Μια ζωή αφιερωμένη στα μουσεία

Η αθόρυβη πρωτοπόρος που αποτέλεσε για δεκαετίες στυλοβάτη του Μουσείου Μπενάκη και έθεσε τα θεμέλια για να ανοίξουν διάπλατα οι πόρτες των ελληνικών μουσείων στα παιδιά, η αρχαιολόγος Αιμιλία Γερουλάνου, έφυγε χθες από τη ζωή σε ηλικία 90 ετών.

Χαμηλών τόνων, χαμογελαστή, αλλά και αυστηρή όταν το επέβαλλαν οι περιστάσεις, είχε από παιδί μάθει να δουλεύει για να υλοποιεί τους στόχους της, χωρίς να την απασχολεί η δημόσια προβολή. Κι αν το Μουσείο Μπενάκη δεν είχε βρεθεί σε μια βαθιά οικονομική κρίση – οπότε και δημοσίως ζήτησε τη στήριξη του κόσμου – και αν στον Τύπο δεν είχε υπονοηθεί ότι ο φορέας είχε τύχει ευνοϊκής μεταχείρισης από το υπουργείο Πολιτισμού, την εποχή που επικεφαλής του ΥΠΠΟ ήταν ο γιος της Παύλος – γεγονός που διέψευσε επανειλημμένα, όπως άλλωστε είχε πράξει και ο ιστορικός διευθυντής του μουσείου Αγγελος Δεληβορριάς –, ίσως και να μην είχε επιτρέψει στα φώτα της δημοσιότητας να στραφούν πάνω της.

Εγγονή του ιδρυτή του Μουσείου Μπενάκη, Αντώνη Μπενάκη, και ανιψιά του επί εικοσαετία διευθυντή της Εθνικής Πινακοθήκης Μαρίνου Καλλιγά, η Αιμιλία Γερουλάνου γεννήθηκε το 1934 στην Αθήνα. Οι σπουδαίοι δάσκαλοι, όπως έλεγε συχνά, που είχε στο σχολείο αλλά και οι άνθρωποι που αποτελούσαν τις κοινωνικές συναναστροφές της οικογένειάς της – ανάμεσά τους ο Γιάννης Τσαρούχης και ο Γιάννης Μόραλης – της εμφύσησαν την αγάπη για την τέχνη και οδήγησαν τα βήματά της στην αρχαιολογία.

Κι αν ως παιδί η επαφή της με το Μουσείο Μπενάκη δεν ήταν συχνή, δεδομένου ότι τα παιδιά δεν ήταν ιδιαιτέρως ευπρόσδεκτα στα μουσεία, ούτε τα πρώτα της επαγγελματικά βήματα την έφεραν κοντά στο σπουδαίο έργο του παππού της. Μετά την αποφοίτησή της από τη Φιλοσοφική, αρχικά εργάστηκε κοντά στον σπουδαίο βυζαντινολόγο Μανόλη Χατζηδάκη και στους κόλπους του Βυζαντινού Μουσείου, όπου απέκτησε και ειδίκευση στη βυζαντινή αρχαιολογία, έως το 1969, οπότε και απολύθηκε από το καθεστώς των συνταγματαρχών.

Εκπαιδευτικό παιχνίδι

Εν συνεχεία ξεκίνησε να εργάζεται ως εθελόντρια στο κτίριο της οδού Κουμπάρη, όπου και ξεκίνησε να οργανώνει το φωτογραφικό αρχείο, το πρώτο που δημιουργήθηκε στην Ελλάδα. Αργότερα, κι ενώ παρακολουθούσε τις οργανωμένες και βαρετές επισκέψεις μαθητών στο μουσείο, πήρε την πρωτοβουλία να τις μετατρέψει σε ενδιαφέρουσα εμπειρία. Και αξιοποιώντας τη σχέση της με το Σώμα Ελλήνων Οδηγών (διετέλεσε πρόεδρός του) δημιούργησε το πρώτο εκπαιδευτικό παιχνίδι, το οποίο αποτέλεσε την αφετηρία για το πλήθος των εκπαιδευτικών προγραμμάτων που πραγματοποιούνται σήμερα σε πολλά μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους ανά την Ελλάδα. To 1985 πήρε τη θέση της  υποδιευθύντριας στο Μουσείο Μπενάκη, το 2000 εξελέγη μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του και από το 2005 πρόεδρός του έως το 2018, ενώ είχε εκλεγεί και δημοτική σύμβουλος με την παράταξη του Αντώνη Τρίτση.

Η ακάματη Αιμιλία Γερουλάνου ήταν παντρεμένη με τον επιχειρηματία Μαρίνο Γερουλάνο και μητέρα τεσσάρων παιδιών, της προέδρου του ΔΣ της Ελευσίνας – Πολιτιστικής Πρωτεύουσας, Δέσποινας, που απεβίωσε έξαφνα τον Απρίλιο, της νυν προέδρου του ΔΣ του Μουσείου Μπενάκη, Ειρήνης, του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ, Παύλου, και της ειδικού σε οικονομικά πληροφοριακά συστήματα, Μαρίνας.