντίμιρ Πούτιν τον Μάρτιο. Εναν μήνα αργότερα, ο Σεργκέι Λαβρόφ, ο υπουργός Εξωτερικών, τόνισε ότι το Χάρκοβο είχε «σημαντικό ρόλο» στη στρατηγική αυτή, καθώς η περιοχή συγκλονιζόταν από τους βομβαρδισμούς που είχαν πλήξει δύο σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στις 22 Μαρτίου.

Ταυτόχρονα, ο στρατός της Μόσχας δημιουργούσε τη νέα Βόρεια Ομάδα δυνάμεών του, που υπολογίζεται από το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW) ότι ανέρχεται σε 30.000 στρατιώτες, στην περιοχή Μπέλγκοροντ της Ρωσίας.

Προειδοποίηση είχε επίσης διατυπωθεί, σύμφωνα με πηγές, από τις υπηρεσίες πληροφοριών του Ηνωμένου Βασιλείου στην ηγεσία της Ουκρανίας. Ετσι, όταν στις 5 το πρωί της περασμένης Παρασκευής, περίπου 5.000-10.000 ρώσοι στρατιώτες πέρασαν τα σύνορα σε δύο βασικά σημεία, θα θεωρείτο αναμενόμενο η επίθεση να αποκρουστεί ταχέως.

Στην πραγματικότητα, οι αμυντικές γραμμές της Ουκρανίας ήταν λεπτές έως απούσες. Στα μέσα της εβδομάδας οι μάχες είχαν φτάσει στο Βοβτσάνσκ και σε χωριά βόρεια του Λίπτσι, περίπου 20 μίλια μακριά από τη δεύτερη πόλη της Ουκρανίας, όπου ζουν 1,3 εκατ. άνθρωποι.

Η ραγδαία ανατροπή σε μια περιοχή όπου προηγουμένως θεωρείτο ότι επικρατεί ηρεμία, ήταν η πιο πρόσφατη αποτυχία για την Ουκρανία μέσα στο 2024. Η Ρωσία από την αρχή της χρονιάς έχει ενισχύσει τη δύναμη εισβολής της στις 510.000 και εκμεταλλεύτηκε την έλλειψη αεράμυνας και πυρομαχικών των αμυνομένων για να καταλάβει την Αβντίιβκα τον Φεβρουάριο και ένα προγεφύρωμα στα βορειοδυτικά της τον Απρίλιο. Τον Μάιο άρχισε να απειλεί την περιοχή του Χαρκόβου ελπίζοντας ότι θα τρομάξει τον πληθυσμό ώστε να μετακινηθεί.

Από τον Μάρτιο, όπως παρατήρησε η Μαρία Αντέεβα, μια ουκρανή εμπειρογνώμονας σε θέματα ασφάλειας, η Ρωσία έχει εμπλακεί σε μια σταθερή ροή διαδικτυακής προπαγάνδας με στόχο να προκαλέσει ανησυχία στους κατοίκους της πόλης και της περιοχής του Χαρκόβου.

Οι στρατιωτικές δυσκολίες της Ουκρανίας έχουν προκληθεί εν μέρει από την τετράμηνη παύση των προμηθειών όπλων από τις ΗΠΑ – που επιλύθηκε τον περασμένο μήνα όταν πέρασε από το Κογκρέσο πακέτο βοήθειας 61 δισεκατομμυρίων δολαρίων – και τον αγώνα ευρωπαϊκών χωρών να ενισχύσουν την κατασκευή όπλων πριν από τα τέλη του 2024. Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία, που έχει μικρότερη δύναμη στο πεδίο της μάχης, αγωνίζεται να στρατολογήσει άνδρες και μείωσε το ελάχιστο όριο ηλικίας από 27 σε 25.

Τις τελευταίες εβδομάδες έχουν παρατηρηθεί ελλείψεις στο ουκρανικό πυροβολικό και αδυναμία άμυνας έναντι βαλλιστικών πυραύλων και βομβών ολίσθησης μεγάλου βεληνεκούς.

Ωστόσο δεν πρόκειται για έναν αγώνα εδαφικής διεκδίκησης για τη δεύτερη πόλη της Ουκρανίας, αλλά πιθανότατα για έναν συνδυασμό επίθεσης εκτροπής προς αποδυνάμωση των αμυντικών γραμμών στο Ντονμπάς και προσπάθειας μέσω βομβαρδισμών να μετατραπεί το Χάρκοβο σε πόλη-φάντασμα.