Γιατί η Ουκρανία πρέπει να επικρατήσει

Στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η εισβολή εκατοντάδων χιλιάδων ρώσων στρατιωτών στην Ουκρανία σηματοδότησε την έναρξη ενός μείζονος γεωπολιτικού σεισμού. Εδώ και δύο χρόνια, η Ευρώπη γίνεται μάρτυρας του μεγαλύτερου επιθετικού πολέμου στην ήπειρο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και εκτεταμένων, τρομερών φρικαλεοτήτων.

Οι ενέργειες της Ρωσίας αποτελούν κλασικό παράδειγμα ιμπεριαλιστικής και αποικιοκρατικής επίθεσης του 19ου αιώνα. Για τη Ρωσία, αυτός ο πόλεμος δεν είχε ποτέ σχέση με την ουδετερότητα της Ουκρανίας, τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, την προστασία των ρωσόφωνων πολιτών ή οποιοδήποτε άλλο πλασματικό πρόσχημα. Ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έχει ισχυριστεί επανειλημμένα ότι η Ουκρανία δεν υπάρχει ως έθνος και ότι η ουκρανική ταυτότητα είναι τεχνητή. Ο πόλεμος αποσκοπεί αποκλειστικά να εξοντώσει μια ανεξάρτητη χώρα, να κατακτήσει εδάφη και να αποκαταστήσει την κυριαρχία της Ρωσίας επί ενός λαού που αποφάσισε να γίνει κύριος του πεπρωμένου του.

Οι συνέπειες της ρωσικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας γίνονται αισθητές πολύ πέρα από τα σύνορα της Ευρώπης. Ο πόλεμος έχει επηρεάσει την επισιτιστική ασφάλεια και τις τιμές της ενέργειας, ενώ συνοδεύτηκε από μαζικές εκστρατείες παραπληροφόρησης και πολιτικής αποσταθεροποίησης. Ο Πούτιν τοποθέτησε την ομάδα Wagner στην Αφρική, αποσταθεροποίησε άλλες χώρες μέσω πραξικοπημάτων και προέβη σε οικονομικό εξαναγκασμό μέσω της απειλής της πείνας –προσφέροντας σιτηρά για την έλλειψη των οποίων ευθύνεται ο ίδιος με τη συστηματική πυρπόληση χωραφιών στην Ουκρανία, τη στόχευση των υποδομών αποθήκευσης και τον αποκλεισμό σημαντικών θαλάσσιων εξαγωγικών οδών.

Επομένως, ο πόλεμος και οι συνέπειές του αφορούν όλες τις χώρες. Η επικράτηση της Ρωσίας θα έστελνε ένα πολύ επικίνδυνο μήνυμα ότι «ο ισχυρός νικά». Γι’ αυτόν τον λόγο η νίκη της Ουκρανίας είναι προς το συμφέρον πολλών χωρών της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής. Αφορά την υπεράσπιση της αρχής που ορίζει ότι οι διεθνείς σχέσεις βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό και την υποστήριξη του δικαιώματος των Ουκρανών στην ασφάλεια και την ελευθερία. Η Ουκρανία και η Ευρωπαϊκή Ενωση έχουν κοινή οπτική των διεθνών σχέσεων τον 21ο αιώνα, η οποία είναι ακριβώς αντίθετη με εκείνη της Ρωσίας του Πούτιν. Το όραμά μας βασίζεται στο διεθνές δίκαιο, στον σεβασμό και στο αμοιβαίο όφελος και όχι στον εξαναγκασμό, τη δωροδοκία και τον φόβο.

Κανείς δεν έχει μεγαλύτερο συμφέρον από εμάς να τελειώσει γρήγορα αυτός ο πόλεμος και να επανέλθει η ειρήνη στην ήπειρό μας. Για να επιτευχθεί αυτό, η Ουκρανία πρότεινε μια ειρηνευτική φόρμουλα δέκα σημείων –την οποία υποστηρίζει πλήρως η ΕΕ– η οποία δεν προβλέπει μόνο τον τερματισμό των εχθροπραξιών, αλλά περιλαμβάνει και προτάσεις για την ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας, της πυρηνικής ασφάλειας, της προστασίας του περιβάλλοντος, της ενεργειακής ασφάλειας, της διεθνούς δικαιοσύνης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του σεβασμού του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Η φόρμουλα αυτή είναι η μόνη σοβαρή ειρηνευτική πρόταση που έχει τεθεί επί τάπητος και καλούμε όλες τις χώρες που είναι προσηλωμένες στην ειρήνη να συμμετάσχουν στις προσπάθειές μας να την εφαρμόσουμε. Η Ουκρανία διοργανώνει επί του παρόντος παγκόσμια σύνοδο κορυφής για την ειρήνη στην Ελβετία και η ΕΕ στηρίζει ενεργά τη διαδικασία αυτή.

Καθώς μπαίνουμε στο τρίτο έτος του πολέμου, το μήνυμά μας είναι ένα μήνυμα ανθεκτικότητας έναντι της επιθετικότητας και της τρομοκρατίας. Ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί δίκαιη ειρήνη είναι να διπλασιαστεί η στήριξη προς την Ουκρανία. Αυτό ακριβώς έχει κάνει η ΕΕ τους τελευταίους μήνες και η βοήθειά της αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο το 2024. Ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου και η ανάδειξη της συνεργασίας σε ύψιστη προτεραιότητα είναι προς το συμφέρον όλων. Δεν πρέπει να επιστρέψουμε στο σκοτεινό παρελθόν των στρατιωτικών επιθέσεων, του ιμπεριαλισμού και της αποικιοκρατίας – ούτε στην Ευρώπη ούτε σε καμία άλλη περιοχή.

Ο Ντμίτρο Κουλέμπα είναι υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας. Ο Ζοζέπ Μπορέλ είναι ύπατος εκπρόσωπος της Ενωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας και αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής