«Θάλασσα, η μητέρα όλης της ανθρωπότητας»

«Thalassa – Από το Αρχιπέλαγος στους Ωκεανούς». Υπό αυτόν τον τίτλο διεξήχθη την Πέμπτη το συνέδριο που διοργανώθηκε στο Παρίσι υπό την αιγίδα του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών και του γαλλικού Ινστιτούτου του Ωκεανού, στο πλαίσιο επιστημονικής πρωτοβουλίας που ανέλαβαν οι καθηγητές Μισέλ Φουσέ και Γιώργος Πρεβελάκης. Ο διάλογος που άνοιξε επί γαλλικού εδάφους είχε στο επίκεντρό του τις δυνατότητες εκμετάλλευσης των θαλάσσιων πόρων που οδηγούν σε ολοένα αυξανόμενες εντάσεις αναφορικά με τα θαλάσσια σύνορα. Επί τάπητος τέθηκαν το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της εμπορικής ναυτιλίας, οι προοπτικές και οι προκλήσεις που προκύπτουν από την αξιοποίηση των υποθαλάσσιων πλουτοπαραγωγικών πηγών. Γάλλοι και έλληνες ακαδημαϊκοί, επιχειρηματίες και πολιτικοί που έλαβαν μέρος στον ελληνογαλλικό διάλογο ανέδειξαν ο καθένας από το δικό του πεδίο γνώσης και εμπειρίας τα επιτεύγματα και την ιστορία της ελληνογαλλικής συνεργασίας στη θάλασσα.

Το καλωσόρισμα του συνεδρίου, που πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη των εφημερίδων «ΤΟ ΒΗΜΑ» και «ΤΑ ΝΕΑ» και το οποίο είχε ως βασικούς άξονες την ασφάλεια, τα σύνορα, το διεθνές δίκαιο, τον ρόλο της θάλασσας στην ανάπτυξη του δυτικού πολιτισμού, την εμπορική ναυτιλία σε έναν κόσμο σε πολυδιάσπαση και τη θάλασσα ως πηγή πλούτου, ανέλαβε ο εκδότης της εφημερίδας «ΤΟ ΒΗΜΑ» και σύμβουλος έκδοσης στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» Γιάννης Πρετεντέρης, ο οποίος, αφού χαρακτήρισε τη θάλασσα «μητέρα ολόκληρης της ανθρωπότητας», σχολίασε τρέχοντα γεγονότα: «Παρατήρησα ότι τους τελευταίους μήνες η θάλασσα, είτε πρόκειται για τη Μαύρη Θάλασσα είτε για την Ερυθρά Θάλασσα, επανήλθε με τη βία στις παγκόσμιες συγκρούσεις. Επομένως, υπάρχει ένα πρόβλημα διπλό. Η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, η οποία επηρεάζει την ελευθερία του εμπορίου και, συνεπώς, τον πυρήνα της οικονομικής δραστηριότητας των κοινωνιών μας». Νωρίτερα, τους συμμετέχοντες είχε καλωσορίσει ο πρόεδρος του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, Συμεών Γ. Τσομώκος, εκφράζοντας την ελπίδα το συνέδριο να αφήσει ένα «μικρό αποτύπωμα» στο άριστο επίπεδο των σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «η θάλασσα έχει μία σχεδόν ιερή σύνδεση με την ελληνική ιστορία και παράδοση στο συλλογικό μας υποσυνείδητο και αποτελεί έναν ισχυρό – φυσικό και διανοητικό – συνδετικό κρίκο με τη Γαλλία».

Κατά την εναρκτήρια ομιλία του συνεδρίου, ο έλληνας υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Χρήστος Στυλιανίδης επεσήμανε ότι η Γαλλία υπήρξε από τις πρώτες χώρες που γαλουχήθηκαν στο ελληνικό θαλασσινό πνεύμα. «Ενας από τους στόχους του γαλλοελληνικού διαλόγου είναι η περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μας σε πολλαπλά ζητήματα που σχετίζονται με τη θάλασσα», σημείωσε ο Χρ. Στυλιανίδης, κάνοντας αναφορά στις «μεγάλες δυνατότητες οικονομικής και τεχνικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας». Ο έλληνας υπουργός τόνισε ακόμη τη σημασία που έχει η ελληνογαλλική συνεργασία για να αντιμετωπιστούν κοινές θαλάσσιες προκλήσεις, όπως το διασυνοριακό και το οργανωμένο έγκλημα, οι απειλές κατά της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, οι απειλές κατά της βιοποικιλότητας, η παράνομη, λαθραία και άναρχη αλιεία και η περιβαλλοντική υποβάθμιση. Για τις ελληνογαλλικές σχέσεις που είναι σήμερα «πιο ισχυρές παρά ποτέ» μίλησε στη συνέχεια ο πρεσβευτής της Ελλάδας στη Γαλλία και στο Μονακό, Δημήτρης Ζεβελάκης, ο οποίος αναφέρθηκε στην ευρωπαϊκή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων, στην κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και στην υποψηφιότητα της Ελλάδας για εκλογή στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

«Παγκόσμια σταθερά». Από την πλευρά της, η Μαρίλη Φραγκίστα, μέλος του ΔΣ της Ενωσης Ελλήνων Εφοπλιστών και της Ναυτιλιακής Επιτροπής του Ελληνογαλλικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου, μιλώντας για τη ναυτιλία ως «παγκόσμια σταθερά», στάθηκε στα θετικά αποτελέσματα που έχει αποδώσει η ελληνογαλλική συνεργασία στον συγκεκριμένο τομέα, υπογραμμίζοντας πως για την Ευρωπαϊκή Ενωση η ναυτιλία έχει καθοριστική συμβολή στην ευημερία των πολιτών της καθώς διασφαλίζει τον εφοδιασμό του μεγαλύτερου μέρους των αναγκαίων πρώτων υλών, της ενέργειας, των τροφίμων και άλλων βασικών ειδών. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι πάνω από το 74% του εξωτερικού εμπορίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης μεταφέρεται μέσω θαλάσσης, ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση στηρίζεται σε εισαγωγές για να καλύψει το 98% των αναγκών της σε αργό πετρέλαιο, προϊόντα πετρελαίου και φυσικό αέριο και ότι το 92% των στερεών ορυκτών καυσίμων και το 42% του υγροποιημένου φυσικού αερίου μεταφέρονται με πλοία. Σημείωσε, δε, ότι η ελληνόκτητη ναυτιλία με πάνω από 5.500 πλοία αντιπροσωπεύει πάνω από το 60% του συνολικού στόλου της Ευρωπαϊκής Ενωσης. «Η ναυτιλία είναι ο πιο αποδοτικός τρόπος μεταφοράς, τόσο από άποψη κόστους, όσο και από περιβαλλοντικές παραμέτρους», ανέφερε η ελληνίδα εφοπλίστρια, επισημαίνοντας, όσον αφορά τα εναλλακτικά καύσιμα, τρεις βασικές προϋποθέσεις: να είναι ασφαλή για τους ναυτικούς, τα πλοία και το περιβάλλον / να είναι διαθέσιμα σε επαρκείς ποσότητες ανά τον κόσμο / να είναι οικονομικά προσιτά προς όφελος της παγκόσμιας ευημερίας.

Το μέλλον των καυσίμων. Στη δική του τοποθέτηση, ο Παναγιώτης Πικραμμένος αναφέρθηκε στο μέλλον των καυσίμων στη ναυτιλία, επισημαίνοντας ότι τα τελευταία χρόνια ο δημόσιος έλεγχος έχει επικεντρωθεί στην προστασία του περιβάλλοντος και ειδικότερα στον περιορισμό των εκπομπών αερίου. Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην κοινοτική νομοθεσία που θα τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2025 και η οποία ευνοεί τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στα πλοία και ειδικότερα συνθετικών καυσίμων με βάση είτε το υδρογόνο είτε τη βιομάζα. Λαμβάνοντας τον λόγο, ο καθηγητής και πρώην πρέσβης Γεώργιος Πρεβελάκης σημείωσε πως με τον όρο «Αρχιπέλαγος» αναφερόμαστε σε μια γεωγραφική πραγματικότητα, δηλαδή σε νησιά που τα ενώνει η θάλασσα και που σε βάθος χρόνου υπήρξαν εστίες μάθησης της πλοήγησης, μιας δραστηριότητας που χαρακτηρίζεται από περιέργεια, υπευθυνότητα, ευρηματικότητα και επιχειρηματικότητα. Ως εισηγητής της τελευταίας συζήτησης με θέμα «Το Αρχιπέλαγος, Πηγή του Δυτικού Πολιτισμού», ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO Γιώργος Κουμουτσάκος ανέφερε ότι προ ημερών κατέθεσε τον φάκελο υποψηφιότητας των μινωικών ανακτόρων της Κρήτης, προκειμένου να ενταχθούν στον Κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Λίγο πριν το συνέδριο ρίξει αυλαία, ο καθηγητής Μισέλ Φουσέ ανέλαβε να παραγάγει τα επιστημονικά συμπεράσματα του συνεδρίου, στο οποίο, μεταξύ άλλων, συμμετείχαν η υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Σοφία Βούλτεψη, ο βουλευτής, καθηγητής Αγγελος Συρίγος, η πρώην επίτροπος Μαρία Δαμανάκη, οι εφοπλιστές Νίκος Βερνίκος και Χαράλαμπος Σημαντώνης, ο επιχειρηματίας Αθανάσιος Πολυχρονόπουλος κ.ά.