Κλειδί η στροφή σε δεξιότητες του μέλλοντος

Διανύουμε μια περίοδο που η προσπάθεια εύρεσης προσωπικού με τις κατάλληλες δεξιότητες από τις επιχειρήσεις έχει μετατραπεί σε έναν δύσκολο γρίφο. Από τη μία πλευρά έχουμε τις επιχειρήσεις να επιδίδονται σε ένα αέναο κυνήγι ταλέντων, συχνά με μικρό βαθμό επιτυχίας, και από την άλλη ένα εργατικό δυναμικό που σε μεγάλο ποσοστό ακόμη δεν έχει στρέψει το ενδιαφέρον του στις λεγόμενες δεξιότητες «νέας γενιάς».  Είναι κατανοητό πως η μετάβαση από την εποχή που οι γιατροί και οι δικηγόροι ήταν δακτυλοδεικτούμενοι και το «όνειρο» κάθε ελληνικής οικογένειας στο σήμερα, όπου κερδίζουν έδαφος με ραγδαίους ρυθμούς κυρίως επαγγέλματα με ψηφιακό προσανατολισμό και τεχνικά επαγγέλματα, δεν είναι ούτε απλή ούτε εύκολη, κυρίως στη συνείδηση των πολιτών.

Ωστόσο αν θέλουμε χτυπήσουμε την ανεργία στη «ρίζα» της και να αναζητήσουμε τα σωστά κλειδιά που θα ξεκλειδώσουν τις πόρτες των προσλήψεων, είμαστε υποχρεωμένοι να δούμε τη νέα πραγματικότητα κατάματα και να δράσουμε αναλόγως. Οφείλουμε δηλαδή να σταματήσουμε να υπερπαράγουμε αποφοίτους σε ειδικότητες με χαμηλή ζήτηση και να υποπαράγουμε αποφοίτους σε περιζήτητες ειδικότητες.

Με στοχευμένα εργαλεία, εκπαίδευση, ενημέρωση και νέες δράσεις και υπηρεσίες.

Προφανώς το έλλειμμα διασύνδεσης που παρατηρείται μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στην αγορά εργασίας σε όρους απαιτούμενων δεξιοτήτων είναι ένα φαινόμενο που απασχολεί όλη την Ευρώπη και όχι μόνο την Ελλάδα. Σήμερα, πάνω από το 75% των επιχειρήσεων στην ΕΕ αντιμετωπίζει δυσκολίες στην εξεύρεση κατάλληλα καταρτισμένων εργαζομένων, ενώ 4 στους 10 ενηλίκους και 1 στους 3 εργαζομένους δεν διαθέτουν βασικές ψηφιακές δεξιότητες.

Αναγνωρίζοντας τις διαστάσεις του προβλήματος, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακήρυξε το 2023 ως Ευρωπαϊκό Ετος Δεξιοτήτων (ΕΕΔ), με στόχο την προώθηση δράσεων που θα δώσουν έμφαση στην ενίσχυση των δεξιοτήτων των πολιτών.

Αναλαμβάνοντας τον ρόλο του εθνικού συντονιστή για τις Δεξιότητες και ως πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Δεξιοτήτων Εργατικού Δυναμικού, θέσαμε ως κεντρικό στόχο τη στενότερη διασύνδεση των δράσεων της ΔΥΠΑ με τις ανάγκες της οικονομίας, μέσω της συνεχούς προσαρμογής στις τεχνολογικές, θεσμικές και οικονομικές μεταβολές, που δημιουργούν ζήτηση για νέα προσόντα, και δώσαμε έμφαση, όλη τη χρονιά που πέρασε, σε μεταρρυθμίσεις και προγράμματα που είναι προς αυτή την κατεύθυνση.

Βασικό μας εργαλείο σε όλη αυτή την προσπάθεια είναι το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο αποτελεί ιστορική ευκαιρία, με πρωτόγνωρους πόρους, καθώς 1 δισ. ευρώ διατίθεται μόνο για προγράμματα κατάρτισης και επανακατάρτισης ανέργων και εργαζομένων.

Ηδη, 260.000 Ελληνες έχουν ολοκληρώσει προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης και έχουν λάβει πιστοποιήσεις, ενώ μέχρι το 2025 στόχος της ΔΥΠΑ είναι 500.000 πολίτες να έχουν πιστοποιηθεί σε ψηφιακές και πράσινες δεξιότητες, ώστε να βελτιωθεί η χαμηλή θέση την οποία κατέχει η Ελλάδα στους ευρωπαϊκούς πίνακες που καταγράφουν τις εθνικές επιδόσεις στους τομείς της ανάπτυξης, ενεργοποίησης και αντιστοίχισης δεξιοτήτων. Επίσης, 36.000 πολίτες έχουν ολοκληρώσει προγράμματα τεχνολογικών κολοσσών (Microsoft, Cisco, Amazon, Huawei, Coursera και Google), με τους οποίους συνεργαζόμαστε. Εμφαση δώσαμε και στην αναβάθμιση των υποδομών μας, διαθέτοντας 143 εκατ. ευρώ για την κτιριακή αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού των σχολών μας, ενώ στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ετους Δεξιοτήτων  παρουσιάσαμε και την επικαιροποιημένη «Εθνική Στρατηγική για την Αναβάθμιση των Δεξιοτήτων του Εργατικού Δυναμικού και τη Διασύνδεσή του με την Αγορά Εργασίας». Με στόχο τον μετασχηματισμό της αγοράς εργασίας μέσω της δημιουργικής αξιοποίησης των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού.

Παράλληλα δρολογήσαμε την ψηφιακή πύλη δεξιοτήτων και το εθνικό μητρώο παρόχων συνεχόμενης επαγγελματικής κατάρτισης, καθώς και σύστημα αξιολόγησης που παρακολουθεί την πορεία των αποφοίτων στην αγορά εργασίας.

Μετά από χρόνια απαξίωσης «σκύψαμε» πάνω από τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας. Δίνοντας περισσότερο χώρο και ρόλο σε ευάλωτους συμπολίτες μας και «ανοίγοντας» τον οργανισμό σε συνεργασίες με ιδιωτικούς φορείς, σπάζοντας ταμπού και προκαταλήψεις που μας κρατούσαν πίσω. «Γκρεμίσαμε» στερεότυπα για να «χτίσουμε» μια νέα γενιά εργαζομένων που θα είναι σε θέση να «απαντά» στις προκλήσεις του μέλλοντος, μόνο καταφατικά.

Ο Σπύρος Πρωτοψάλτης είναι διοικητής της ΔΥΠΑ