Γιατί δεν υπάρχει ακόμη κατάπαυση του πυρός;

Ο λαός της Γάζας φωνάζει για κατάπαυση του πυρός. Κάθε μέρα φέρνει περισσότερη αιματοχυσία, περισσότερη καταστροφή, πείνα, αρρώστιες και δάκρυα. Σε όλο τον κόσμο, εκατομμύρια διαδηλωτές απαιτούν κατάπαυση του πυρός. Απευθύνουν έκκληση στους πολιτικούς να κάνουν περισσότερα, να κάνουν οτιδήποτε, για να σταματήσει το μακελειό τώρα.

Οι αραβικές και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι ΗΠΑ, η Ρωσία, η Κίνα και το Ιράν θέλουν όλοι μια κατάπαυση του πυρός, ή εκεχειρία, ή «ανθρωπιστική παύση» – ή τουλάχιστον, λένε ότι θέλουν. Οι Χούθι της Υεμένης και οι ιρακινές και συριακές πολιτοφυλακές υπόσχονται ότι μια κατάπαυση του πυρός θα σταματούσε τις αποσταθεροποιητικές επιθέσεις τους. Μια κατάπαυση του πυρός θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο ενός καταστροφικού, κλιμακούμενου περιφερειακού πολέμου.

Αυτός ο πόλεμος είναι απάνθρωπος, ανήθικος και άδικος. Είναι εξαιρετικά επιζήμιος, οικονομικά και πολιτικά. Μας ντροπιάζει όλους και πρέπει να σταματήσει αμέσως. Τι τον εμποδίζει λοιπόν; Το βασικό πρόβλημα είναι οι πολύ διαφορετικές, φαινομενικά ασυμβίβαστες βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες ατζέντες των ενδιαφερομένων μερών.

Ο Τζο Μπάιντεν συνδέει άκριτα μια συμφωνία για τη Γάζα με την υπερφιλόδοξη προσπάθειά του να σφυρηλατήσει μια ευρύτερη διευθέτηση στη Μέση Ανατολή. Οσο αρνείται να ορθώσει το ανάστημά του στον Νετανιάχου, η επιρροή των ΗΠΑ είναι περιορισμένη. Και αν ο Ντόναλντ Τραμπ θριαμβεύσει τον Νοέμβριο, η αμερικανική υποστήριξη προς το Ισραήλ θα γίνει πιθανότατα άνευ όρων, όπως γνωρίζει πολύ καλά ο Νετανιάχου, ο κολλητός του Τραμπ. Το σχέδιο του Μπάιντεν αντανακλά την εκλογική του ανάγκη για μια μεγάλη νίκη στην εξωτερική πολιτική. Δεν δίνει την πρέπουσα σημασία σε αυτό που πραγματικά απαιτείται – ξεκινώντας με μια πλήρη κατάπαυση του πυρός τώρα.

Στο Ισραήλ, ο αντιδημοφιλής Νετανιάχου κρατιέται στην εξουσία από μια κλωστή. Απορρίπτει κατηγορηματικά την έκκληση της Χαμάς για μόνιμη κατάπαυση του πυρός, καθώς αυτό θα ματαίωνε την ανόητη, συχνά επαναλαμβανόμενη δέσμευσή του να εξαλείψει τον εχθρό του και να επιτύχει την «ολοκληρωτική νίκη». Ο στόχος του να διατηρήσει τον έλεγχο ασφαλείας της Γάζας επ’ αόριστον θα καθίστατο επίσης ανέφικτος. Απεχθάνεται και τη σκέψη ακόμα ενός παλαιστινιακού κράτους. Μια κατάπαυση του πυρός που θα διαρκούσε περισσότερο από λίγες εβδομάδες, και η συνακόλουθη πίεση να την καταστήσει μόνιμη, θα έκανε σε κάθε περίπτωση τους ακροδεξιούς υπουργούς να ρίξουν τον κυβερνητικό συνασπισμό του.

Δεν είναι ο μόνος που κάνει τέτοιους κυνικούς υπολογισμούς. Και οι ηγέτες της Χαμάς είναι διχασμένοι, μεταξύ εκείνων στη Γάζα που, εξαντλημένοι, θέλουν μια κατάπαυση του πυρός τώρα, και εκείνων που εδρεύουν στην Ντόχα, οι οποίοι πιέζουν για μια καλύτερη συμφωνία που θα περιλαμβάνει χιλιάδες απελευθερώσεις κρατουμένων, χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης και πλήρη στρατιωτική αποχώρηση του Ισραήλ. Οι εξόριστοι πολιτικοί ηγέτες της Χαμάς, κυρίως ο Ισμαήλ Χανίγιε, καθόλου δεν νοιάζονται για τον τεράστιο πόνο που ακολούθησε την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου.

Γιατί λοιπόν δεν υπάρχει κατάπαυση του πυρός; Η απλή απάντηση είναι ότι την εμποδίζουν εγωιστές, φοβισμένοι και αναποτελεσματικοί πολιτικοί ηγέτες. Μια μέρα, ελπίζω σύντομα, τα όπλα θα σιγήσουν στη Γάζα – έστω και μόνο επειδή όλοι οι πόλεμοι κάποια στιγμή τελειώνουν. Αλλά το πόσο θα διαρκέσει η ησυχία είναι ένα εντελώς διαφορετικό θέμα.

Η ιστορία του παλαιστινιακού λαού είναι ένα παρατεταμένο ουρλιαχτό οργής και πόνου. Χωρίς ένα αξιόπιστο, διεθνώς υποστηριζόμενο ειρηνευτικό σχέδιο και ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους, τα ουρλιαχτά δεν θα σταματήσουν.