Οι προνομιούχοι {LF}διαδηλωτές για τη Γάζα

Είναι εύκολο να χλευάσει κανείς τους διαδηλωτές των πανεπιστημίων στις ΗΠΑ που ζητούν μια ελεύθερη Παλαιστίνη «από το ποτάμι ως τη θάλασσα». Οι φοιτητές σε ορισμένα από τα πιο ακριβά και διάσημα πανεπιστήμια της χώρας φορούν παλαιστινιακές κεφίγιες, «απελευθερώνουν» τα κτίρια της πανεπιστημιούπολης και, στην περίπτωση τουλάχιστον ενός νεαρού διαδηλωτή, απαιτούν τρόφιμα και νερό από τις αρχές του κολεγίου ως «βασική ανθρωπιστική βοήθεια».

Σίγουρα, όλες οι πολιτικές διαδηλώσεις είναι ένα είδος θεάτρου. Σίγουρα, δεν είναι άξιοι χλευασμού όλοι όσοι διαμαρτύρονται για τη δολοφονία μεγάλου αριθμού αθώων πολιτών στη Γάζα. Η χρήση βίας εναντίον τους, είτε από την αστυνομία, είτε, όπως συνέβη στο UCLA, από έναν όχλο, είναι ανήθικη.

Το πρόβλημα είναι ότι ο «αντισιωνιστικός» σκοπός που κερδίζει έδαφος στις πανεπιστημιουπόλεις είναι συχνά ασυνάρτητος. Το ιδεολογικό του υπόβαθρο τείνει να βλέπει τα πάντα ως αλληλένδετα: την αστυνομική βία κατά των Αφροαμερικανών, την υπερθέρμανση του πλανήτη, τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, τη λευκή υπεροχή, την ιστορία της αμερικανικής δουλείας, την ευρωπαϊκή αποικιοκρατία, την τρανσφοβία και την ομοφοβία («Queers for Palestine»), και τώρα τον πόλεμο Ισραήλ – Χαμάς.

Ο σιωνισμός, ένα ανομοιογενές εβραϊκό εθνικιστικό κίνημα του 19ου αιώνα που περιείχε θρησκευτικά, κοσμικά, αριστερά και δεξιά στοιχεία, έχει πλέον γίνει συνώνυμο του αποικιοκρατισμού, του ιμπεριαλισμού και του ρατσισμού. Για να είναι κάποιος καλός, ανθρώπινος και ηθικός, πρέπει να είναι «αντισιωνιστής».

Το αν αυτό είναι επίσης αντισημιτικό, όπως ισχυρίζονται ορισμένοι, δεν είναι πάντα σαφές. Η αντίθεση στον σιωνισμό ή η κριτική στις ισραηλινές πολιτικές δεν είναι απαραίτητα αντισημιτική. Η άρνηση του δικαιώματος ύπαρξης του Ισραήλ είναι σίγουρα εχθρική, όπως και η υπόθεση ότι όλοι οι Εβραίοι είναι σιωνιστές.

Η σύνδεση όλων των μορφών καταπίεσης έχει τη δική της ακαδημαϊκή ορολογία: «διατομεακότητα». Πολλοί φοιτητές που διαδηλώνουν σήμερα για την Παλαιστίνη έχουν υιοθετήσει αυτή τη γραμμή σκέψης επειδή έχουν διδαχθεί να το κάνουν.

Σε μια θάλασσα ανταγωνιστικών πολιτικών ταυτότητας υπάρχει ένας δείκτης στον οποίο όλα τα μορφωμένα μέλη της φιλελεύθερης Αριστεράς, ιδίως στις ΗΠΑ, συμφωνούν: για να είναι κανείς σωστά σκεπτόμενος πολίτης της Δύσης πρέπει να είναι ενεργά αντιρατσιστής, αντιιμπεριαλιστής και αντιαποικιοκράτης. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εφαρμόζει έναν τέτοιο φακό σε όλα τα παγκόσμια γεγονότα, στο παρελθόν και στο παρόν. Αυτή η κοσμοθεωρία μπορεί να εξηγήσει γιατί οι διαμαρτυρίες υπέρ της Παλαιστίνης ξεκίνησαν σε μερικά από τα πιο πριβέ αμερικανικά πανεπιστήμια: Κολούμπια, Χάρβαρντ, Γέιλ, Στάνφορντ. Η διατομεακότητα δεν είναι η κύρια ενασχόληση των ανθρώπων της εργατικής τάξης, αλλά αντίθετα ένα χαρακτηριστικό της μορφωμένης ελίτ, τα μέλη της οποίας έχουν συνηθίσει να θεωρούν τους εαυτούς τους ως τη συλλογική ηθική συνείδηση του δυτικού κόσμου.

Ενας ορισμένος βαθμός ταξικής ενοχής σχετικά με τη φοίτηση στα πιο ακριβά πανεπιστήμια θα μπορούσε να συμβάλει στη διόγκωση του ακτιβισμού στις πανεπιστημιουπόλεις, ειδικά σε μια κοινωνία όπου το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών μεγαλώνει. Είναι ευκολότερο να ζει κανείς με τα προνόμια όταν ο ταξικός αγώνας αντικαθίσταται από διαμαρτυρίες κατά της αποικιοκρατίας και του ρατσισμού.

Οι φοιτητές στα πιο ακριβά ιδιωτικά πανεπιστήμια μπορεί επίσης να θεωρούν ότι είναι προς το συμφέρον τους να επιδείξουν τη διατομεακή καλή τους πίστη ως αντιρατσιστές, αντιιμπεριαλιστές και αντιαποικιοκράτες ξεπερνώντας τις μειονότητες στον ζήλο τους: είναι ένας τρόπος για να προσκολληθούν σε ηγετικές θέσεις στον πνευματικό και πολιτιστικό τομέα.

Το αν αυτό θα βοηθήσει πραγματικά τους Παλαιστίνιους να αποκτήσουν δικό τους κράτος, όπου θα μπορούν να ζήσουν μια καλύτερη και πιο αξιοπρεπή ζωή υπό μια ελεύθερα επιλεγμένη κυβέρνηση, δεν είναι σαφές. Αλλά αυτό μπορεί να μην ήταν ποτέ το κύριο ζητούμενο. Συχνά, τα κινήματα διαμαρτυρίας στην Αμερική αφορούν πραγματικά μόνο τις ΗΠΑ.

Ο Ιαν Μπουρούμα είναι ολλανδός συγγραφέας και ιστορικός. Είναι καθηγητής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Δημοσιογραφίας στο Κολέγιο Μπαρντ στη Νέα Υόρκη. Βιβλία του κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Θύραθεν