Κυριάρχησαν η λιτότητα, η καθαρότητα και η γεωμετρική σαφήνεια των μορφών

Ενα ριζοσπαστικό αρχιτεκτονικό ρεύμα που επιχείρησε να εκφράσει το αίτημα για έναν νέο, σύγχρονο τρόπο ζωής, «δίνοντας προτεραιότητα στην ορθολογική και οικονομική κατασκευή, στην καλή λειτουργία, στην εξασφάλιση συνθηκών υγιεινής, αερισμού, ηλιασμού και στην ανάκτηση της επαφής με τη φύση, αξιοποιώντας, ταυτόχρονα, τις τεχνικές δυνατότητες που προσέφεραν τα νέα υλικά και δοκιμάζοντας τεχνολογικούς νεωτερισμούς» ήταν το αρχιτεκτονικό ρεύμα που επικράτησε κατά τον Μεσοπόλεμο, όπως εξηγεί ο Πάνος Εξαρχόπουλος, αρχιτέκτονας, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΔΠΘ, μέλος Διεθνούς και Ελληνικού DOCOMOMO.

Σε σειρά άρθρων του για τα κατεδαφισμένα κτίρια του Μεσοπολέμου στην Αθήνα, τα οποία δημοσιεύτηκαν στο ηλεκτρονικό περιοδικό «Archetype», η αρχιτεκτονική της εποχής εκείνης ήρθε «σε πλήρη ρήξη με τον ιστορισμό – ακαδημαϊσμό που κυριαρχούσε έως τότε και, απαλλαγμένη από καθετί περιττό ή διακοσμητικό, προέτασσε τη λιτότητα, την καθαρότητα και τη γεωμετρική σαφήνεια των μορφών».

«Ελληνες αρχιτέκτονες που αποφοίτησαν εκείνα τα χρόνια από την Αρχιτεκτονική Σχολή του ΕΜΠ αλλά και από σχολές της Δυτικής Ευρώπης (…) κατόρθωσαν να αφομοιώσουν και να μεταφέρουν δημιουργικά τα ιδεολογικά και εικονογραφικά προτάγματα του διεθνούς μοντερνισμού στα καθ’ ημάς», σημειώνει ο κ. Εξαρχόπουλος, και σε αυτή τους την προσπάθεια βρήκαν πρόσφορο έδαφος στην ανερχόμενη αστική τάξη του Μεσοπολέμου, η οποία, συγκροτούμενη «κατά κύριο λόγο από εύπορους και καλλιεργημένους αστούς, επεδίωκε τον εξευρωπαϊσμό και την αναγνώριση».

Ο Πάνος Εξαρχόπουλος αναφέρει πως ο συνολικός αριθμός των κατεδαφισμένων κτιρίων είναι πολύ μεγάλος και πως είναι πάρα πολλά τα κατεδαφισμένα κτίρια για τα οποία δεν διαθέτουμε ούτε μία φωτογραφία, ενώ γνωρίζουμε τον αρχιτέκτονά τους και άλλες πληροφορίες, κατά περίπτωση. Παραμένουν, έτσι, ολότελα «άγνωστος τόπος». Ανάμεσα στα πιο γνωστά που κατεδαφίστηκαν είναι η Ευαγγελική Σχολή, η Δημοτική Αγορά Πετραλώνων, οι Λουτρικές Εγκαταστάσεις Μπάτη και η Παιδούπολη της Βούλας.