Ποιος κερδίζει από τη δυσφήμηση των δημόσιων ΑΕΙ;

Η ίδρυση μη κερδοσκοπικών – μη κρατικών πανεπιστημίων πρόκειται να αποτελέσει μία ιστορική μεταρρύθμιση στην ανώτατη εκπαίδευση. Η φιλοσοφία και οι βασικές αρχές του νομοσχεδίου που θα εισαχθεί στη Βουλή το επόμενο διάστημα έχουν παρουσιαστεί και αναφέρονται στον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα των αλλοδαπών ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, στις προϋποθέσεις εγκατάστασης και λειτουργίας τους, στην προοπτική να καταστεί η Ελλάδα κέντρο προσέλκυσης φοιτητών από το εξωτερικό, στα οφέλη για την εθνική οικονομία, στη δυνατότητα επαναπατρισμού ελλήνων επιστημόνων, καθώς και σε μία σειρά μέτρων περαιτέρω ενίσχυσης του δημόσιου πανεπιστημίου.

Στη δημόσια διαβούλευση για το σχέδιο νόμου η ακαδημαϊκή μας κοινότητα οφείλει να τοποθετηθεί συγκεκριμένα, εκφράζοντας ακόμη και ενστάσεις ή ανησυχίες. Να συμβάλει ουσιαστικά σε έναν γόνιμο διάλογο, καταθέτοντας τεκμηριωμένες προτάσεις, που υπηρετούν τον στόχο της περαιτέρω αναβάθμισης των δημόσιων ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, μέσα από την ενίσχυση της αυτονομίας τους και την ισχυροποίηση της θέσης τους στον παγκόσμιο ακαδημαϊκό χάρτη, που θα τους δώσει ώθηση μεγαλύτερης εξωστρέφειας – ερευνητικής, κοινωνικής, οικονομικής. Προάγοντας εν τέλει τον υγιή ανταγωνισμό μεταξύ των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων όλων των μορφών.

Είναι πολλά τα θέματα προς συζήτηση, όπως τα απαιτούμενα προσόντα των διδασκόντων στα νέα ιδρύματα, η διάρκεια των προγραμμάτων σπουδών, η χαρτογράφηση των επιστημονικών περιοχών και ειδικοτήτων όπου υπάρχει αναγκαιότητα για νέα τμήματα ή/και κορεσμός. Είναι εξαιρετικά σημαντικός ο ρόλος της ΕΘΑΕΕ και δεν περιορίζεται μόνο στην αυστηρή αξιολόγηση και πιστοποίηση των νέων ιδρυμάτων.

Ποια από τα παραπάνω ζητήματα, όμως, αναδεικνύονται στον δημόσιο διάλογο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια; Τα δημοσιεύματα και οι συζητήσεις των ημερών περίπου εξαντλούνται στις καταλήψεις των δημόσιων ΑΕΙ και στον κίνδυνο απώλειας του εξαμήνου. Θεατές του παραλόγου γονείς φοιτητών που πληρώνουν ενοίκια και λοιπά μηνιαία έξοδα για να σπουδάσουν τα παιδιά τους στα δημόσια ΑΕΙ. Ακούγοντας την ίδια στιγμή για το ταξικό διακύβευμα ενός αγώνα, στον οποίον έχουν οι ίδιοι βρεθεί… με το ζόρι χορηγοί, με το μεροκάματό τους.

«Το φοιτητικό κίνημα θα σας σαρώσει» λένε τα συνθήματα στα πανό και το φωτορεπορτάζ συμπληρώνεται από μπαχαλάκηδες που εκφράζουν με μολότοφ στις πορείες την προσήλωσή τους στις δημοκρατικές αξίες και στο δημόσιο πανεπιστήμιο. Παρατάξεις φοιτητών βάζουν λουκέτα στις σχολές. «Οι φοιτητικοί σύλλογοι αποφάσισαν». Τι κι αν «νομιμοποιούνται» από εκλογικές διαδικασίες με ισχνή συμμετοχή, τι κι αν δεν κατάφεραν εδώ και δεκαετίες να συμφωνήσουν σε ενιαία εκλογικά αποτελέσματα, τι κι αν το ποιος θα πρωτοστατήσει στον αγώνα, μετά από μπουνιές έχει καταλήξει κάποιες φορές στο νοσοκομείο; Το σύνθημα σταθερό, διαχρονικό, σε κάθε νόμο, σε κάθε μεταρρύθμιση για την παιδεία: Ενα αντιδραστικό «ΟΧΙ σε όλα», «το νομοσχέδιο θα μείνει στα χαρτιά – και να ψηφιστεί, δεν θα εφαρμοστεί». Κατά τα λοιπά… το δημόσιο πανεπιστήμιο θα υποβαθμιστεί από τη λειτουργία μη κερδοσκοπικών – μη κρατικών.

Ο Νίκος Παπαϊωάννου είναι πρώην πρύτανης του Αριστοτελείου
Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης