Αρχισε ο Πούτιν νέες εκκαθαρίσεις στη ρωσική ελίτ;

Το απόγευμα της Τρίτης, ο ρώσος υφυπουργός Αμυνας, Τιμούρ Ιβανόφ, συμμετείχε σε σύσκεψη υπό τον προϊστάμενο υπουργό του, Σεργκέι Σοϊγκού – οι δυο τους έχουν δουλέψει μαζί σε διάφορες κυβερνητικές υπηρεσίες εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, και ο Ιβανόφ θεωρούνταν έμπιστος του Σοϊγκού, που με τη σειρά του θεωρείται έμπιστος του Βλαντίμιρ Πούτιν. Το ίδιο βράδυ, ωστόσο, ο υφυπουργός συνελήφθη αιφνιδιαστικά στον χώρο εργασίας του από την FSB, και δικαστήριο της Μόσχας έδωσε χθες εντολή να προφυλακιστεί μέχρι τις 23 Ιουνίου.

Ο Ιβανόφ βρίσκεται πλέον κρατούμενος στις φυλακές Λεφόρτοβο της Μόσχας – εκεί όπου κρατείται και ο αμερικανός δημοσιογράφος της «Wall Street Journal», Ιβαν Γκέρσοβιτς. Χθες, του απαγγέλθηκαν επισήμως κατηγορίες για δωροληψία. Πιο συγκεκριμένα, ο Ιβανόφ (όπως και ένας στενός του φίλος, ο Σεργκέι Μπορόντιν) κατηγορείται ότι «σύστησε εγκληματική συνωμοσία με τρίτα μέρη» με σκοπό την απόκτηση «περιουσιακών στοιχείων και υπηρεσιών σε ιδιαίτερα μεγάλη κλίμακα κατά τη διάρκεια εργολαβικών και υπεργολαβικών εργασιών για το υπουργείο Αμυνας». Είναι η πλέον πολύκροτη υπόθεση διαφθοράς στη Ρωσία από την έναρξη της εισβολής της στην Ουκρανία. Αναμενόμενο ήταν λοιπόν να πυροδοτήσει εικασίες για μια μάχη εντός της ρωσικής ελίτ ή/και την αρχή μιας εκκαθάρισης. Εκτός αν ισχύει κάτι άλλο.

Δύο πηγές «κοντά στην FSB» του ανεξάρτητου ρωσικού ερευνητικού ιστότοπου iStories, που εδρεύει στη Λετονία, υποστήριξαν πως ο πραγματικός λόγος για τη σύλληψη του Ιβανόφ είναι ότι βαρύνεται με υποψίες για εσχάτη προδοσία. «Η δωροληψία είναι για το κοινό. Προς το παρόν δεν θέλουν να μιλήσουν δημόσια για εσχάτη προδοσία – το σκάνδαλο είναι μεγάλο: στο κάτω κάτω, είναι υφυπουργός Αμυνας», δήλωσε η μία από αυτές. «Κανείς δεν θα τον συνελάμβανε ποτέ για διαφθορά. Ολοι [στο Κρεμλίνο] τα γνώριζαν αυτά εδώ και πολύ καιρό», πρόσθεσε. Ερωτηθείς σχετικά, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, απέρριψε τις εικασίες. Οπως είπε ωστόσο στην «Guardian» πρώην αξιωματούχος του ρωσικού υπουργείου Αμυνας, ο Ιβανόφ «ήταν γνωστός ως ο βασιλιάς της μίζας, ήταν κοινό μυστικό στο υπουργείο. Το πραγματικό ερώτημα», πρόσθεσε, «είναι γιατί συνελήφθη τώρα».

Ο 48χρονος Ιβανόφ εκτελούσε χρέη υφυπουργού από το 2016, ήταν υπεύθυνος για τα σχέδια υποδομών του ρωσικού στρατού, και είχε από χρόνια τη φήμη μιας επιδεικτικής χλιδής. Το 2022, το Ιδρυμα κατά της Διαφθοράς του δολοφονημένου Αλεξέι Ναβάλνι είχε ισχυριστεί ότι ο ίδιος και η οικογένειά του ζούσαν πολυτελώς, με γιοτ, ελικόπτερα, επισκέψεις στη Γαλλική Ριβιέρα, αγορές διαμαντιών, ακόμα και μια έπαυλη του 19ου αιώνα σε πλούσια συνοικία της Μόσχας. Η ομάδα του Ναβάλνι είχε υποστηρίξει επίσης πως ο Ιβανόφ επωφελήθηκε από κατασκευαστικά έργα στη Μαριούπολη της Ουκρανίας, ενώ το Forbes τον κατέταξε μεταξύ των πλουσιότερων ανδρών στις ρωσικές δυνάμεις ασφαλείας. Λέγεται πως βρισκόταν στο στόχαστρο έρευνας της FSB εδώ και μία πενταετία. «Γιατί τώρα;», όμως.

Τον περασμένο μήνα, ο Πούτιν έδωσε εντολή στην FSB να εκριζώσει τη διαφθορά στις κρατικές αμυντικές προμήθειες. Πηγή του ρωσικού Forbes έκανε λόγο για μία «εκκαθάριση μεταξύ των φίλων του υπουργού», πριν από την πιθανή αποχώρηση του Σοϊγκού. Ομως ο τελευταίος αναμένεται ευρέως να διατηρήσει τη θέση του στον επικείμενο κυβερνητικό ανασχηματισμό. Σε κάθε περίπτωση, αρκετοί ρώσοι στρατιωτικοί μπλόγκερ, που κατηγορούν εδώ και καιρό υψηλόβαθμους στρατιωτικούς για ανικανότητα, εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την πτώση του Ιβανόφ, εκφράζοντας την ελπίδα «να είναι μόνο η αρχή».