Οι τελευταίες στιγμές του Πλάτωνα

Φιλόξενος ως την τελευταία στιγμή, παρά το γεγονός ότι ταλανιζόταν από υψηλό πυρετό, αλλά και επικριτικός απέναντι στις μουσικές δεξιότητες μιας νεαρής δούλης φαίνεται πως ήταν ο Πλάτων τις τελευταίες ώρες της ζωής του.

Την εικόνα αυτή αποκαλύπτει η αποκρυπτογράφηση του απανθρακωμένου παπύρου με το κείμενο της Ιστορίας της Ακαδημίας του Φιλόδημου του Γαδαρέως που κατάφεραν να διαβάσουν οι επιστήμονες με τη βοήθεια και της τεχνητής νοημοσύνης. Τα νέα αυτά δεδομένα προσθέτουν ένα νέο κεφάλαιο πληροφοριών σχετικά με τον Πλάτωνα, μετά την προ ημερών αποκάλυψη, συνέπεια της ανάγνωσης του ίδιου παπύρου, οπότε και αποκαλυπτόταν η ακριβής τοποθεσία ταφής του αθηναίου φιλοσόφου, μαθητή του Σωκράτη, στον Κήπο των Μουσών, στην Ακαδημία.

Ο εν λόγω πάπυρος εντοπίστηκε στο Ερκολάνο, το οποίο, όπως και η Πομπηία, καταστράφηκε από την ηφαιστειακή τέφρα, μετά την έκρηξη του Βεζούβιου, το 79 μ.Χ. στη λεγόμενη «Βίλα των Παπύρων». Σύμφωνα με τον καθηγητή Γκρατσιάνο Ρανόκια του Πανεπιστημίου της Πίζας, ο οποίος ηγήθηκε της ομάδας που μελετά το απανθρακωμένο εύρημα, το κείμενο που διαβάστηκε για πρώτη φορά υποδηλώνει ότι ο Πλάτωνας ήταν διανοητικά διαυγής μέχρι το τέλος.

Η δούλη και ο επισκέπτης

«Μέχρι την ύστατη ώρα, ήταν σε θέση να εκφράσει μια αισθητική κρίση», δήλωσε στους βρετανικούς «Times» με αφορμή το απόσπασμα που αναφέρει πως το βράδυ πριν απ’ τον θάνατό του ο Πλάτων άκουγε μια θρακιώτισσα δούλη να παίζει αυλό. Δεν εντυπωσιάστηκε διόλου από την ερμηνεία της και επέκρινε την αίσθηση του ρυθμού της. Σε άλλο σημείο αναφέρεται πως φιλοξένησε κάποιον «χαλδαίο επισκέπτη», πιθανώς στο ενδιαίτημά του, εντός της Ακαδημίας και παρά το γεγονός ότι υπέφερε από κρίσεις πυρετού.

«Ασκησε τα καθήκοντά του. Η φιλοξενία ήταν ιερή για τους Ελληνες», λέει ο ιταλός καθηγητής, ο οποίος με τους συνεργάτες του είναι οι πρώτοι άνθρωποι που αποκρυπτογράφησαν τον πάπυρο 20 αιώνες μετά την έκρηξη του Βεζούβιου. Για να το πετύχουν αυτό χρησιμοποίησαν μια σειρά τεχνικών, συμπεριλαμβανομένης της υπερφασματικής απεικόνισης βραχέων κυμάτων, η οποία εντόπισε μικροσκοπικές διαφορές στον τρόπο με τον οποίο το φως αναπήδησε από το μαύρο μελάνι και στον απανθρακωμένο πάπυρο στον οποίο ήταν γραμμένο το κείμενο.

ΜΑΙΡΗ ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΥ