«Η αυτοκριτική ξεκινάει {LF}από την αρχή της βελτίωσης»

Η τελευταία φορά που συγκινήθηκα με μια ολοκληρωμένη αφήγηση ήταν… πρόσφατα όταν διάβασα το «Ενα Τζόβενο» του καπετάνιου συγγραφέα Τάκη Τζούμπα, εκδόσεις Ωκεανίδα, βιβλίο του 1995 που τώρα είναι εκτός εμπορίου. Η πένα του Τζούμπα είναι  τόσο μπουνατσαρισμένη στις περιγραφές της ναυτικής εμπειρίας όσο θυελλώδης και φουρτουνιασμένη στο συναίσθημα των ναυτικών του. Το είχα αγαπήσει στην εποχή του όσο τον Καββαδία και τον Μέλβιν.

Αν μπορούσα να γράφω μετά μουσικής θα επέλεγα… σίγουρα κάποια μελωδία από το χατζιδακικό μουσικό σύμπαν ή μουσική από αγαπημένες ταινίες του κινηματογράφου όπως το «Μια φορά κι έναν καιρό στην Αγρια Δύση» και «Σινεμά ο Παράδεισος» του Ενιο Μορικόνε,  τον «Νονό» του Νίνο Ρότα, το «Blade Runner» του δικού μας Βαγγέλη Παπαθανασίου, τον «Πόλεμο των Αστρων» του Τζον Ουίλιαμς, το «Χορεύοντας με τους λύκους» του Τζον Μπάρι και πολλά άλλα ακόμα.

Το πιο οδυνηρό στη διαδικασία της συγγραφής… για εμένα αλλά εξίσου ανακουφιστικό στην ολοκλήρωσή του είναι η σύλληψη του καταληκτικού δίστιχου σε ένα σονέτο αγγλικού τύπου γιατί προϋποθέτει αφενός μεν ταλέντο και δεξιοτεχνία αλλά παράλληλα και το στοιχείο της ποιητικής έμπνευσης  που απαιτεί η  ολιστική συμπύκνωση της ιδέας του ποιήματος.

Τρία βιβλία που θα πρότεινα οπωσδήποτε για μια βιβλιοθήκη Λυκείου θα ήταν... πρώτο «Η κόλαση της Τρέμπλινκα» του Βασίλι Γρόσμαν (ή το πολύ σπουδαίο «Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος» του Πρίμο Λέβι) των εκδόσεων Αγρα ως ένα από τα πιο σημαντικά αναγνώσματα για την εποχή μας που επανακάμπτει ο φασισμός. Δεύτερο το «Κάτι θα γίνει θα δεις» του Χρήστου Οικονόμου, που είναι μια σειρά διηγημάτων των εκδόσεων Πόλις για τη σύγχρονη Ελλάδα που χάνει τις σταθερές της, μέσα στην ανασφάλεια, την απόγνωση και τη ρευστότητα και τέλος την ποιητική συλλογή «Η Τρίτη γενιά» της Σοφίας Κολοτούρου, των εκδόσεων Τυπωθήτω / Gutenberg που τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης 2016, όπου απολαμβάνουμε μια έμμετρη ποίηση διαυγή, ευαίσθητη και λυρική και παράλληλα σύγχρονη και μοντέρνα στην ουσία και στη θεματολογία της.

Η κριτική που αποδέχομαι αφορά… την προσέγγιση που συμβάλει στη βελτίωσή μου ως άνθρωπος γενικότερα και ως συγγραφέας και ποιητής ειδικότερα. Υπάρχουν όμως φορές που εμφανώς κακόπιστες κριτικές μπορούν να ενεργοποιήσουν και να κινητοποιήσουν μια τελματωμένη υπαρξιακή κατάσταση μέσα μας, με αποτέλεσμα και αυτές να συμβάλουν στη βελτίωσή  μας.

Η αυτοκριτική ξεκινάει… επίσης από την «αρχή της βελτίωσης». Η στοχοθεσία δεν είναι τόσο ζήτημα πλάνου όσο εξάσκησης. Ενας συγγραφέας με ταλέντο και υποστηρικτικούς πόρους είναι αυτονόητο ότι προηγείται κάποιου που δεν έχει ευνοηθεί τόσο. Σε αυτή την περίπτωση η διαρκής επιμόρφωση, η άσκηση και η πειθαρχία φέρνουν πολλές φορές εξαιρετικά αποτελέσματα. Η αυτοκριτική λοιπόν αποκτά πραγματική αξία όταν η επίτευξη των στόχων τη δικαιώνει.

Η αρχή ενός κλασικού βιβλίου που ζηλεύω είναι… από τη «Χαμένη άνοιξη» του Στρατή Τσίρκα που γράφει «Τρίτη βδομάδα που ξαναγύρισα στην πατρίδα, κι όσο περνούν οι μέρες, όλο και πιο πολύ πιστεύω, πως, από όλες τις πόλεις του κόσμου, στην Αθήνα μπορείς να έχεις τα πιο ανέλπιστα συναπαντήματα. Μέσα σ’ ένα πρωινό, είδα τον Γιώργο Σεφέρη να μπαίνει στου «Φλόκα» και τον Κώστα Βάρναλη να τα πίνει στο υπόγειο καρβουνιάρικο του Θανάση, στο Κολωνάκι».

Οταν ακούω για την «κρίση της λογοτεχνίας» ή τη «λογοτεχνία της κρίσης» σκέφτομαι ότι... ο φίλος ποιητής Γιώργος Ζιόβας στο ποίημά του «Συναλλαγή» από την ποιητική του συλλογή «Το τέλος της κρίσης» τα λέει μια χαρά «Ανήλιαγος άνθρωπος επιτόκιος / σήκωσε μάτια ψαριού. / Μιλάει λίγες / λέξεις δίχως δέντρα και πουλιά. / Με φυλακίζει σε ορίζοντα υπολογιστή».

– Η συλλογή «Σπασμένο βέλος» του Νίκου Γεωργόπουλου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΑΩ. Ακολουθεί ένα απόσπασμα από το ποίημα «Ράτσα της φωτιάς»

Ταξίδια του κατακλυσμού καταμεσής στη δίνη

Που οργισμένες αστραπές χτυπάνε τα κατάρτια

Στριμώχνονται στ’ αμπάρια μας σαρανταπέντε άτια

Από τη ράτσα της φωτιάς που η φλόγα της δε σβήνει

Από το σπασμένο άλμπουρο κρεμιέται μια κατάρα

Το τσούρμο μας σκιαμαχά δαιμόνους π’αλυχτάνε

Βρεγμένο το μπαρούτι μας και τ’ όνειρο μας σκάνε

Υπόκωφα στο χαλασμό σβησμένα στην αντάρα