Βουτιά της αξίας των οφειλών σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια

Βελτίωση παρουσιάζει ο χάρτης των επιχειρηματικών δανείων της χώρας καθώς το 2023 υποχώρησε σημαντικά η αξία των οφειλών σε μη εξυπηρετούμενα. Χωρίς ο κίνδυνος να έχει απομακρυνθεί οριστικά, τα νούμερα δείχνουν ότι είτε μέσω απευθείας ρυθμίσεων με τις τράπεζες, είτε με τη συμβολή του εξωδικαστικού μηχανισμού, είτε μέσω των εταιρειών διαχείρισης η εικόνα αλλάζει όσο η οικονομία της χώρας μπαίνει σε κανονικότητα. Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το 2023 στο σύνολο των 149,6 δισεκατομμυρίων ευρώ που ήταν όλες οι δανειακές υποχρεώσεις επιχειρήσεων και νοικοκυριών τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αντιπροσώπευαν το 6,6% του συνόλου. Τον Δεκέμβριο του 2023 η χρηματοδότηση προς τις επιχειρήσεις ήταν στα 113,4 δισεκατομμύρια ευρώ, αποτελώντας περίπου το 75,8% της συνολικής χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα από τα ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα. Μάλιστα ο λόγος των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο επιχειρηματικό χαρτοφυλάκιο διαμορφώθηκε σε 6%, με τη μείωσή τους μέσα σε έναν χρόνο να φτάνει το 21,4%. Σε όλα τα επιχειρηματικά δάνεια, είτε αυτά αφορούν μεγάλες επιχειρήσεις, είτε μικρομεσαίες και μικρές επιχειρήσεις, είτε ελεύθερους επαγγελματίες και πολύ μικρές επιχειρήσεις, ο περιορισμός ήταν σημαντικός, αν και για τους μικρούς της αγοράς οι δανειακές οφειλές παραμένουν ο μεγάλος βραχνάς τους και πηγή ανασφάλειας.

Η εικόνα. Η καλύτερη εικόνα ως προς τη διαχείριση αλλά και την απόδοση των ενεργειών στις οποίες προχώρησαν οι τράπεζες προκύπτει και από το γεγονός ότι υπήρξε και σημαντικός περιορισμός των καταγγελθέντων επιχειρηματικών δανείων (μείωση κατά 48% στο διάστημα 2022-2023), ενώ και τα δάνεια με καθυστέρηση άνω των 90 ημερών περιορίστηκαν κατά 45,6%, και αυτό παρά τις δυσμενείς συνθήκες που δημιούργησαν οι πληθωριστικές πιέσεις, η πτώση της καταναλωτικής δύναμης των νοικοκυριών και οι γεωπολιτικές συνθήκες.

Από τα στοιχεία της ΤτΕ προκύπτει ότι μεγαλύτερη βελτίωση παρουσίασαν οι μεγάλες επιχειρήσεις και οι ναυτιλιακές εταιρείες που μείωσαν τα μη εξυπηρετούμενα δάνειά τους κατά 24% και 81% αντίστοιχα. Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις βελτίωσαν την εικόνα τους και αυτές εμφανίζοντας μείωση κατά 16,6%, ενώ οι πολύ μικρές επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες κατά 19%. Ωστόσο οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις αλλά και οι ελεύθεροι επαγγελματίες συνεχίζουν να έχουν το μεγαλύτερο ποσοστό μη εξυπηρετούμενων, με κλάδους όπως της εστίασης (23,1%), της αγροτικής δραστηριότητας (18,8%), των κατασκευών (15,7%), του εμπορίου (11,1%) να εμφανίζουν αυξημένο τον δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων. Υψηλά ποσοστά καταγράφονται και σε επιμέρους κλάδους της μεταποίησης, όπως ο κλάδος της κλωστοϋφαντουργίας (27,8%), της βιομηχανίας χάρτου, ξύλου και επίπλων (19,7%) και των λοιπών μεταποιητικών δραστηριοτήτων (18,2%), τα οποία όμως αφορούν μικρότερα υπόλοιπα δανείων και συνεπώς έχουν μικρή επίδραση στη διαμόρφωση του συνολικού δείκτη των μη εξυπηρετούμενων του κλάδου της μεταποίησης.

Οι ρυθμίσεις. Την ίδια ώρα, σύμφωνα με στοιχεία της Ενωσης Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΕΔΑΔΠ), στα τέλη του 2023 δάνεια ύψους 91 δισ. ευρώ βρίσκονταν υπό διαχείριση από την ΕΕΔΑΔΠ, εκ των οποίων 73 δισ. ευρώ δεν περιλαμβάνονται πλέον σε τραπεζικούς ισολογισμούς που αφορούσαν 2,4 εκατ. οφειλέτες, ανάμεσά τους και επιχειρηματίες. Μάλιστα στο διάστημα Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2023 προχώρησαν σε συναινετικές ρυθμίσεις προς αποπληρωμή συνολικού ύψους 6,4 δισ. ευρώ για πάνω από 140.000 οφειλέτες, γεγονός που θα τους επέτρεπε σταδιακά να επανέλθουν σε οικονομική ομαλότητα και προοπτικά να ανακτήσουν την πρόσβασή τους στο τραπεζικό σύστημα.

Μάλιστα, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, τη χρονιά που πέρασε, το 83% των δανείων σε ρύθμιση (όλων των ειδών) περιελάμβανε διαγραφή οφειλής, ενώ σε ό,τι αφορά την αξιοποίηση των δυνατοτήτων του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών έγιναν περισσότερες από 13.000 ρυθμίσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων συνολικού ύψους 4,8 δισ. ευρώ και σωρευτικά έως σήμερα το ύψος δανείων που επέστρεψαν σε καθεστώς ομαλής αποπληρωμής ανέρχεται σε περισσότερα από 40 δισ. ευρώ. Πάντως, αν και η εικόνα είναι βελτιωμένη, παραμένει ο στόχος των ελληνικών τραπεζών να συνεχίσουν την προσπάθειά τους για περαιτέρω μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων ώστε να προσεγγίσουν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.