Η γκρίνια είναι η ανακεφαλαίωση του αδιεξόδου

Ολες οι αναλύσεις, οι αφηγήσεις και δημοσκοπικές μετρήσεις, εξαντλούνται στις ευρωεκλογές. Οπως ακριβώς πέρυσι, τέτοια εποχή, εξαντλούνταν στις εθνικές εκλογές και το εάν η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα μεταβόλιζε την πανδημία, το δυστύχημα των Τεμπών και την πληθωριστική έκρηξη ή το εάν ο τότε ΣΥΡΙΖΑ θα την ανέκοπτε. Αμέσως μετά τις δεύτερες εθνικές εκλογές με ενισχυμένη αναλογική (ουσιαστικά, την πολύμηνη επιμήκυνση του εκλογικού γεγονότος) και την πλήρη επικράτηση της ΝΔ οι μηχανές δεν σταμάτησαν και κορυφώθηκε η διεκδίκηση στις αυτοδιοικητικές εκλογές. Αφού ολοκληρώθηκαν οι αυτοδιοικητικές εκλογές, σχεδόν αμέσως, άρχισε η προεκλογική λειτουργία με κέντρο τις ευρωεκλογές του 2024. Είναι βέβαιον ότι αμέσως μετά τις ευρωεκλογές, οι τεχνικοί των κομμάτων, οι δημοσκόποι και οι πολιτικοί παρατηρητές, θα αρχίσουν να πιθανολογούν για το πότε θα γίνουν πρόωρες εθνικές εκλογές. Και θα καταναλώνουν τα ελάχιστα υπολείμματα πολιτικής παραγωγικότητας.

Η μόνιμη προεκλογική λειτουργία του πολιτικού συστήματος, ιδίως της τεχνικά πιο προωθημένης, κυβερνητικής παράταξης, αφυδατώνει τη χώρα και την οικονομία αλλά και παρασύρει την πολιτική ανάλυση στη μαντεία, την ωθεί από το πεδίο της λογικής συνεπαγωγής, στην αστρολογία. Δηλαδή δεν είναι πρόβλημα μόνο η ισχνότητα της πολιτικής παραγωγής, σε όλα τα επίπεδα, αλλά και ότι ρηχαίνει και η πολιτική διερώτηση. Αυτή η ποιοτική μετάβαση, σχεδόν η στρέβλωση των ζητούμενων, είναι χαρακτηριστική του τόπου μας. Από την καχεκτική δημοκρατία της προδικτατορικής περιόδου, περάσαμε στην μπαρόκ δημοκρατία των τελευταίων χρόνων. Από τη δημοκρατία, εγκλωβιστήκαμε στην εκλογική βιομηχανία, ως το ισοδύναμό της. Από την κατάκτηση του πολιτικού αγαθού, στη φορμαλιστική επίκλησή του.

Αυτό είναι σημαντικότατο πρόβλημα για τον τόπο μας, γιατί δεν υπάρχει οικονομική λειτουργία, αυτονομημένη από την πολιτική παραγωγή. Υποτυπώδης και παρωχημένη παραγωγική βάση, εύθραυστες ή θνησιγενείς επιχειρήσεις, ανεπαρκής παραγωγική κουλτούρα (αντίθετα, ανεπτυγμένη επιδοματική επινοητικότητα) δημιουργούν μια οικονομία-φλούδα, που δεν μπορεί «να σύρει το κάρο», ανεξαρτήτως εκλογικών διενέξεων. Η βασικότερη πλουτοπαραγωγική πηγή, είναι η κατοχή της κυβερνητικής εξουσίας.

Οι περίφημοι δείκτες που ανεμίζονται από τον συνήθη κυβερνητικό λόγο, είναι ανεμομαζώματα που προσπαθούν να μεταμφιέσουν μια τεράστια υστέρηση, σε κάτι θαλερό. Οικονομικό-αφηγηματικό μπότοξ σε μια οικονομική γήρανση. Π.χ. η «χρυσή βίζα» θεωρείται ως επιλογή επενδυτικής απόγνωσης, από τους γνώστες. Ο οικονομικός ερειπιώνας, ανορθώνεται σε τεχνάσματα. Οι ειδικοί γνωρίζουν ότι μετά το 2032 θα τελειώσει η περίοδος χάριτος για το χρέος και επίσης η δημογραφική κατάρρευση θα μεταβληθεί σε ασφαλιστική κατάπτωση. Δεν είναι τυχαίο ότι οι οίκοι αξιολόγησης δεν αναβαθμίζουν την ελληνική οικονομία. Ομως εκείνο που παραμένει ανυποχώρητο μέσα στη στρατηγική τύφλωση είναι η εκπληκτική εκλογική αποδοτικότητα. Και μην περιλάβουμε μόνο τις μεγάλες εκλογικές αναμετρήσεις. Και οι εσωεκλογές των κομμάτων, οι φατριασμοί, οι αλληλοϋπονομεύσεις, στο ίδιο μπαρόκ εκλογικό χάπενινγκ πρέπει να ενταχθούν.

Τα παιδιά δραπετεύουν στο εξωτερικό και οι πολυετείς εθνικές επενδύσεις στη γνώση, κουρελιάζονται. Με τα διαμορφούμενα όμως χαρακτηριστικά της υποχωρούσας Ευρώπης, σε λίγο δεν θα υπάρχει «εξωτερικό», ως μια άλλη θεσμική, πολιτιστική και εργασιακή ποιότητα. Η συλλογική «παιδοκτονία» οδηγεί σε νομάδες, μόνους, χωρίς σχέσεις και ριζώματα. Ή σε παιδιά μιας προγήρανσης, όπου το μέγιστο ζητούμενο είναι είτε να ανοίξουν το δικό τους «καφέ», είτε να μπουν στο Δημόσιο σε κάποια σύμβαση «ορισμένου χρόνου» που εν συνεχεία θα μετατραπεί σε «αορίστου». Το πολιτικό σύστημα δημιουργεί τα ποιοτικά στοιχεία που το αναπαράγουν.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ