Η εξωτερική πολιτική {LF}της Αργεντινής {LF}μετά την εκλογή του Μιλέι

Η ανάδειξη του εκκεντρικού Χαβιέρ Μιλέι με ποσοστό 55,7% ως προέδρου της Αργεντινής στις 19-11-2023 προκάλεσε σοκ σε παγκόσμια κλίμακα. Κύρια έμφαση δόθηκε στις προτάσεις του για τη θεραπεία της βαρέως πάσχουσας οικονομίας, όπως η κατάργηση της Κεντρικής Τράπεζας, η υιοθέτηση του δολαρίου ως εθνικού νομίσματος, η μαζική ιδιωτικοποίηση κρατικών περιουσιακών στοιχείων και η σημαντική μείωση των δημόσιων δαπανών. Οι απόψεις του Μιλέι για την εξωτερική πολιτική, όπως εκφράστηκαν επανειλημμένα κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ήταν έντονα μανιχαϊστικές. O διαχωρισμός του κόσμου σε δημοκρατίες και «κομμουνιστικές απολυταρχίες». Στο πλαίσιο αυτό ζητούσε τη σημαντική συρρίκνωση των πολιτικών και οικονομικών σχέσεων με δύο από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Αργεντινής (την Κίνα και τη Βραζιλία), με το σκεπτικό ότι αυτοί κυβερνώνται από «κομμουνιστές».

Σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική, η Αργεντινή έχει λάβει τα περισσότερα δάνεια από τις πέντε μεγάλες εμπορικές τράπεζες της Κίνας και έχει υπογράψει συμφωνίες για κατασκευή έργων υποδομής αξίας άνω των 23 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η Κίνα, δε, θεωρείται ως κατεξοχήν εταίρος στα σχέδια της Αργεντινής να καταστεί σημαντικός προμηθευτής λιθίου στην παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση. Ο νέος πρόεδρος, επίσης, δεν έκρυψε την επιθυμία του να ενισχύσει τους δεσμούς με τις ΗΠΑ, την Ουκρανία και το Ισραήλ και να μεταφέρει την πρεσβεία της Αργεντινής από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ. Ο Μιλέι έχει διακηρύξει την αντίθεσή του, για ιδεολογικούς λόγους, στην ένταξη της Αργεντινής στους BRICS, παρά την πρόσκληση που της έχουν απευθύνει τα υπάρχοντα μέλη. Οι BRICS έχουν προκαλέσει σοβαρή ανησυχία στη Δύση, επειδή συχνά αντιμετωπίζονται ότι εξυπηρετούν τα συμφέροντα της Κίνας και της Ρωσίας που επιδιώκουν ανακατανομή της παγκόσμιας ισχύος υπέρ των χωρών του Νότου. Ο Μιλέι φαίνεται να είναι εξαιρετικά δύσπιστος και για το Mercosur, τη σημαντικότερη περιφερειακή συνεργασία της Νότιας Αμερικής, όπου συμμετέχουν, εκτός από την Αργεντινή, η Βραζιλία, η Ουρουγουάη και η Παραγουάη. Ο Μιλέι το χαρακτήρισε ως μια τελωνειακή ένωση χαμηλής ποιότητας που στρεβλώνει το εμπόριο. Μια τέτοια θέση εγείρει βέβαια νέα ερωτήματα σχετικά με τις προοπτικές της Συμφωνίας Σύνδεσης που καθυστερεί εδώ και πολύ καιρό μεταξύ του Mercosur και της ΕΕ.

Οι παραπάνω μονόπλευροι αναπροσανατολισμοί, εάν υλοποιηθούν, θα σηματοδοτήσουν μια σημαντική ρήξη στην παραδοσιακή συναίνεση που είχε επιτευχθεί τα προηγούμενα χρόνια στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Ως πρόεδρος, ωστόσο, ο Μιλέι αναμένεται να υιοθετήσει μια πιο ρεαλιστική στάση. Ηδη, σε μια προσπάθεια να προσελκύσει κεντρώους ψηφοφόρους, ο Μιλέι μετέβαλε κάπως τη ρητορική του κατά τη διάρκεια του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών επισημαίνοντας ότι οι οικονομικοί δεσμοί με την Κίνα δεν θα πρέπει να επηρεαστούν άμεσα. Εξάλλου, δεν διαθέτει πλειοψηφία στο Κογκρέσο και αναμένεται να δυσκολευτεί να εφαρμόσει πολλές από τις πιο ριζοσπαστικές του ιδέες στην εξωτερική πολιτική. Το μόνο βέβαιο είναι ότι θα επιδιώξει να αναπτύξει στενότερες σχέσεις με την Ουάσιγκτον ευελπιστώντας στις προσεχείς προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ σε μια επικράτηση του «ομόδοξου» φίλου του Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Χαράλαμπος Τσαρδανίδης είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών
Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ), του Συνδέσμου ΑΕ και Επιχειρηματικότητας και καθηγητής Διεθνών Σχέσεων