Κάνει όσα πρέπει η Αστυνομία;

Το 2022 το Τμήμα Αντιμετώπισης Ρατσιστικής Βίας κλήθηκε να διαχειριστεί συνολικά 126 περιστατικά που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του και 122 το 2023 – αριθμοί που μεταφράζονται σε ένα ανά τριήμερο. Εντούτοις, οι συλλήψεις δραστών περιορίστηκαν σε 11 και 25 αντίστοιχα, αποδεικνύοντας ότι, πράγματι, οι δράστες στη συντριπτική πλειονότητά τους παραμένουν ατιμώρητοι, με την κοινωνία, συνεπώς, να λαμβάνει λανθασμένα μηνύματα. Το 2024 η εικόνα αυτή δείχνει να αντιστρέφεται, καθώς μέχρι τις 12 Μαρτίου για 39 περιστατικά με πιθανολογούμενο ρατσιστικό κίνητρο έχουν πραγματοποιηθεί ήδη 28 συλλήψεις.

«Σύμφωνα με το άρθρο 5 του Συντάγματος, ο καθένας μπορεί να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του και να συμμετέχει στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή, εφόσον δεν προσβάλλει τα δικαιώματα των άλλων και δεν παραβιάζει το Σύνταγμα. Και αυτό είναι εγγύηση για όλους τους πολίτες και ειδικά για τα δικαιώματα των μειοψηφιών. Το να περπατά κάποιος ελεύθερα στον δρόμο είναι βασικό και θεμελιώδες δικαίωμα μιας φιλελεύθερης δημοκρατίας», λέει, μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο διοικητής του Τμήματος Αντιμετώπισης Ρατσιστικής Βίας Αττικής Μιχάλης Λώλης. Ομως, αναφερόμενος στα περιστατικά που αφορούν άτομα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, σπεύδει να προσθέσει: «Δεν καταγγέλλονται και ως εκ τούτου δεν καταγράφονται. Η Ευρωπαϊκή Ενωση αναφέρει ότι καταγγέλλεται μόνο ένα στα τέσσερα ρατσιστικά εγκλήματα. Το φαινόμενο της υπο-αναφοράς τους οφείλεται στην έλλειψη εμπιστοσύνης των θυμάτων στις Αρχές και στον φόβο ότι δεν θα τύχουν επαρκούς προστασίας και κατανόησης. Είναι σημαντικό να χτίζουμε σχέσεις εμπιστοσύνης με τα θύματα ώστε να αποφεύγουμε την επαναθυματοποίησή τους».

Οπως λέει, η υπο-καταγραφή του φαινομένου δεν επιτρέπει την ακριβή αποτύπωση της «μεγάλης εικόνας» της ομοφοβικής και της τρανσφοβικής βίας και, αντίθετα, οδηγεί την συνακόλουθη μη δίωξη των δραστών. «Παρ’ όλα αυτά, αν οι δράστες δεν κατανοούν ότι αυτό που κάνουν συνιστά έγκλημα – γιατί αυτό είναι ο ρατσισμός και η ρητορική μίσους – θα πρέπει να το καταλάβουν διαμέσου της τιμωρίας», ξεκαθαρίζει, επικαλούμενος την εμπειρία που έχει αποκτήσει από τη μακρά θητεία του στο Τμήμα Αντιμετώπισης Ρατσιστικής Βίας.

Οπως υπογραμμίζει, άμεση προτεραιότητα της Πολιτείας θα πρέπει να είναι η δημιουργία καναλιών επικοινωνίας των θυμάτων με την Αστυνομία, ώστε σταδιακά να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο εμπιστοσύνης. «Οφείλουμε να χτίσουμε γέφυρες για να καταγγέλλονται τα εις βάρος τους περιστατικά και να διασφαλίσουμε ότι θα υπάρχει επαρκής αστυνόμευση για την προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων που μπορεί να πέσουν θύματα ρατσισμού και ρητορικής μίσους», αναφέρει και παράλληλα σημειώνει ότι τα τελευταία δύο χρόνια η ΕΛ.ΑΣ. έχει εκπαιδεύσει 16.000 στελέχη πρώτης γραμμής σε θέματα προστασίας ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. «Επίσης, έχει εκδοθεί από την ηγεσία της Αστυνομίας οδηγός για τη προστασία των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων», ενώ τα θύματα εγκλημάτων μίσους μπορούν να καλούν στο 11414, την 24ωρη τηλεφωνική γραμμή καταγγελιών της Ελληνικής Αστυνομίας για ρατσιστικές επιθέσεις και βία.

«Είναι πολλοί». Ωστόσο, από την πλευρά του, ο Ζωρζ/ Γιώργος Κουνάνης καταγγέλλει αδράνεια της Αμεσης Δράσης στο πρόσφατο βίαιο περιστατικό της Θεσσαλονίκης: «Οταν έφτασαν στο πεδίο ακτιβιστές, κάλεσαν την Αμεση Δράση και περιέγραψαν το περιστατικό, εντούτοις, οι αστυνομικοί αρνήθηκαν να μεταβούν στο σημείο, προβάλλοντας ως δικαιολογία το… αριθμητικό πλεονέκτημα των επιτιθέμενων. “Είναι πολλοί αυτοί που περιγράφεις, τι να κάνω εγώ, να στείλω κλούβα”, διερωτήθηκαν από το τηλεφωνικό κέντρο. Από όσο γνωρίζω, αυτό συνιστά παράβαση καθήκοντος». Τέλος, τονίζει την ανάγκη των θυμάτων για δικαίωση και τιμωρία των εμπλεκομένων. «Η αίσθηση των θυμάτων είναι ότι θέλουν να το κυνηγήσουν μέχρι τέλους. Να βρεθούν όλα τα πρόσωπα που συμμετείχαν σε αυτήν την επίθεση και να διωχθούν».