Οι θριαμβευτές του «Οπενχάιμερ» σε πρώτο πρόσωπο

Η ταινία «Οπενχάιμερ» του Κρίστοφερ Νόλαν σάρωσε στις Χρυσές Σφαίρες, καθώς απέσπασε πέντε βραβεία – καλύτερης δραματικής ταινίας, καλύτερης σκηνοθεσίας, πρώτου ανδρικού ρόλου στον Κίλιαν Μέρφι, δεύτερου ανδρικού ρόλου στον Ρόμπερτ Ντάουνι τζούνιορ και καλύτερης μουσικής στον συνθέτη Λούντβιχ Γιόρανσον.

Μιλώντας μετά την πρεμιέρα της ταινίας το καλοκαίρι στην «Guardian», ο Κρίστοφερ Νόλαν δήλωσε ότι η έκκληση του Τζ. Ρόμπερτ Οπενχάιμερ για διεθνή έλεγχο των πυρηνικών όπλων «κατά κάποιο τρόπο έγινε πραγματικότητα». Αλλά παρ’ όλα αυτά υπήρξε εκτεταμένη διάδοση της τεχνολογίας από τότε που ο «πατέρας της ατομικής βόμβας» ηγήθηκε του Προγράμματος Μανχάταν κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. «Το να παρακολουθείς τον διεθνή έλεγχο των πυρηνικών όπλων και να αισθάνεσαι ότι οι ίδιες αρχές θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε κάτι που δεν απαιτεί μαζικές βιομηχανικές διαδικασίες είναι λίγο δύσκολο», είπε. Και ανέφερε ότι σήμερα υπάρχουν «πολύ ισχυροί παραλληλισμοί» μεταξύ του διάσημου φυσικού και των εμπειρογνωμόνων της τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίοι ζητούν να περιοριστεί η ανάπτυξη της τεχνολογίας.

Η ταινία του Νόλαν περιγράφει λεπτομερώς πώς οι εκκλήσεις του Οπενχάιμερ για πυρηνική αυτοσυγκράτηση, μεταξύ άλλων για την ανάπτυξη της ισχυρής βόμβας υδρογόνου, οδήγησαν σε συγκρούσεις με το πολιτικό και στρατιωτικό κατεστημένο των ΗΠΑ. «Με ενδιαφέρει να μιλήσω με μερικούς από τους κορυφαίους ερευνητές στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης για να ακούσω από τους ίδιους τώρα ποια θεωρούν ότι είναι η δική τους “στιγμή Οπενχάιμερ”. Είναι σαφές ότι αναζητούν στην ιστορία του κάποιο είδος καθοδήγησης… μία προειδοποίηση, από την άποψη του τι λέει για την ευθύνη κάποιου που θέτει αυτή την τεχνολογία στον κόσμο. Και ποιες θα είναι οι ευθύνες του όσον αφορά τις ακούσιες συνέπειες». Ωστόσο, ο Νόλαν δήλωσε ότι το θέμα της τεχνητής νοημοσύνης περιέχει «πολλά ηθικά διλήμματα χωρίς απαραίτητα μια σαφή πορεία προς τα εμπρός».

Πολύπλοκοι χαρακτήρες

Οσον αφορά τον Κίλιαν Μέρφι, μετά τις Χρυσές Σφαίρες προβάλλει ως φαβορί και για το Οσκαρ. Το πραγματικό ερώτημα για τον Μέρφι που υποδύεται τον Οπενχάιμερ στην ταινία του Νόλαν ήταν ποιος συνδυασμός – φιλοδοξία, τρέλα, αυταπάτη, βαθύ μίσος για το ναζιστικό καθεστώς – επέτρεψε σε αυτόν τον θεωρητικό φυσικό να συμφωνήσει για ένα πείραμα που ήξερε ότι θα μπορούσε να αφανίσει την ανθρωπότητα. «Ηταν πολύπλοκος, αντιφατικός, πολυμαθής, απίστευτα ελκυστικός διανοητικά και χαρισματικός, αλλά τελικά άγνωστος», συμπεραίνει.

Στον ιρλανδό ηθοποιό αρέσουν αυτοί οι πολύπλοκοι χαρακτήρες – είναι το ψωμί του. Ανθρωποι που δεν ακολουθούν απαραίτητα το παραδοσιακό μεταμορφωτικό τόξο της αφήγησης – όχι ακριβώς κακοί, αν και έχει παίξει και τέτοιους ρόλους: «Οι κακοί είναι καλοί, αν είναι καλογραμμένο το σενάριο. Αν είναι μονοσήμαντοι ή έχουν μία ατάκα, τότε είναι βαρετοί». Του αρέσει ένα σενάριο να απλώνεται άνετα σε όλες τις γωνιές της ανθρώπινης κατάστασης, «σε όλες τις αποχρώσεις».

Ταυτόχρονα, έχει εξαιρετική ικανότητα να απεικονίζει την εσωτερικότητα, εκδηλώνοντας σωματικά έντονα ανθρώπινα συναισθήματα χωρίς να βγάζει λέξη, εκπέμποντας άγρια ενέργεια. Ετσι εξηγεί και τον τρόπο ερμηνείας του: «Πάντα προσπαθώ να κόβω ατάκες στις σκηνές, γιατί νιώθω ότι μπορείς να τις μεταδώσεις. Οπως όταν βλέπεις ένα άτομο σε ένα τρένο να σκέφτεται ή όταν οδηγεί ένα αυτοκίνητο και παρατηρείς ξεκάθαρα κάποιον νιώθοντας την ενέργεια να δονείται από μέσα του. Αυτό το είδος της υποκριτικής αγαπώ. Σε πολλές ταινίες και στην τηλεόραση, θέλουν να κόβουν τέτοιες σκηνές για να περάσουν στη δράση. Μου αρέσουν οι ταινίες που θέτουν τα μεγάλα ερωτήματα και μετά τα αφήνουν στην κρίση του κοινού».