Ο μεγάλος θυμός

Μια δεκαπενταετία μετά τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου και τα όσα επακολούθησαν μπορεί, πλέον, κάποιος να δει εκείνα τα γεγονότα στο ιστορικό τους πλαίσιο. Βοηθά βεβαίως και ο πυκνός ιστορικός χρόνος που μεσολάβησε, ένα διάστημα κατά το οποίο συνέβησαν τεκτονικές αλλαγές στο πολιτικό σύστημα και τα πολιτικά ήθη, καλλιεργήθηκαν νέοι κοινωνικοί αυτοματισμοί, υιοθετήθηκαν καινούργιοι όροι, αναδύθηκαν άγνωστες έως τότε προκλήσεις, αμφισβητήθηκαν σταθερές αξίες και αυτονόητα. Μια δεκαπενταετία που ξεκίνησε με μια εξέγερση και τελειώνει με τη διάλυση της παράταξης που την εξαργύρωσε, αργότερα, στο ταμείο της εξουσίας.

Τον Δεκέμβριο του 2008 η οικονομική κρίση ήταν μία αόριστη απειλή στο βαθύ μέλλον. Διανύαμε ακόμη την εποχή της αστακομακαρονάδας και την προηγούμενη χρονιά ήμασταν η πρώτη χώρα στον κόσμο σε κατανάλωση ειδών πολυτελείας. Κάτω από αυτήν τη βιτρίνα της ευμάρειας προφανώς κόχλαζαν ανάγκες αλλά, ούτως ή άλλως, η εν ψυχρώ δολοφονία ενός 15χρονου από αστυνομικό, φτάνει και περισσεύει για να κατεβεί ο κόσμος στον δρόμο και να διαμαρτυρηθεί για την αστυνομική αυθαιρεσία. Εκείνο τον Δεκέμβριο όμως τα πράγματα ξέφυγαν. Ο,τι ξεκίνησε ως μια απολύτως δίκαιη διαμαρτυρία, αυτό που, μελοδραματικά, λέμε «φωνή λαού, οργή Θεού», εξελίχθηκε σε ένα ανεξέλεγκτο ξέσπασμα τυφλού μίσους, μια μανία καταστροφής, ένα μεγάλο πλιάτσικο που κράτησε μία εβδομάδα. Δεν μπόρεσαν κάποιοι να το αναχαιτίσουν; Το άφησαν επίτηδες να εξελιχθεί; Ή, απλά, καβάλησαν αυτό το κύμα της οργής με μακροπρόθεσμο σχέδιο την απόβαση σε κυβερνητική παραλία; Απαντήσεις ξεκάθαρες και τεκμηριωμένες μπορεί και να μη δοθούν ποτέ. Τα όσα μεσολάβησαν όμως φωτογραφίζουν πρόσωπα και καταστάσεις.  Εκείνος ο άγριος Δεκέμβρης εγκατέστησε με κάποιον τρόπο την κουλτούρα της ριζοσπαστικοποίησης. Και της προβολής του θυμικού στην πολιτική επικοινωνία. Εδωσε το know how στην πυρπόληση της Μαρφίν, στους Αγανακτισμένους, στις πυρκαγιές που έκαψαν την Αθήνα τον Φεβρουάριο του 2012, στους προπηλακισμούς και το γιαούρτωμα πολιτικών. Και όπως το βλέπω τώρα από την απόσταση των 15 χρόνων, σήμανε το τέλος της πολιτικής (και των περισσότερων πολιτικών) της Μεταπολίτευσης. Εν τω μεταξύ, οι έφηβοι σκοτώνονται ακόμη από σφαίρες αστυνομικών.