Ο γάμος ομόφυλων κάνει καλό (και σε παιδιά ετερόφυλων)

O γάμος των ομόφυλων ζευγαριών και η ενδεχόμενη τεκνοθεσία απασχολoύν έντονα τον δημόσιο διάλογο. Κεντρικό ζήτημα – και δικαίως – είναι η ψυχική υγεία και η γενικότερη ευεξία των παιδιών τα οποία μεγαλώνουν σε οικογένειες με γονείς του ίδιου φύλου. Εδώ, έρευνες δεκαετιών από τον χώρο της ψυχολογίας έχουν καταλήξει στο ξεκάθαρο συμπέρασμα ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός των γονέων δεν έχει μετρήσιμες επιπτώσεις στην ποιότητα των σχέσεων γονέα-παιδιού, αλλά ούτε και στην ψυχική υγεία, τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή στην κοινωνική προσαρμογή των παιδιών. Συνολικά, τα επιστημονικά ευρήματα συγκλίνουν στο ότι οι ομοφυλόφιλοι είναι τόσο κατάλληλοι και ικανοί ως γονείς όσο είναι και οι ετεροφυλόφιλοι.

Εχοντας, λοιπόν, αποσαφηνίσει ότι τα παιδιά μπορούν να ανατρέφονται από ζευγάρια ομοφύλων, μπορούμε να στρέψουμε την προσοχή μας στα ομοφυλόφιλα παιδιά που μεγαλώνουν αυτή τη στιγμή στη συντριπτική πλειονότητά τους από ετερόφυλα ζευγάρια (ήδη ομόφυλα ζευγάρια μεγαλώνουν παιδιά, αλλά ο απόλυτος αριθμός υπολογίζεται πολύ μικρός). Τα δεδομένα δείχνουν ότι η ομοφυλοφιλία δεν είναι σπάνια: περίπου 5%-10% του πληθυσμού δηλώνει ότι ανήκει στην LGBTQ+ κοινότητα. Τα ποσοστά αυτά, πάντως, διαφέρουν συχνά από έρευνα σε έρευνα και καταγράφονται πολλές φορές υψηλότερα σε δυτικές, ανεκτικές κοινωνίες. Με άλλα λόγια, σε κάθε σχολικό τμήμα 20-25 παιδιών ένα τουλάχιστον παιδί δεν έχει ετεροφυλόφιλο σεξουαλικό προσανατολισμό.

Κάθε παιδί, σε όποιο οικογενειακό σχήμα και αν μεγαλώνει, κάνει όνειρα για το μέλλον του: μπορεί να θέλει να γίνει ηθοποιός, γιατρός, αγρότης, influencer ή συγγραφέας. Μπορεί να ονειρεύεται να γίνει κάτι άλλο, όλα αυτά μαζί, ή να συνδυάσει την επαγγελματική ζωή με τη δημιουργία οικογένειας. Αυτή τη στιγμή, όμως, ένα παιδί σε κάθε σχολική τάξη δεν μπορεί να προσβλέπει σε μια ζωή όπως την επιθυμεί: με ψυχολογικούς όρους, δεν μπορεί να επιδιώξει την αυτοπραγμάτωσή του.

Ο όρος «αυτοπραγμάτωση» («self-actualization» στα αγγλικά) χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά από τον Goldstein το 1934 και έγινε ευρύτερα γνωστός μέσα από την ιεραρχία των αναγκών που περιέγραψε ο Maslow το 1943 στο άρθρο του «A Theory of Human Motivation» που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Psychological Review». Η αυτοπραγμάτωση, σύμφωνα με τον Maslow, είναι ο υψηλότερος βαθμός ψυχολογικής ανάπτυξης και έχει αλλιώς περιγραφεί ως η «εκπλήρωση του δυναμικού» ενός ανθρώπου ή το να είναι κανείς ο «πραγματικός του εαυτός». Κάποια χαρακτηριστικά που συνδέονται με την αυτοπραγμάτωση είναι η αποδοχή του εαυτού, η αυτονομία και η ύπαρξη στενών διαπροσωπικών σχέσεων.

Στερώντας, λοιπόν, από τα παιδιά που αυτή τη στιγμή αρχίζουν να συνειδητοποιούν τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό ή από τους εφήβους που τον έχουν ήδη αποσαφηνίσει τη δυνατότητα να οραματίζονται ένα μέλλον στο οποίο μπορούν να αποκτήσουν οικογένεια με αυτόν που αγαπούν (εφόσον το επιθυμούν), τους στερούμε ταυτόχρονα και τη δυνατότητα αυτοπραγμάτωσης.

Τα ομοφυλόφιλα παιδιά, όπως και τα ετεροφυλόφιλα άλλωστε, οραματίζονται το μέλλον τους με βάση τις προσωπικές τους ανάγκες, επιθυμίες, φιλοδοξίες και στόχους. Και ενώ ο σεξουαλικός προσανατολισμός δεν διαφοροποιεί την ανάγκη αυτοπραγμάτωσης, οι δυνατότητες που δίνει (ή στερεί) ο νομοθέτης μπορούν να επηρεάσουν την εκπλήρωσή της. Ας επιτρέψουμε σε όλους να ονειρεύονται ελεύθερα, και αν μέσα στα όνειρά τους είναι και η δημιουργία οικογένειας, να μπορέσουν να την αποκτήσουν με όποιον αγαπούν.

H Μαριέττα Παπαδάτου-Παστού είναι επίκουρη καθηγήτρια Νευροψυχολογίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών