Το Βερολίνο δεν θέλει μία ισχυρή Ευρώπη

^«Eίναι καιρός για την ευρωπαϊκή αφύπνιση για την άμυνα και την ασφάλεια. Επειδή διακυβεύονται πολλά, η ελευθερία και η ευημερία μας εξαρτώνται από την ασφάλειά μας και πρέπει να ευθυγραμμίσουμε τις ενέργειές μας με αυτό το μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφάλειας» είπε προ ημερών η γερμανίδα πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Παράλληλα όμως ξεκαθάρισε ότι «τα κράτη-μέλη θα είναι πάντα υπεύθυνα για τα στρατεύματά τους και όλες τις αποφάσεις που συνδέονται με αυτά» αλλά και ότι «πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη συνδυασμένη οικονομική, διαρθρωτική και πολιτική δύναμη της Ευρώπης όπου μπορεί να έχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο. Η άμυνα της Ευρώπης είναι καθήκον όλης της Ευρώπης με τα κράτη-μέλη και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να συνεργάζονται στενά», αναφέροντας ως πεδία την έρευνα, την καινοτομία και την αμυντική βιομηχανία, για να φτάσει στην ενίσχυση της συνεργασίας με το ΝΑΤΟ.

Ολα αυτά, τα είπε στη σκιά της ιρανικής επίθεσης στο Ισραήλ και, βέβαια, και σε εκείνη των ζοφερών εξελίξεων στην Ουκρανία, όπου δύο και πλέον χρόνια έπειτα από τη ρωσική εισβολή, η κατάσταση του μετώπου είναι αποκαρδιωτική για το Κίεβο.

Περισσότερο όμως τα είπε ενόψει του ενδεχομένου επανεκλογής Τραμπ στον Λευκό Οίκο, το οποίο τρομοκρατεί τις κυβερνήσεις της Ευρώπης, καθώς αφήνει εκ νέου ανοιχτή την πιθανότητα πλήρους διάρρηξης των στρατηγικών με τις ΗΠΑ: ο Τραμπ αναφέρθηκε ξανά στην υποχρέωση των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ να πληρώνουν τουλάχιστον αυτά που έχουν υποχρέωση στο πλαίσιο της Συμμαχίας, κάτι που πράγματι σε πολλές περιπτώσεις ακόμα δεν συμβαίνει. Αλλωστε πριν φύγει είχε ξεκινήσει τη μεταστάθμευση 15.000 αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία στην Πολωνία, προκαλώντας πανικό στο Βερολίνο. Η ακύρωση εκείνης της απόφασης ήταν από τις πρώτες πράξεις του Μπάιντεν.

Η ένταση μεταξύ Τραμπ και Ευρωπαίων αφορούσε εξίσου και την ενεργειακή πολιτική που είχαν επιβάλει οι Γερμανοί σε ολόκληρη την Ευρώπη (οι πρώτοι που δεν καλύπτουν το ποσοστό ως προς το ΝΑΤΟ) γεμίζοντας αδρά τα ρωσικά ταμεία. Εθετε το ερώτημα γιατί η Ευρώπη έπρεπε να τροφοδοτεί ετησίως με τόσα δισ. τη Μόσχα, όμως απάντηση δεν έπαιρνε. Ηρθε μετά η εισβολή και αυτά κόπηκαν αναγκαστικά. Και μπορεί ο Τραμπ να είναι όποιος είναι, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε τι που λέει είναι αναγκαστικά λάθος.

Η Ευρώπη, πρωτίστως η Γερμανία, αν και μία από τις πιο πλούσιες χώρες του κόσμου, απολαμβάνει τα υψηλότερα δυνατά επίπεδα άμυνας χωρίς κόστος, το οποίο πληρώνουν οι ΗΠΑ. Πρόκειται για υπόλειμμα του μεταπολεμικού κόσμου, της τετραπλής κατοχής, της διαίρεσης της χώρας και της στρατηγικής του Ψυχρού Πολέμου. Ομως όλα αυτά δεν υπάρχουν πια εδώ και δεκαετίες. Αλλά το πανίσχυρο οικονομικά Βερολίνο δεν ήθελε ούτε να πληρώσει το ίδιο το βαρύ κόστος της άμυνας, ιδίως της ευρύτερης, ούτε, πολύ περισσότερο, να δημιουργηθεί μία πραγματικά κοινή ευρωπαϊκή άμυνα. Και αυτό εξέφρασε και η πρόεδρος της Επιτροπής. Γιατί αυτά που είπε δεν συνιστούν κοινή άμυνα. Πρόκειται για αστειότητες που δεν απαντούν στο πρόβλημα.

Η Γερμανία ξέρει ότι κοινή άμυνα σημαίνει πιο πολλά βάρη αλλά κυρίως σημαίνει πολιτική εμβάθυνση της ΕΕ. Και αυτό δεν το θέλει με κανέναν τρόπο, καθώς γνωρίζει ότι εκεί θα είναι αδύνατον να επιβάλλει την ισχύ της. Θέλει την ΕΕ μέχρι εκεί που έχει φτάσει, ως οικονομική ένωση. Γι’ αυτό και θα παραμείνει πολιτικά και στρατιωτικά αδύναμη, ανίκανη όμως να σταθεί στον κόσμο που αναδιαμορφώνεται. Οχι επειδή δεν μπορεί, αλλά επειδή δεν θέλει να γίνει ισχυρή. Επειδή η ισχύς κοστίζει και, κυρίως, επειδή ενώνει πραγματικά. Και το Βερολίνο δεν θέλει με κανέναν τρόπο τίποτε από τα δύο, γιατί αυτό θα σημαίνει ότι θα χάσει οριστικά τη γνήσια εθνική του ατζέντα. Γι’ αυτό δεν θέλει μία πραγματικά ισχυρή Ευρώπη.