Περισσότεροι από 63.200 άνθρωποι χάθηκαν μέσα σε 10 χρόνια

Τα στοιχεία που παρουσιάζει ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΙΟΜ) στην τελευταία έκθεσή του είναι συγκλονιστικά: Στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας (2014-2023), τουλάχιστον 63.285 άνθρωποι, μετανάστες και πρόσφυγες, έχουν βρει τον θάνατο ή θεωρούνται αγνοούμενοι στην προσπάθειά τους να βρουν ένα ασφαλές καταφύγιο από τους πολέμους, τη φτώχεια, τις διώξεις και την κλιματική κρίση. Εξ αυτών περίπου οι μισοί – για την ακρίβεια, 28.854 – αφορούν τη Μεσόγειο, η διάβαση της οποίας αποτελεί μακράν την πιο «θανατηφόρα» διαδρομή, ενώ το 2023 ήταν το έτος με τον μεγαλύτερο αριθμό καταγεγραμμένων θανάτων και εξαφανίσεων σε αυτό το διάστημα, καθώς έφτασαν στους 8.541.

Φαίνεται, όμως, ότι καθώς οι κυβερνήσεις των χωρών της Μεσογείου παίρνουν ολοένα περισσότερα μέτρα προκειμένου να αντιμετωπίσουν αυτό το φαινόμενο, που δικαίως συγκαταλέγεται στις μάστιγες της εποχής μας, τα δίκτυα δουλεμπόρων και διακινητών αναζητούν νέες και αχαρτογράφητες σε μεγάλο βαθμό διαδρομές. Είναι κάτι δε που αποτυπώνεται και στην εικόνα των δύο πρώτων μηνών του 2024, που δείχνει ότι το κέντρο βάρους έχει μετατοπιστεί εκτός της Μεσογείου και βρίσκεται στη διαδρομή η οποία οδηγεί από τη Δυτική Αφρική προς τις Κανάριες Νήσους. Κυρίως δε προς τη La Hierra, που βρίσκεται στο πιο δυτικό άκρο του συμπλέγματος και θεωρείται το λιγότερο γνωστό και αξιοποιημένο από όλα τα άλλα τμήματά του – με αποτέλεσμα, μάλιστα, αρκετοί να το χαρακτηρίζουν «νέα Λαμπεντούζα».

Τι δείχνουν τα δεδομένα

Εκεί, συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο έφτασαν περισσότεροι από 12.000 πρόσφυγες και μετανάστες. Πρόκειται για αριθμό ο οποίος αντιπροσωπεύει μια αύξηση της τάξης του 541% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2023, ενώ είναι μεγαλύτερος από εκείνους που αποτυπώνουν τις αφίξεις τόσο στην Ιταλία όσο και στην Ελλάδα. «Εδώ, η θάλασσα, για την ακρίβεια ο Ατλαντικός Ωκεανός, φαντάζει τεράστια και απειλητική, ενώ δεν υπάρχουν πλοία ανθρωπιστικών ΜΚΟ ή οργανωμένοι στόλοι διάσωσης.

Ετσι, η ελπίδα επιβίωσης στο ταξίδι των 800-1.000 χιλιομέτρων (με βάση το σημείο εκκίνησης) εναπόκειται σε ένα βλέμμα προς το άστρο που κρύβει τον θεό του καθενός» αναφέρει στο σχετικό ρεπορτάζ της η ιταλική «la Repubblica». Πολύ συχνά, ωστόσο, οι θεοί δεν ανταποκρίνονται στις προσευχές και τις εκκλήσεις, με αποτέλεσμα δεκάδες πιρόγες – από αυτές που κατά κόρον χρησιμοποιούνται σε αυτό το πέρασμα – να εξαφανίζονται κάτω από τα τεράστια κύματα, χωρίς κανείς να είναι σε θέση να υπολογίσει τις ζωές που χάνονται.

Από την πλευρά τους, οι κάτοικοι της La Hierra αρνούνται ότι εκεί βρίσκεται η «νέα Λαμπεντούζα». «Μη μας συγκρίνετε με αυτήν, εδώ δεν αφήνουμε ανθρώπους να πεθάνουν στη θάλασσα. Για εμάς, η διάσωση είναι κάτι ιερό και όλοι υποδεχόμαστε τους πάντες με αλληλεγγύη και ανθρωπισμό» λέει η Χαρίντιαν Μαρισάλ, του τοπικού ραδιοτηλεοπτικού δικτύου RadioTelevision Canaria. Καθώς, όμως, η διαπίστωσή της δεν αφορά τους κατοίκους του ιταλικού νησιού αλλά την κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι, αρκετοί αμφιβάλλουν εάν η αντίστοιχη ισπανική του Πέδρο Σάντσεθ ακολουθεί επί της ουσίας διαφορετική τακτική.