Μεταναστευτικό, γάμος ομόφυλων ζευγαριών, σημαία και πλαδαρή απειλή

Ο Τζάσπερ Τζονς (Jasper Johns) από το 1955 έχει δημιουργήσει αρκετές εκδοχές του έργου, με τίτλο «The Flag», που έχει ως θέμα τη σημαία των Ηνωμένων Πολιτειών. Με χρωματικές ανατροπές, με αποχρωματισμούς ή αναθεωρήσεις της χρωματικής τάξης, χρησιμοποιεί τη σημαία ως μοτίβο, πάνω στο οποίο παρεμβαίνει. Εχει δημιουργήσει μια μακρά σειρά ακριβών και κερδοφόρων έργων, εμβληματικών όμως για την αμερικανική ιστορία της τέχνης, ιδίως όταν, μετά τον πόλεμο, οι ΗΠΑ, ως πλανητική δύναμη που έπρεπε να χειραφετηθεί από την πνευματική ηγεμονία της Ευρώπης, είχαν απόλυτη ανάγκη να προωθήσουν τους καλλιτέχνες τους.

Ο Τζονς, νομίζω το 2015, παρασημοφορήθηκε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, με το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας. Ο Βλάσης Κανιάρης, διαπρεπής καλλιτέχνης με ισχυρή θεσμική παρουσία, πολλές φορές εκπροσώπησε επίσημα τη χώρα μας σε διεθνείς εκθέσεις, εκδηλώσεις, ενίοτε, ενέτασσε και την «ανασχεδιασμένη», παραλλαγμένη ελληνική σημαία, στις συνθέσεις του. Ενα από τα έργα του, μάλιστα, αυτής της θεματικής εντάσσεται στη συλλογή του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Ουδέποτε και από κανέναν «σοβαρό πολίτη» ετέθη θέμα για τη νομιμότητα μιας καλλιτεχνικής πράξης που ενδεχομένως χρησιμοποιεί με κριτικό τρόπο, σύμβολα.

Το 2003 στο πλαίσιο της «Πολιτιστικής Ολυμπιάδας» στην Αθήνα, ο κ. Καρατζαφέρης δημιούργησε θέμα με το έργο ενός βέλγου καλλιτέχνη που κατά την (τεχνοκριτική του) γνώμη «βεβήλωνε τα Θεία». Με κυβερνητική παρέμβαση οι διοργανωτές και τότε (όπως και τώρα με την παρέμβαση του κ. Γεραπετρίτη) απέσυραν το έργο. Φυσικά και παράλληλα, ο καλλιτέχνης, είχε και μια μεγάλη επικοινωνιακή ώθηση, εξ αυτού. Τι κάνει μια κυβέρνηση, που λόγω αλλεπάλληλων εκλογικών επιτυχιών έχει ισχυρή πολιτική ορμή, να φοβάται μια λαϊκιστική ακροδεξιά παρέμβαση και να τρέχει με τα ουρά στα σκέλια; Τι την κάνει ευάλωτη; Ο Αντώνης Σαμαράς διαφώνησε με την τροπολογία για τους μετανάστες, επέμεινε και κατάφερε να εξαιρεθεί από την «κομματική πειθαρχία» που ετέθη στους κυβερνητικούς βουλευτές. Τυχαία ήγειρε με τέτοια επιμέλεια το θέμα ή διέβλεψε τη μικρή, αδιόρατη ακόμα, ρωγμή; Από μια πλευρά ο πρώην πρωθυπουργός βοηθάει τον Κυριακό Μητσοτάκη εφόσον και με αυτή την παρέμβαση εξημερώνει (και μαντρώνει) ένα δεξιότατο κοινό. Από την άλλη πλευρά όμως, δίνει ένα σήμα διάρρηξης της συμπαγούς πειθαρχίας και αυτό σε ένα κόμμα με την εθιμοτυπία της ΝΔ, μπορεί να είναι πολύ σοβαρό (και επικίνδυνο για τη μελλοντική συνοχή).

Το νομοσχέδιο για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών μετατίθεται, στο φόντο ζωηρών διαφωνιών από στελέχη. Οπως του προεξάρχοντος στη νομοθετική παραγωγή, υπουργού κ. Βορίδη. Κίνδυνος από μη ψήφιση δεν υπάρχει αφού η αντιπολίτευση, τουλάχιστον του ΣΥΡΙΖΑ, του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Αριστεράς, θα το στηρίξουν. Ομως ο κλονισμός της πειθαρχίας και οι συμβολισμοί από πιθανές διαρροές επιβάλλουν αναβολή. Θόρυβοι, αναταραχή. Η αδυναμία της αντιπολίτευσης, ενώ μέχρις ενός σημείου απαλλάσσει την κυβέρνηση από άγχος (περνάει ό,τι θέλει σε πολύ κρίσιμα πεδία και δεν ανοίγει μύτη), στην πραγματικότητα λειτουργεί απελευθερωτικά για εκ δεξιών δυνάμεις, μέχρι στιγμής, ακατάγραπτες. Ανθρωποι που εντάχθηκαν στη ΝΔ λόγω αντισύριζα μένους και πεποίθησης για τον «αντεθνικό» χαρακτήρα της Αριστεράς, σήμερα θεωρούν τη ΝΔ ένα κόμμα πολτό, που φλερτάρει με όλες τις «αντεθνικές» εμμονές της Κεντροαριστεράς και του ελευθερόφρονος ευρωπαϊσμού.

Η ΝΔ, όπως κάθε μεγάλο κόμμα, είναι δέσμια των δομικών αντιφάσεών της. Συνδέονται όλα; Ο πολιτιστικός πουριτανισμός και η σημαία, το Προσφυγικό, ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών, η γενικότερη ευαισθησία (ή ευθραυστότητα) προς την υπερσυντηρητική πλευρά; Παραδόξως, ο κ. Μητσοτάκης έχει κάθε λόγο να θέλει την (μέχρι κάποιου βαθμού) ανασύνταξη της Κεντροαριστεράς, που θα βοηθήσει τις πειθαρχίες και τη συνοχή στο κόμμα του. Μια πλαδαρή και ελεγχόμενη απειλή, του είναι αναγκαία.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι ζωγράφος, καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, ΕΜΠ