Τι είδε ο Κινέζος στην Ευρώπη;

Μηνύματα, συμφωνίες, συμβολισμούς, στρατηγικά ανοίγματα, διπλωματικά υπονοούμενα, μελετημένες στο έπακρο κινήσεις είχε το πενθήμερο ταξίδι του προέδρου της Κίνας Σι Τζινπίνγκ στην Ευρώπη, το πρώτο ύστερα από πέντε χρόνια, με σταθμούς επιλεγμένους προσεκτικά και ισορροπημένα. Πρώτα Γαλλία, για να παροτρύνει τους Ευρωπαίους στη σκιά ενός επαπειλούμενου εμπορικού πολέμου να ενισχύσουν τους οικονομικούς δεσμούς με την Κίνα και να χαλαρώσουν ταυτόχρονα εκείνους με τις ΗΠΑ, σε μια άσκηση τήρησης ευαίσθητων ισορροπιών. Κι ύστερα Σερβία και Ουγγαρία, δύο χώρες που το Πεκίνο έχει χρησιμοποιήσει ως βάση για τις στρατηγικές φιλοδοξίες του στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Είναι άλλωστε η πρώτη φορά που ο κινέζος ηγέτης επισκέπτεται την Ανατολική Ευρώπη μετά το ταξίδι του στην Τσεχία το 2016, κάτι που δείχνει την αποφασιστικότητα του Σι να δημιουργήσει την ομάδα 16+1, μια κινεζική διπλωματική πρωτοβουλία με πρώην κομμουνιστικές ευρωπαϊκές χώρες που επενδύουν στο Πεκίνο. Τόσο η Σερβία όσο και η Ουγγαρία είναι μέλη της πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ενας Δρόμος».

Το βαριά θωρακισμένο Hongqi N701, γνωστό ως «κόκκινη σημαία», ακολούθησε τον κινέζο πρόεδρο από το Παρίσι, στο Βελιγράδι και τη Βουδαπέστη. Μερικά μπουκάλια από εκλεκτό γαλλικό κονιάκ, προσφορά του γάλλου προέδρου για να… πάει κάτω η εμπορική διαμάχη για τους ελέγχους αντιντάμπινγκ, και μια «επίθεση γοητείας», με εκδρομή στα Πυρηναία, προκειμένου να υπάρξει υπόβαθρο κατάλληλο για πιο «ελαφρά πατήματα» μακριά από τις διχαστικές βαθιές διαφορές σε θέσεις από τις οποίες είναι αδύνατον να βγει κοινός παρονομαστής. Κι ύστερα διπλωματικός «περίπατος» σε φιλικό έδαφος. Την επίσκεψη σε Σερβία και Ουγγαρία, ο ίδιος ο Σι την περιέγραψε ως ευκαιρία για να τονίσει τη σημασία των σχέσεων Κίνας – ΕΕ, ισχυριζόμενος ότι «η συνεργασία υπερέχει του ανταγωνισμού και η συμφωνία των διαφωνιών».

Στο Παρίσι, ο Σι διαβεβαίωσε τον Εμανουέλ Μακρόν και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ότι δεν υπάρχει πρόβλημα πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας της Κίνας, μιλώντας για συμπληρωματική και αμοιβαία επωφελή συνεργασία της χώρας του με την ΕΕ. Παρίσι και Πεκίνο γιόρτασαν 60 χρόνια σχέσεων και ο κινέζος πρόεδρος άκουσε την αυστηρή προειδοποίηση της Ευρώπης ότι δεν θα αμφιταλαντευτεί στη λήψη σκληρών αποφάσεων για την προστασία της αγοράς της.

Η επίσκεψη στη Σερβία συνέπεσε με την 25η επέτειο από τον βομβαρδισμό του ΝΑΤΟ στην κινεζική πρεσβεία στο Βελιγράδι κατά τον πόλεμο του Κοσόβου. Ο Σι χρησιμοποίησε την αφορμή αυτή για να κάνει μια μικρή επισήμανση, όπως ανέφερε το «Economist». Να πει ότι η τάξη της οποίας ηγείται η Δύση είναι κακή και πρέπει να αλλάξει. Και μπορεί ο πληθυσμός της Σερβίας να είναι μικρότερος από το ένα τρίτο του Πεκίνου, όμως η χώρα παραμένει σημαντική ως μια σπάνια φίλη, σε ένα πλαίσιο που η επιφυλακτικότητα έναντι της Κίνας είναι ο κανόνας.

Πριν φθάσει στην Ουγγαρία, ο κινέζος πρόεδρος με ανοιχτή επιστολή του επαίνεσε με το παραπάνω τον σταθερό σύμμαχό του Βίκτορ Ορμπαν, αποδίδοντάς του τα εύσημα για την ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική μακριά από τη γραμμή των μεγάλων δυνάμεων, και εξήρε τη μεταξύ τους φιλία, «τόσο γλυκιά και πλούσια όσο το κρασί Τοκάι», από τη φημισμένη περιοχή στους πρόποδες των Καρπαθίων. Εκεί, τα 75 χρόνια διπλωματικών σχέσεων επισφραγίστηκαν με μια «παντός καιρού στρατηγική συνεργασία σε μια νέα εποχή» και τεράστιες επενδύσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί.