Προσευχή για {LF}έναν νέο κόσμο

Oι εκδόσεις Σαιξπηρικόν φέρνουν στο προσκήνιο των ελληνικών γραμμάτων μία από τις σημαντικότερες  μορφές της δανέζικης λογοτεχνίας – και όχι μόνο – του 20ού αιώνα: την Ινγκερ Κρίστενσεν με το έργο της, Αυτό.  Ο εν λόγω εκδοτικός οίκος έχει εκδώσει και άλλα δύο έργα της ποιήτριας, το Αλφάβητο και το μυθιστόρημά της, Αζόρνο, το Αυτό αποτελεί ένα εξίσου σημαντικό έργο, διότι η ποιήτρια προσπαθεί να δημιουργήσει με βιβλικό τρόπο έναν καινούργιο κόσμο, ο οποίος φιλοξενεί και αφομοιώνει όλες τις υπαρκτικές, κοινωνικές και πολιτικές ανησυχίες της δεκαετίας του 1960, όπως η αποξένωση και η αλλοτρίωση στα μεγάλα αστικά κέντρα της Ευρώπης, η χειραφέτηση της γυναίκας, η γραφειοκρατία και η τυραννία που επιφέρει στο κοινωνικό σώμα,  το αίτημα για κατάργηση των επεκτατικών πολιτικών των ευρωπαϊκών χωρών κ.ο.κ.  Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι ακόλουθοι στίχοι από τον «Πρόλογο»:

«[…] η πόλη είναι ένας λαβύρινθος. Ενας λαβύρινθος αποτελούμενος από μικρότερους λαβυρίνθους, που οι προσωρινά κινητοί ένοικοι κρατούν τη μυθοπλασία σε τάξη, κινούνται μετρημένα π.χ. σε εργοστάσια[…]. [Η] πόλη είναι ένα γραφείο: μια κεντρική διοίκηση από τάση, κίνηση, ψευδαίσθηση. Τυχαίες ζωές τυχαίοι θάνατοι τυχαίων ενοίκων δηλωμένοι, αναλυμένοι, που έχουν μετατραπεί σε αριθμούς και πίνακες, σε ποσοτική στατιστική».

Η ποίηση κουβαλά τις αμαρτίες του παρελθόντος μας, και εκεί βρίσκεται η βαθύτερη ρίζα της ποίησης: η αναζήτηση του εαυτού μέσα στην ιστορία, στην εντύπωση, στο δράμα που προκαλούν τα συμπλέγματα των αισθήσεων του ποιητή απέναντι στα προβλήματα της ύπαρξής του μέσα στον κόσμο. Αυτός ο ηδονισμός δεν αποτελεί μόνο μία ατομική ανάγκη ενός ιδιότυπου ή ιδιότροπου ανθρώπου για προσωρινή δικαίωση, αλλά και μια συλλογική ανάγκη για νέες σημασίες και νοήματα, τα οποία κρυβόντουσαν στον κόσμο της νύχτας, του Αυτού. Αυτό το ευαίσθητο πλησίασμα στην πραγματικότητα του Αυτού αποκαλύπτει τμηματικά μια ζωή που έχει συντεθεί, αλλά ουδέποτε συντελεστεί. Το Αυτό είναι μια προσευχή για έναν καινούργιο κόσμο που είναι μοναδικός, γοητευτικός και ανοίκειος, και η ποιήτρια Ινγκερ Κρίστενσεν θέλει να μας μυήσει στον κόσμο αυτόν, ο οποίος είναι το αρνητικό του πορτρέτου μας, η διαθλασμένη οπτική της δεκαετίας του 1960 – μια αισθητική κριτική της ευρωπαϊκής δημόσιας σφαίρας.

Η εξαιρετική μετάφραση από την πρωτότυπη γλώσσα καθώς και το κατατοπιστικό επίμετρο από τον Σωτήρη Σουλιώτη επιτρέπει στον βιβλιόφιλο να μυηθεί σε ένα μοναδικό είδος ποίησης, το οποίο αφενός γοητεύει με τη γλώσσα της και αφετέρου τοποθετεί  τον αναγνώστη απέναντι σε υπαρκτικά και πολιτικά ζητήματα, τα οποία παραμένουν στην επικαιρότητά μας, όπως η προβληματική και η απρόσωπη γραφειοκρατία. Επίσης, επιτρέπει στον ερευνητή να χαρτογραφήσει τη σπουδαία όψιμη μοντέρνα ποιητική παράδοση της Δανίας με μια εξέχουσα αντιπρόσωπό της: την Ινγκερ Κρίστενσεν.

Ο Γιώργος Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης είναι μεταπτυχιακός φοιτητής Φιλοσοφίας, μεταφραστής και υπεύθυνος της Γραμματείας του Ινστιτούτου Φιλοσοφίας, ΙWPR (Institute for World Philosophical Research).