Ντόναλντ Τραμπ: Η τύχη του στο Ανώτατο Δικαστήριο

Ο Ντόναλντ Τραμπ ετοιμαζόταν να αλλάξει χρονιά μέσα σε κλίμα ευφορίας. Ενώ πλησιάζει η έναρξη των ρεπουμπλικανικών προκριματικών εκλογών – από την Αϊόβα, στις 15 Ιανουαρίου – οι δημοσκοπήσεις προεξοφλούσαν μία θριαμβευτική πορεία του, εκτός απροόπτου, προς το προεδρικό χρίσμα.

Το απρόοπτο αυτό προέκυψε την Τρίτη, από το Ανώτατο Δικαστήριο του Κολοράντο, το οποίο αποφάνθηκε με οριακή πλειοψηφία (τέσσερις δικαστές έναντι τριών) ότι ο Τραμπ δεν δικαιούται να είναι υποψήφιος στη συγκεκριμένη πολιτεία στις ρεπουμπλικανικές primaries αφού ενεπλάκη σε ανταρσία την 6η Ιανουαρίου του 2021, όταν ένας φιλοτραμπικός όχλος επιτέθηκε στο Καπιτώλιο θέλοντας να εμποδίσει την επικύρωση της νίκης του Τζο Μπάιντεν στις προεδρικές εκλογές του 2020. Η απόφαση δεν έχει άμεση ισχύ, θα πρέπει πρώτα να αποφανθεί σχετικά το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, όπου ο Τραμπ ανακοίνωσε ήδη ότι σκοπεύει να προσφύγει.

Λογικά, λοιπόν, το όνομά του θα συμπεριληφθεί στα ψηφοδέλτια για τις ρεπουμπλικανικές προκριματικές εκλογές που θα γίνουν στο Κολοράντο – και καμιά δεκαριά ακόμα πολιτείες – την επονομαζόμενη Σούπερ Τρίτη, στις 5 Μαρτίου του 2024. Αντίστοιχες προσφυγές κατά του Τραμπ, ωστόσο, έχουν γίνει και σε άλλες αμερικανικές πολιτείες. Το πολιτικό και το δικαστικό ημερολόγιο μπλέκονται και αλληλοτροφοδοτούνται περισσότερο από ποτέ, οδηγώντας τις ΗΠΑ σε αχαρτογράφητο, και εξαιρετικά εύφλεκτο έδαφος.

Εξετάζοντας την προσφυγή ομάδας ψηφοφόρων υποστηριζόμενων από την οργάνωση «Πολίτες υπέρ της Υπευθυνότητας και της Δεοντολογίας στην Ουάσιγκτον», το Ανώτατο Δικαστήριο του Κολοράντο επιβεβαίωσε την ευθύνη του πρώην προέδρου των ΗΠΑ στην προετοιμασία και την πραγματοποίηση της επίθεσης στο Καπιτώλιο – ευθύνη που τεκμηριώθηκε από την επιτροπή έρευνας της Βουλής των Αντιπροσώπων το 2022, κατόπιν από την ομοσπονδιακή έρευνα που ανέλαβε ο ειδικός εισαγγελέας Τζακ Σμιθ, και επαναβεβαιώθηκε από κατώτερο πολιτειακό δικαστήριο του Κολοράντο τον Νοέμβριο.

Αυτό το τελευταίο, ωστόσο, είχε κρίνει πως το Αρθρο 3 της 14ης Τροπολογίας του αμερικανικού Συντάγματος που επικαλούνταν οι ενάγοντες, και το οποίο αποκλείει όσους ενεπλάκησαν σε «ανταρσία ή στάση», ενώ είχαν ορκιστεί να υπερασπίζονται το Σύνταγμα, από κάθε ομοσπονδιακό αξίωμα, δεν ήταν εφαρμοστέο στην περίπτωση του Τραμπ, αφού δεν κάνει ρητή αναφορά στο αξίωμα του προέδρου.

Το Ανώτατο Δικαστήριο του Κολοράντο, από την πλευρά του, έκρινε πως το επίμαχο Αρθρο, που υιοθετήθηκε το 1868 ώστε να αποκλείσει τους οπαδούς της Συνομοσπονδίας, τους Νότιους που ηττήθηκαν στον πόλεμο της απόσχισης (1861-1865) από τα ομοσπονδιακά αξιώματα, είναι εφαρμοστέο στη συγκεκριμένη περίπτωση. Ο Τραμπ γίνεται έτσι ο πρώτος διεκδικητής της προεδρίας στην αμερικανική ιστορία που κρίνεται από τη δικαιοσύνη πως δεν δικαιούται να θέσει υποψηφιότητα.

Η γνωμοδότηση

Ο πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου του Κολοράντο, ο Τζον Μπόατριχτ, ένας από τους τρεις δικαστές που μειοψήφησαν, υπέγραψε γνωμοδότηση όπου εκτιμούσε ότι για να αποκλειστεί ο Τραμπ από τις προκριματικές εκλογές θα έπρεπε πρώτα να είχε κριθεί από τη Δικαιοσύνη ένοχος για συμμετοχή σε ανταρσία. Ενα επιχείρημα το οποίο αμφισβητούν οι νομικοί που έχουν γράψει εκτενείς αναλύσεις τα τελευταία χρόνια για το επίμαχο Αρθρο. Το στρατόπεδο του Τραμπ, σε κάθε περίπτωση, έσπευσε αμέσως να καταγγείλει μία «εντελώς προβληματική» και «βαθιά αντιδημοκρατική απόφαση», μία «ελάχιστα συγκεκαλυμμένη παραταξιακή επίθεση».

Το Κολοράντο είναι ένα προπύργιο των Δημοκρατικών, το αν θα είναι ή δεν είναι λοιπόν υποψήφιος ο Τραμπ στη συγκεκριμένη πολιτεία μικρή σημασία έχει. Αντίστοιχες προσφυγές κατά του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, ωστόσο, έχουν γίνει σε περισσότερες από 12 ακόμα πολιτείες: τουλάχιστον επτά από αυτές έχουν μέχρι σήμερα αποτύχει, για διάφορους λόγους. Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου του Κολοράντο μπορεί να εμπνεύσει ακόμα περισσότερες ανάλογες προσφυγές – αναγκάζοντας τελικά το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ να κρίνει όχι αν ο Τραμπ μπορεί να είναι υποψήφιος στην τάδε ή τη δείνα πολιτεία, αλλά αν μπορεί να είναι υποψήφιος γενικότερα.

Καθοριστικός ρόλος

Χάρη στους τρεις δικαστές που διόρισε ο ίδιος, βέβαια, οι συντηρητικοί δικαστές πλειοψηφούν ξεκάθαρα (6-3) στο συγκεκριμένο σώμα. Και στο μεταξύ, από πολιτικής πλευράς, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου του Κολοράντο μπορεί να συσπειρώσει ακόμα περισσότερο τη βάση του Τραμπ, όπως έχουν ήδη κάνει τα τέσσερα κατηγορητήρια που του έχουν απαγγελθεί – ο ίδιος βασίζει άλλωστε όλη την πολιτική στρατηγική του σε μια θυματοποίηση και μία υπόσχεση για εκδίκηση. Το μόνο βέβαιο, μέσα σε αυτό το θολό τοπίο, είναι πως το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ θα παίξει του χρόνου στις προεδρικές εκλογές έναν ρόλο εξίσου ή και περισσότερο καθοριστικό με εκείνον που έπαιξε το 2000, όταν έθεσε τέλος στην αμφισβήτηση του εκλογικού αποτελέσματος στη Φλόριντα επικυρώνοντας τη νίκη του Τζορτζ Μπους έναντι του Αλ Γκορ.