Ο Ερντογάν στη σκιά του Ατατούρκ

Η επιβεβαίωση της ηγεμονίας του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπήρξε η σημαντικότερη πολιτική είδηση του 2023 στην Τουρκία. Ούτε η συγκρότηση ενός ευρέος συνασπισμού των κομμάτων της αντιπολιτεύσεως, ούτε οι σεισμοί της 6ης Φεβρουαρίου 2023, ούτε καν ο πληθωρισμός και η ανεργία άρκεσαν για να αμφισβητήσουν την ηγεμονία του. Πολλοί υποστηρίζουν ότι αν ανθυποψήφιος του κ. Ερντογάν δεν ήταν ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, αλλά ο Εκρέμ Ιμάμογλου ή ο Μανσούρ Γιαβάς, το αποτέλεσμα θα ήταν διαφορετικό. Η αντιπολίτευση έκανε την επιλογή της, η οποία δεν δικαιώθηκε από το εκλογικό αποτέλεσμα. Το αποτέλεσμα επιβεβαίωσε την ανθεκτικότητα του τούρκου προέδρου όπως και την πεποίθηση πολλών Τούρκων ότι ακόμη και αν ο κ. Ερντογάν είναι ο κύριος υπεύθυνος των δεινών της Τουρκίας, παραμένει ο μόνος ο οποίος μπορεί να τα θεραπεύσει. Θα είναι πλέον ο πρόεδρος με την πλέον μακρά θητεία στην ιστορία της σύγχρονης Τουρκίας ξεπερνώντας και τον ίδιο τον Κεμάλ Ατατούρκ.

Αξίζει επίσης να σχολιασθεί και η επιλογή της φωτογραφίας του Ατατούρκ όπισθεν του τούρκου προέδρου κατά τον νικητήριό του λόγο. Η ανάρτηση αυτής της φωτογραφίας αποτελεί προφανή απόπειρα αποστολής ενωτικού μηνύματος προς το κοσμικό τμήμα της τουρκικής κοινωνίας. Ωστόσο η απόπειρα αυτή παραμένει ημιτελής. Τραβηγμένη πριν το 1923, η φωτογραφία απεικονίζει τον Μουσταφά Κεμάλ πασά με μουστάκι και παραδοσιακό καλπάκι. Αυτή η εκδοχή του Οθωμανού Μουσταφά Κεμάλ πασά ο οποίος επέτυχε την ακύρωση της Συνθήκης των Σεβρών παραμένει ανεκτή από τους τούρκους ισλαμιστές. Αντιθέτως, ο χωρίς μουστάκι και με ημίψηλο πρόεδρος της Δημοκρατίας της Τουρκίας Κεμάλ Ατατούρκ που έθεσε τέλος στο Σουλτανάτο και το Χαλιφάτο και επεδίωξε τον άνωθεν εκδυτικισμό της τουρκικής κοινωνίας παραμένει «κόκκινο πανί» για τους ισλαμιστές. Παρά την υπερεικοσαετή ηγεμονία του προέδρου Ερντογάν, οι λογαριασμοί του με τον προ εκατονταετίας ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας παραμένουν ανοικτοί.

Ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επικεφαλής του Προγράμματος Τουρκίας του ΕΛΙΑΜΕΠ