Εσωκομματικές κρίσεις με φόντο {LF}τα φιλελεύθερα ζητήματα

Εντός των πολιτικών κομμάτων, συχνά έχουν δημιουργηθεί εσωκομματικές κρίσεις, με αφορμή την επιδίωξη φιλελεύθερων – οικονομικά ή κοινωνικά – ηγεσιών να νομοθετήσουν αντίστοιχες φιλελεύθερες πολιτικές.  Ενώ μέχρι σήμερα μάλιστα ως κύριος καταλύτης εσωκομματικών αντιδράσεων αποδεικνύονταν η οικονομική πολιτική και οι λεγόμενες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις – ως ζήτημα ασφαλώς που αφορούσε τους πάντες – ο διάλογος σχετικά με την ισότητα στον πολιτικό γάμο και την τεκνοθεσία φανέρωσε ότι αντιδράσεις υφίστανται και μάλιστα έντονες και επί των ζητημάτων του κοινωνικού άξονα.

Ας ξεκινήσουμε βεβαίως με το εξής: ενώ πολλοί ενδεχομένως θα ανέμεναν ότι οι επικείμενες νομοθετικές εξελίξεις θα συναντούσαν τις κοινοβουλευτικές ομάδες των αριστερών και κεντροαριστερών κομμάτων συνεκτικές και δεκτικές, αυτό δεν συνέβη. Και ο λόγος είναι ότι δεν αναμένεται μόνο από την περιβόητη «λαϊκή Δεξιά» της ΝΔ η αντίδραση. Το ίδιο συντηρητικοί και υπερσυντηρητικοί πολιτικοί υπάρχουν σε όλα τα πολιτικά κόμματα. Επιστρέφοντας στον αρχικό συλλογισμό, και με εστίαση στο κυβερνών κόμμα της ΝΔ, διαπιστώνεται ότι ανέκαθεν διαμορφώνονταν αντίπαλα στρατόπεδα εντός του κόμματος, τα οποία κυριολεκτικά ή απλώς κατ’ επίφαση, ακουμπούσαν στον ιδεολογικό άξονα, ανοικτή ή κλειστή κοινωνία, ανοικτή ή κλειστή οικονομία.

Η φιλελεύθερη πολιτική έχει ως ζητούμενο τη διαμόρφωση μιας ανοικτής, συμπεριληπτικής κοινωνίας και την άρση περιορισμών που εμποδίζουν την είσοδο στην κοινωνία αυτή των ανθρώπων. Η φιλελεύθερη πολιτική έχει ως ζητούμενο τη διαμόρφωση μιας ανοικτής και δίκαιης οικονομίας, στην οποία θα διαμορφώνονται ίσες ευκαιρίες εξέλιξης και προόδου για όλους τους ανθρώπους, με ένα υπαρκτό κράτος πρόνοιας, το οποίο θα υποδηλώνει ότι η κοινωνική πολιτική δεν θα συνθλίβεται αλλά θα στέκεται πάντοτε αρωγός σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο για κάθε ευάλωτο συμπολίτη.

Γιατί αντιστέκονται οι βουλευτές; Ισως επειδή πιστεύουν ότι οι ψηφοφόροι τους θα τιμωρήσουν μια φιλελεύθερη τοποθέτηση από τους ίδιους. Ισως, μακριά από κάθε ιδεολογική τοποθέτηση, να επιδιώκουν να στείλουν ποικίλα μηνύματα αμφισβήτησης και δυσφορίας προς τις ηγεσίες των κομμάτων. Ισως επιπλέον να υπάρχουν και πολιτικοί, οι οποίοι αρνούνται (ίσως και για την ώρα;) να αλλάξουν τη θέση τους, συνήθως μη αποδεχόμενοι τη βιώσιμη και ζωτική στρατηγική όλων των συντηρητικών κομμάτων σχεδόν από τη Γαλλική Επανάσταση και μετά, ότι η επιβίωση ταυτίζεται με την προσαρμογή.

Σημείωση: Και εάν για πολλούς πολιτικούς η αντίδραση δημιουργείται υπό τον φόβο της αμφισβήτησής τους τελικά από τους ψηφοφόρους τους, η κοινωνία μπορεί και να κρύβει και κάποιες συμπληρωματικές αλήθειες ως προς την εκλογική της συμπεριφορά. Για παράδειγμα, έρευνες με θέμα την εκλογική συμπεριφορά πριν από μερικά χρόνια, αποδείκνυαν ότι οι κοινωνικά συντηρητικοί ψηφοφόροι δεν αναμενόταν να μετακινηθούν από το κόμμα της ΝΔ και να ψηφίσουν κάποιο άλλο κόμμα, ακόμη και στις εποχές των μεγάλων μετακινήσεων από τη ΝΔ (2015) – ακόμη και εάν αναμενόταν από την ηγεσία της ΝΔ ψήφιση νομοσχεδίων υπεράσπισης δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας.

Το ίδιο ωστόσο δεν συνέβαινε με τους κοινωνικά φιλελεύθερους ψηφοφόρους, οι οποίοι μπροστά στο ενδεχόμενο ένα άλλο πολιτικό κόμμα να συνδύαζε την προάσπιση φιλελεύθερων κοινωνικών ζητημάτων (όπως π.χ. το ζήτημα των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας) με την οικονομική πρόθεση για μια φιλελεύθερη οικονομική πολιτική με ένα αποτελεσματικό κράτος πρόνοιας, θα μπορούσαν να μετακινηθούν από τη ΝΔ σε αυτό το άλλο κόμμα (ένα κόμμα μάλλον στη λογική των Βρετανών Φιλελευθέρων).

Συνεπώς τα συμπεράσματα αυτά θα μπορούσαν να τεκμηριώσουν και ένα ενδεχόμενο μελλοντικό εκλογικό όφελος για την ηγεσία του κόμματος, αλλά και να «απελευθερώσουν» βουλευτές.

Συμπερασματικά, αρχές του 2024 βρισκόμαστε ενώπιον της ανάδειξης μιας νομοθετικής πρωτοβουλίας για ένα ζήτημα που για ένα μέρος της κοινωνίας αντανακλά τις αποφάσεις ζωής που έχει λάβει. Θεατές εμείς στη ζωή τους, λαμβάνουμε μια υπέρμετρη δύναμη έναντι εκείνων και εκφέρουμε αφειδώς και πολλές φορές άκομψα και με άγνοια ή και αφορισμό, μια υποκειμενική άποψη, την ώρα που ζητήματα δικαιωμάτων και ισότητας βρίσκονται στο τραπέζι. Αυτή είναι μια λάθος προσέγγιση από όσους το πράττουν.

Η Βένη Μουζακιάρη είναι διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, συγγραφέας του βιβλίου «Η Νέα Δημοκρατία και ένας φιλελευθερισμός υπό προϋποθέσεις» (εκδόσεις Παπαζήση)