Μεταξύ ρεαλισμού {LF}και γκροτέσκου

Η Κάρσον ΜακΚάλερς πετυχαίνει να συνδυάσει το κλασικό με το μοντέρνο στη γραφή της, να αποδώσει ιστορίες με αρχή μέση και τέλος με έναν ιδιότυπο τρόπο, καθώς αυτές διακρίνονται όχι μόνο για την υπαινικτικότητά τους, την απλότητά τους, αλλά και για τη «λοξή» ματιά των αυτοκαταστροφικών ηρώων της, που κινούνται μεταξύ του ρεαλισμού και της υπερβολής, του αναμενόμενου και του αλλόκοτου, του κανονικού και του γκροτέσκου.

Στα έργα της περιγράφονται με επιμονή η μοναχικότητα των ανθρώπων, οι ιδιαίτερες συναισθηματικές τους εκδηλώσεις, η ανικανότητά τους να δημιουργήσουν στέρεες προσωπικές και κοινωνικές σχέσεις, και όλα αυτά είναι δοσμένα μέσα στην ατμόσφαιρα του Νότου των ΗΠΑ, μιας και ο τόπος στον οποίο διαδραματίζονται οι ιστορίες είναι η επαρχία της Τζόρτζια από όπου κατάγεται και η ίδια η συγγραφέας, ή όπως στη δεδομένη περίπτωση του μυθιστορήματος Ανταύγειες σε χρυσά μάτια, οι ήρωές της ζουν σε ένα στρατόπεδο που βρίσκεται κοντά στην πόλη Κολόμπους της ίδιας πολιτείας.

Εδώ συναντάται η ασφυκτική ατμόσφαιρα του Νότου με την κλειστή κοινωνία των στρατιωτικών, οι οποίοι μπορεί να δρουν με πειθαρχία στην επαγγελματική τους ζωή, ωστόσο οι εσωτερικές διεργασίες, οι ενστικτώδεις αντιδράσεις και η ψυχολογική συγκρότησή τους επηρεάζουν προσωπικές στάσεις, επιλογές και αποφάσεις. Κι αυτό γιατί κανένας κανόνας, εντέλει, δεν μπορεί να περιορίσει και να ελέγξει τις εσωτερικές συγκρούσεις και τις αδυναμίες.

Κεντρικά πρόσωπα είναι ο λοχαγός Πέντερτον, ο οποίος συγκρούεται με την καταπιεσμένη ομοφυλοφιλία του, η γοητευτική και εξωστρεφής σύζυγός του που τον απατά με τον γείτονά τους, έναν παντρεμένο ταγματάρχη, καθώς η ίδια μάταια προσπαθεί να γοητεύσει τον άντρα της. Ωστόσο, η παρουσία ενός νεαρού στρατιώτη που έχει αντικοινωνική συμπεριφορά, είναι ένα αγρίμι, θα γίνει καταλυτική για την πορεία της υπόθεσης, αφού γοητεύεται από την ομορφιά της κυρίας Πέντερτον και αρχίζει να την παρακολουθεί ακόμα και στις πιο προσωπικές της στιγμές, να διεισδύει στον προσωπικό της χώρο απρόσκλητος και να νιώθει ικανοποίηση μέσω της ματιάς, μιας εντελώς μοναχικής και χωρίς ανταπόκριση και συμμετοχή διαδικασίας.

Το μυθιστόρημα αυτό, αν και είναι το δεύτερο της συγγραφέως, ωστόσο διακρίνεται για τη δυναμική του, μια δυναμική που υποβόσκει πίσω από τις σιωπές, τα βλέμματα, τις χειρονομίες, τις σκιές, και η οποία είναι έτοιμη ανά πάσα στιγμή να επηρεάσει τις καταστάσεις ώστε αυτές να γίνουν ανεξέλεγκτες. Με απλότητα, αλλά και στιβαρότητα παρουσιάζεται η ιστορία των ηρώων, που αν και ζουν ο ένας δίπλα στον άλλο, ωστόσο είναι αποξενωμένοι και εχθρικοί, αδύναμοι να ελέγξουν τις επιθυμίες τους αλλά και να κατανοήσουν τις ανάγκες του άλλου, να διαμορφώσουν υγιείς σχέσεις. Και ενώ τα γεγονότα εκτίθενται απογυμνωμένα από κάθε υπερβολή ή έξαρση, δεν χάνουν τη βαρύτητα που φέρουν καθώς και την επιδραστική τους ισχύ στον αναγνώστη.