Ονοματοδοσίες

Υπάρχουν ορισμένα πρόσωπα, σημαντικά στην εποχή τους και στον τομέα δράσης τους, των οποίων το όνομα μνημονεύουμε συνήθως λόγω του ότι συνέβαλαν καθοριστικά στην καθιέρωση κάποιου προϊόντος. Ετσι, η Helen Porter Mitchell (1861-1931), πιο γνωστή ως Dame Nelly Melba, ήταν αυστραλιανής καταγωγής σοπράνο, του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα. Ωστόσο, λίγοι είναι αυτοί που την θυμούνται και την μνημονεύουν σήμερα ως τραγουδίστρια της όπερας. Αντ’ αυτού, το όνομά της ακούγεται συνήθως σε σχέση με δυο γαστρονομικού χαρακτήρα προτιμήσεις της. Η πιο γνωστή από αυτές είναι το παγωτό πες μελμπά (pêche Melba), λόγω της συνήθειάς της να ζητάει την προσθήκη μιας φέτας ροδάκινου (pêche) στο παγωτό της βανίλια. Εκτός όμως από το πες μελμπά, η Nelly Melba φαίνεται ότι αγαπούσε επίσης τα πολύ λεπτά και πολύ ελαφρά φρυγανάκια που είναι διεθνώς γνωστά ως Melba toasts. Χρησιμοποιούνται κυρίως ως βάση για κάθε είδους καναπεδάκια και «μπορείτε να τα βρείτε στα περισσότερα σουπερμάρκετ», όπως λένε και στις εκπομπές μαγειρικής.

Και από τα γαστριμαργικά στα ενδυματολογικά. Είναι γνωστό το μοντγκόμερι, το πανωφόρι με τα βαρελάκια αντί για κουμπιά, στην εποχή μου αρκετά κοινοφορούμενο (κατά το κοινολεκτούμενο, αυτό). Η ονομασία του οφείλεται βέβαια στο ότι τέτοιο φορούσε ο βρετανός στρατηγός και μετέπειτα στρατάρχης Bernard Law Montgomery (1887-1976), γνωστός κυρίως από τις νίκες του στο μέτωπο της βόρειας Αφρικής κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Μιας και πιάσαμε όμως τους βρετανούς στρατηγούς και πηγαίνοντας περίπου έναν αιώνα πιο πίσω, αξίζει ίσως να αναφέρω δύο ακόμα ονόματα με ενδυματολογικό «αποτύπωμα». Στους επικεφαλής, λοιπόν, του βρετανικού εκστρατευτικού σώματος κατά τον Κριμαϊκό Πόλεμο (1854-56) περιλαμβάνονταν ο βαρόνος Ράγκλαν (Raglan, 1788-1855) και ο λόρδος Κάρντιγκαν (Cardigan, 1797-1868). Και οι δυο αυτοί στρατηγοί, έστω και αν δεν διακρίθηκαν ιδιαίτερα για τη στρατιωτική μεγαλοφυΐα τους, άφησαν τουλάχιστον τη σφραγίδα τους στο ενδυματολογικό πεδίο. Κάρντιγκαν είναι λοιπόν ένα είδος μάλλινου γιλέκου, πρόδρομου εν πολλοίς της σημερινής χοντροπλεγμένης ανδρικής ζακέτας, ενώ ράγκλαν (γαλ. ραγκλάν) αποκαλείται το μανίκι που δεν χωρίζεται από τον ώμο με κάποιου είδους ραφή, αλλά είναι συνέχειά του. Συγγνώμη για την ίσως όχι απολύτως ακριβή περιγραφή, αλλά οι γνώσεις μου μοδιστρικής είναι περιορισμένες.

Θα κλείσω (προς το παρόν, τουλάχιστον) τα ενδυματολογικά, και μάλιστα βρετανικής προέλευσης, με ένα αξεσουάρ (;) που οφείλει το όνομά του σε ιστορικό πρόσωπο. Ετσι, ο αγγλικός όρος havelock (σε άψογα ελληνικά, καταυχένιον), ο οποίος δηλώνει το λευκό πανί που, ενσωματωμένο στο καπέλο, προστατεύει το πίσω μέρος του λαιμού από τον πολύ δυνατό ήλιο, οφείλει το όνομά του στον σερ Χένρι Χάβελοκ (Sir Henry Havelock, 1795-1857), βρετανό στρατηγό που πρωταγωνίστησε στην καταστολή της λεγόμενης Μεγάλης Εξέγερσης του 1857 στις βρετανοκρατούμενες τότε Ινδίες.

Επιδόρπιο

Και μιας και ο άνεμος μάς έφερε σήμερα (και) στην Ινδία, η Καλκούτα οφείλει το όνομά της στην ινδουιστική θεότητα Κάλι, αυτήν με τα πολλά χέρια. Καλικάτα (Kali-ghat), στη γλώσσα της Βεγγάλης, σημαίνει κατά λέξη τα σκαλιά από τα οποία οι πιστοί της θεάς κατέβαιναν στον Γάγγη, τον ιερό ποταμό.