Ηχοδύναμα

Χάιντν: Συμφωνίες, L’ ESTRO ARMONICO, DEREK SOLOMONS, SONY, 18 CD

Οσοι ενδιαφέρονται, όπως είναι φυσικό όταν ασχολούνται με τη δισκογραφία, για την ουσία της μουσικής, ξεχνούν, επίσης φυσικό, ότι αυτή συνιστά ταυτόχρονα (κατ’ ουσίαν πρωτίστως) και επιχειρηματικό προϊόν. Και οι αποφάσεις που την καθορίζουν είναι κυρίως αυτής της φύσης. Εκεί λοιπόν απαντάται το ερώτημα γιατί έμεινε ημιτελής μία από τις πλέον πρωτοπόρες σειρές ηχογραφήσεων των συμφωνιών του Χάιντν, την οποία είχε ξεκινήσει στο Λονδίνο ο Derek Solomons στη δεκαετία του 1980 και είχε συγκεντρώσει από την πρώτη στιγμή το ενδιαφέρον και την ευρεία κριτική αποδοχή της διεθνούς κριτικής μα, κυρίως, του κοινού.

Και όχι απλώς σταμάτησε ενώ είχαν ήδη ηχογραφηθεί από την τότε CBS οι 49 από τις περισσότερες από τις 100 συμφωνίες του «πατέρα» του κλασικισμού, αλλά πολλές από αυτές που ήδη είχαν ολοκληρωθεί ουδέποτε τελικά εκδόθηκαν σε καμία μορφή. Είχαν παραμείνει έκτοτε κλεισμένες στα αρχεία. Κάτι που προς τερματισμό μιας ατέρμονης αναμονής και προς χαρά πολλών που τις ανέμεναν με μεγάλο ενδιαφέρον, συμβαίνει τελικά σήμερα. Κυριολεκτικά σήμερα, καθώς αυτή είναι η ημέρα της διεθνούς έκδοσης του συνόλου, για πρώτη φορά, όλων των ηχογραφήσεων του Solomons στις συμφωνίες του Χάιντν με το εξαίρετο σύνολο «οργάνων εποχής» L’ Estro Armonico, σε 18 CD από τη SONY με νέα ηχητική επεξεργασία.

Αυτό που συνέβη λοιπόν τότε ήταν ότι η ευρεία αποδοχή υπήρξε μεν, πλην όμως δεν ήταν επαρκής για τη συνέχιση αυτού του θηριώδους σχεδίου. Ο κόσμος δεν ήταν ακόμα έτοιμος για το σύνολο αυτών των έργων και μάλιστα με «όργανα εποχής». Δεν ήταν μόνον ο Solomons που έπεσε θύμα αυτής της διαπίστωσης. Και η αντίστοιχη απόπειρα της εταιρείας Hyperion με τη Hanover Band υπό τον Roy Goodman έπεσε επίσης θύμα της ίδιας κατάστασης. Ο δρόμος που άνοιξε ο σπουδαίος Antal Dorati με τη Philharmonia Hungarica στην καλύτερη εποχή της – και αυτή όχι σε «όργανα εποχής» – στην Decca, δεν ήταν εύκολο να περαστεί από όλους.

Δεν πρέπει κανείς να αμφιβάλλει ότι η δουλεία του Solomons στον Χάιντν ήρθε απλώς πολύ νωρίς. Ηταν μπροστά από τον καιρό της: αυτή ήταν η αχίλλειος πτέρνα της. Μία δεκαετία, ή ίσως λίγο περισσότερο μετά, δύσκολα πια θα είχε σταματήσει, όταν πλέον το ευρύτερο μουσικόφιλο κοινό θα είχε εξοικειωθεί περισσότερο τόσο με τα λιγότερο γνωστά συμφωνικά έργα του Χάιντν, όσο και με τον τύπο της μικρής «παλαιάς» ορχήστρας που είχε επιστρατεύσει ο Solomons, εξαίρετος βιολονίστας ο ίδιος. Αλλωστε, εδώ θα ακούσει κανείς, πολύ νέους τότε, μουσικούς που αργότερα έγιναν, ουκ ολίγοι εξ αυτών, πρωταγωνιστές της διεθνούς μουσικής σκηνής του είδους τους με πολύ μεγάλες καριέρες. Ανάμεσά τους μπορούν ενδεικτικά να αναφερθούν οι Anthony Halstead, Catherine Mackintosh Monica Huggett, μα και ονόματα που ίσως εκπλήξουν, όπως ο Timothy Brown: όλοι τους, κορυφαίοι.

Ο ίδιος ο Χάιντν δημιούργησε όχι απλώς «σχολή» αλλά ένα ολόκληρο νέο είδος μουσικής: το κουαρτέτο εγχόρδων, η συμφωνία και όχι μόνον, είναι «παιδιά» του. Ο Solomons εισέφερε μία σύγχρονη ερμηνευτική σχολή για τον Χάιντν. Ομως, χωρίς φυσικά να γίνεται κανενός είδους αδιανόητη «σύγκριση» και οι δύο είχαν μία κάπως «παράλληλη» τύχη: επισκιάστηκαν σε μεγάλο βαθμό και εν πολλοίς άδικα. Ο μεν δεύτερος από αρκετούς άλλους που ήρθαν μετά στον ίδιο δρόμο, ο δε πρώτος από τον μαθητή του και συνθέτη που τον θαύμαζε απεριόριστα ως τον μεγαλύτερο συνθέτη, μα που ο ίδιος ήταν αυτός που ήταν: τον Μότσαρτ, που το μέγεθός του σκέπασε κυριολεκτικά τα πάντα. Μέχρι που, κάποτε, έφτασε η ώρα του Μπετόβεν.