«Να το κρίνουμε κατά περίπτωση»

«Είναι ένα φαινόµενο το οποίο παρακολουθούµε. Εγώ έχω αφαιρέσει λέξεις από τραγούδι το οποίο έλεγα στο πρόγραµµά µου. Το “Σίγουρα θα πάµε µια και φτάσαµε ως εκεί / εσύ στο χώµα και εγώ στη φυλακή”, το έκανα “εσύ στο κόµµα και εγώ στη φυλακή”. Βέβαια πρέπει να µην ξεχνάµε ότι τα τραγούδια τη στιγµή που δηµιουργούνται αποτυπώνουν και την εποχή τους. Δεν θα αφαιρούσα ποτέ από τον “Προµηθέα” τη φράση “να κάθοµαι να κλαίω σαν γυναικούλα”. Η πραγµατικότητα της εποχής αυτή ήταν και εγώ οφείλω να τη µεταφέρω αυτούσια στο σήµερα. Δεν σηµαίνει ότι αυτή είναι η πίστη µου, η πεποίθεσή µου. Είναι του συγγραφέα, του εκάστοτε συγγραφέα, του εκάστοτε δηµιουργού της συγκεκριµένης εποχής.

Δύσκολα θα έβγαζα κάτι αν το τραγούδι δεν ήταν ολοκληρωµένο, αφαιρώντας δηλαδή αυτό που µπορεί να ενοχλεί. Αν στερούσα δηλαδή από το τραγούδι κάτι ουσιαστικό, δεν θα αντικαταστούσα λέξεις. Νοµίζω ότι θα πρέπει να το αντιµετωπίζουµε κατά περίπτωση. Ο λόγος που καταργούµε εποχές ολόκληρες και πεποιθήσεις πρέπει να είναι ισχυρός. Είναι ένα φαινόµενο σε κάθε περίπτωση που το παρακολουθώ και εγώ και θέλω να δω πώς θα εξελιχθεί.

Στο παρελθόν έχει ξανασυµβεί, δεν είναι κάτι καινούργιο. Η λέξη “νέγρος” για παράδειγµα δεν χρησιµοποιείται εδώ και τέσσερις δεκαετίες. Το θέµα θα πρέπει να το εξετάσουµε σήµερα στην πρωτογενή παραγωγή. Αυτός που γράφει τώρα ένα τραγούδι, για παράδειγµα, θα πρέπει να λάβει υπόψη του κάποια πράγµατα. Από την άλλη, τη στιγµή που συζητούµε αν θα πρέπει να λέγεται µια λέξη βλέπουµε στην τηλεόραση το “Χτυποκάρδια στο θρανίο” όπου η σφαλιάρα ήταν µέσο διαπαιδαγώγησης. Νοµίζω, είµαστε εκτός πραγµατικότητας».