«Ο πήχης για την COP28 είναι ψηλά»

Δεν μπορούμε να παρακάμψουμε τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, δηλώνει ο επίτροπος για το Κλίμα Βόπκε Χούκστρα στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» και σε μικρή ομάδα ανταποκριτών ευρωπαϊκών εφημερίδων στις Βρυξέλλες ενόψει της διάσκεψης COP28 για το κλίμα. Η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα αναμένεται να είναι ένα από τα ζητήματα που θα προκαλέσουν έντονες διαφωνίες στη διάσκεψη.

«Ο πήχης για την COP28 είναι ψηλά, για τον μετριασμό, τη χρηματοδότηση, την προσαρμογή, και τα περιθώρια στενεύουν. Αντιμετωπίζουμε τις κόκκινες γραμμές του πλανήτη. Μας το δείχνουν σαφώς οι πλημμύρες, οι ξηρασίες, οι δασικές πυρκαγιές. Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται ο μετριασμός. Δεν μπορούμε να παρακάμψουμε τον μετριασμό και την κατάργηση των ορυκτών καυσίμων. Ευρώπη, Λατινική Αμερική και Αφρική λένε ότι πρέπει να κάνουμε περισσότερα στον μετριασμό», επεσήμανε ο Βόπκε Χούκστρα για έναν από τους κυριότερους στόχους με τους οποίους μεταβαίνει η ΕΕ στην COP28, τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων. «Υπάρχει πολλή συζήτηση για το ποιοι κλάδοι είναι ευκολότεροι και δυσκολότεροι να μετριάσουμε. Η βιομηχανία ενέργειας είναι ξεκάθαρο ότι πρέπει να κάνει περισσότερα».

Ομως, μπορεί η Κίνα να συμφωνήσει με την ΕΕ ότι δεν υπάρχει χώρος για νέους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα; ρωτάμε. «Το να χτίζεις νέους σταθμούς βρίσκεται σε αντίθεση με τη συμφωνία του Παρισιού», απάντησε ο κ. Χούκστρα. «Η Κίνα είναι υπεύθυνη για το 26% των παγκόσμιων εκπομπών, δεν μπορούμε να επιλύσουμε το πρόβλημα χωρίς να είναι η Κίνα μέρος της λύσης».

Η συζήτηση περνά στην αποθήκευση – δέσμευση άνθρακα. «Είναι μέρος της λύσης, αλλά δεν είναι εναλλακτική για να απαλλαγούμε από τα ορυκτά καύσιμα». Πάντως, όπως είπε, στόχος της ΕΕ είναι να μειωθούν τα εμπόδια για να ξεκινήσουν έργα αποθήκευσης – δέσμευσης άνθρακα με πιο απλή και διασυνοριακή αδειοδότηση, αλλά βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο. Θα γίνει η Ευρώπη ο μόνιμος συλλέκτης άνθρακα του πλανήτη; «Θα χρειαστούμε μόνιμους συλλέκτες άνθρακα σε όλο τον πλανήτη. Υπάρχουν παρόμοιες ιδέες σε Αφρική και Λατινική Αμερική. Το επιστημονικό μας συμβούλιο λέει ότι πρώτον πρέπει να απαλλαγούμε από εκπομπές όσο το δυνατόν γρηγορότερα στην ΕΕ μέχρι το 2050. Δεύτερον να κάνουμε περισσότερα για να βοηθήσουμε τους εταίρους μας ανά τον κόσμο να απαλλαγούν από εκπομπές. Η Ευρώπη είναι υπεύθυνη για 7% των παγκόσμιων εκπομπών. Τρίτον, μετά το 2050, καθώς υπάρχει πολλή μόλυνση στον αέρα, πρέπει να απομακρύνουμε το CO2 από τον αέρα και να δημιουργήσουμε συλλέκτη».

Τι λέει για το μείζον ζήτημα της κλιματικής χρηματοδότησης; «Θεωρούμε στην ΕΕ σοβαρή υπόθεση το Ταμείο Απωλειών και Ζημιών, αλλά θέτουμε κάποια θέματα σοβαρά. Πρώτον, πρέπει να αφορά τους πιο ευάλωτους (σ.σ.: χώρες) και όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν. Δεύτερον, πρέπει να απομακρυνθούμε από την ιδεολογία αναπτυγμένος και αναπτυσσόμενος κόσμος διότι βλέπουμε ότι ορισμένες χώρες έχουν προοδεύσει. Η Κίνα είναι σαφές παράδειγμα. Με την οικονομική δύναμη υπάρχει ευθύνη. Η ΕΕ είναι ξεκάθαρη και επιδιώκει να έχει το μερίδιο που της αναλογεί στην ευθύνη αυτή. Το έχουμε κάνει ήδη, αλλά πρέπει να δώσουν χρήματα και άλλοι. Καθένας που έχει τη δυνατότητα να πληρώσει πρέπει να το κάνει. Τρίτον, αν βρούμε λύση για τη χρηματοδότηση, πρέπει να συνοδευτεί από μεγαλύτερη φιλοδοξία για τον μετριασμό, να υπάρξει σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, του άνθρακα, των εκπομπών, να υπάρξουν πιο φιλόδοξες και επικαιροποιημένες Εθνικά Καθορισμένες Εισφορές (NDCs). Θα πρέπει να τριπλασιαστούν οι ανανεώσιμες, να διπλασιαστεί η ενεργειακή απόδοση, να υπάρξει πιο φιλόδοξος στόχος για το μεθάνιο. Δεν πρόκειται για μενού α λα καρτ. Αν καταφέρουμε να έχουμε ένα πακέτο, η ΕΕ θα είναι σημαντικός συντελεστής (στη χρηματοδότηση), αλλά με βάση τις προϋποθέσεις που ανέφερα», λέει, αποφεύγοντας να δηλώσει το ποσό που είναι διατεθειμένη να δώσει η ΕΕ.

«Πολλές πτυχές που είναι απαραίτητες για να καταστεί η COP28 επιτυχία είναι δύσκολες. Αντιμετωπίζουμε μια ανηφορική μάχη. Πρώτον, διότι η γεωπολιτική συγκυρία είναι εξαιρετικά δύσκολη. Δεύτερον, οι χώρες έχουν διαφορετικά συμφέροντα. Μιλήσαμε για την Κίνα και τον άνθρακα. Τα κενά είναι σημαντικά και το τανγκό αυτό χρειάζεται 192 (χώρες). Θα κάνουμε το καλύτερο για να γεφυρώσουμε τις διαφορές, δεν θα είναι όμως επιτυχία αν δεν κάνουμε ό,τι μας λένε οι επιστήμονες για τον μετριασμό, την προσαρμογή, τη χρηματοδότηση. Αλλά πρέπει να είμαστε ρεαλιστές. Δεν μπορεί να υπάρξει λύση χωρίς τους Κινέζους και είναι αναγκαίο να έχουμε ανοιχτή επικοινωνία μαζί τους, όπως και με τους Ινδούς».