Η (μη) διασφάλιση της ποιότητας στα ΑΕΙ

Οπως αναμενόταν, ο διάλογος γύρω από την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων έχει πολωθεί γύρω από την προσχηματική αντιπαράθεση «δημόσια ΑΕΙ – ιδιωτικά ΑΕΙ». Τα πρώτα είναι εξ ορισμού καθαγιασμένα, ενώ τα δεύτερα ανήκουν εξ ορισμού στο πυρ το εξώτερον. Αυτό που δεν μπαίνει στο τραπέζι από καμιά πλευρά είναι το θέμα της ποιότητας των σπουδών.

Τη διασφάλιση της ποιότητας της Ανώτατης Εκπαίδευσης πιστοποιεί η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης. Σύμφωνα με τους σκοπούς της ΕΘΑΕ, «Η πιστοποίηση είναι διαδικασία διασφάλισης ποιότητας που πραγματοποιείται με βάση συγκεκριμένα, προκαθορισμένα, διεθνώς αποδεκτά και εκ των προτέρων δημοσιοποιημένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια και δείκτες εναρμονισμένα με τις Αρχές και Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Διασφάλιση της Ποιότητας στον Ευρωπαϊκό Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης (ESG 2015)».

Ομως, πολλά ελληνικά ΑΕΙ, και ενίοτε τα περισσότερα, τελούν υπό κατάληψη αρκετές εβδομάδες κάθε χρόνο, οι εβδομάδες διδασκαλίας περικόπτονται ή δίδεται παράταση στο εξάμηνο, οι εξετάσεις αναβάλλονται, μετατίθενται, γίνονται διαδικτυακά με οφθαλμοφανείς συνέπειες για τη σοβαρότητά τους, ή ακυρώνονται.

Με βάση ποια από τα διεθνώς αποδεκτά ποιοτικά κριτήρια και ποιους ποιοτικούς δείκτες αξιολογείται το ελληνικό φαινόμενο των καταλήψεων στα ΑΕΙ; Αραγε το έχουν συνεκτιμήσει οι «Αρχές και Κατευθυντήριες Οδηγίες» της ΕΕ; Μάλλον όχι, αλλιώς θα ακούγαμε τον πρόεδρο ή τα μέλη της ΕΘΑΕ να κρούουν δημόσια τον κώδωνα του κινδύνου και θα βλέπαμε την Αρχή να καταγράφει και να αξιολογεί το φαινόμενο στις εκθέσεις πιστοποίησης και αξιολόγησης, προειδοποιώντας την κυβέρνηση, την αντιπολίτευση και την ελληνική κοινωνία για τις σοβαρές επιπτώσεις του στην ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης και στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια κατάταξη των ελληνικών ΑΕΙ. Θα ακούγαμε και τον νυν και τους προηγούμενους υπουργούς  Παιδείας να κάνουν το ίδιο και να αναζητούν λύσεις.

Δυστυχώς, για την πολιτεία και τους θεσμούς της, τη Δικαιοσύνη, τα κόμματα, τους φορείς, τα ΜΜΕ και την κοινωνία η παρανομία των καταλήψεων δεν υπάρχει, il n’existe pas, όπως λένε οι Γάλλοι. Και μάλιστα παρατηρείται το ακριβώς αντίθετο, να στρέφονται δηλαδή όλοι όχι εναντίον του φαινομένου των καταλήψεων και των καταληψιών αλλά εναντίον όσων επιμένουν να τηρούν τον κανονισμό σπουδών. Η απόλυτη προτεραιότητα της διασφάλισης ποιοτικών σπουδών έχει υποταχθεί σε σκοπιμότητες, στην κοντόφθαλμη επιδίωξη να «μη χαθεί το εξάμηνο ή οι εξετάσεις», σπρώχνοντας έτσι το πραγματικό πρόβλημα κάτω από το χαλί.

Ας σκεφτούμε τώρα το εξής σενάριο. Αν η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων προσελκύσει σοβαρά ιδρύματα στη χώρα μας, είναι προφανές ότι θα ζητήσουν και θα πετύχουν διασφαλίσεις για την απρόσκοπτη λειτουργία τους. Διότι ευθύς μετά την εγκατάστασή τους στην Ελλάδα, είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα επιχειρήσουν να τα καταλάβουν ορδές κουκουλοφόρων. Τότε φυσικά τα ξένα ΑΕΙ θα ζητήσουν την εφαρμογή των συμφωνιών, η πολιτεία θα αντιδράσει άμεσα και διμοιρίες ΥΠΕΤ θα εκδιώξουν τους καταληψίες. Είναι μάλιστα πολύ πιθανό ότι θα φρουρούνται μόνιμα ως de facto πανεπιστημιακή αστυνομία, ενώ αντίθετα τα δημόσια ΑΕΙ θα παραμένουν εσαεί στο έλεος των κουκουλοφόρων! Τραγέλαφος.

Ο Μιχαήλ Πασχάλης είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης