Ουκρανός στρατιωτικός πίσω από το σαμποτάζ

Aνώτερος ουκρανός στρατιωτικός που διατηρούσε στενούς δεσμούς με τις υπηρεσίες πληροφοριών της χώρας του διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στη δολιοφθορά των αγωγών φυσικού αερίου Nord Stream πέρυσι, σύμφωνα με αξιωματούχους στην Ουκρανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αποκάλυψε χθες η αμερικανική εφημερίδα «Washington Post» σε συνεργασία με το γερμανικό περιοδικό «Spiegel». Ο ρόλος του ουκρανού συνταγματάρχη Ρομάν Τσερβίνσκι  παρέχει τα πιο άμεσα στοιχεία, μέχρι σήμερα, που συνδέουν τη στρατιωτική ηγεσία και τις υπηρεσίες ασφαλείας της Ουκρανίας με μια αμφιλεγόμενη πράξη δολιοφθοράς που έχει προκαλέσει πολλαπλές ποινικές έρευνες και την οποία τόσο οι αμερικανοί όσο και ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν χαρακτηρίσει επικίνδυνη επίθεση στην ενεργειακή υποδομή της Ευρώπης.

Ο Τσερβίνσκι, ένας παρασημοφορημένος 48χρονος συνταγματάρχης που υπηρέτησε στις δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων της Ουκρανίας, ήταν ο «συντονιστής» της επιχείρησης Nord Stream, ανέφεραν άνθρωποι που γνωρίζουν τον ρόλο του. Είχε την ευθύνη και την υποστήριξη για μια ομάδα έξι ατόμων που νοίκιασε ένα ιστιοφόρο με ψεύτικες ταυτότητες και χρησιμοποίησε ειδικό καταδυτικό εξοπλισμό για μεγάλα βάθη, για να τοποθετήσει εκρηκτικά στους αγωγούς αερίου. Στις 26 Σεπτεμβρίου 2022, τρεις εκρήξεις προκάλεσαν τεράστιες διαρροές στους αγωγούς Nord Stream 1 και 2, που εκτείνονται από τη Ρωσία στη Γερμανία κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα. Η επίθεση άφησε ανέπαφη μόνο μία από τις τέσσερις συνδέσεις αερίου του δικτύου καθώς πλησίαζε ο χειμώνας.

Εκτελούσε εντολές

Ο Τσερβίνσκι δεν έδρασε μόνος του και δεν ήταν εκείνος που σχεδίασε την επιχείρηση, σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές. Ο αξιωματικός έλαβε εντολές από ανώτερους ουκρανούς αξιωματούχους, οι οποίοι αναφέρονταν στον στρατηγό Βαλέρι Ζαλούζνι, επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων της Ουκρανίας, ανέφεραν άτομα που γνώριζαν πώς διεξήχθη η επιχείρηση. Οι αποκαλύψεις δημιουργούν ένταση ανάμεσα στην Ουκρανία και τους ευρωπαίους συμμάχους της. Το Κίεβο έχει ξεκινήσει πολλές τολμηρές μυστικές επιχειρήσεις κατά των ρωσικών δυνάμεων. Ωστόσο, η επίθεση στον Nord Stream είχε στόχο μη στρατιωτικές υποδομές που κατασκευάστηκαν για να παρέχουν ενέργεια σε εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη.

Ενώ η Gazprom, ο ρωσικός κρατικός όμιλος φυσικού αερίου, κατέχει το 51% του Nord Stream, δυτικές ενεργειακές εταιρείες, μεταξύ άλλων από τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ολλανδία, είναι εταίροι και επένδυσαν δισεκατομμύρια στο έργο. Η Ουκρανία προειδοποιεί εδώ και καιρό ότι ο Nord Stream θα επέτρεπε στη Ρωσία να παρακάμψει τους ουκρανικούς αγωγούς, στερώντας το Κίεβο από τεράστια έσοδα από τη διαμετακόμιση.

Αρνήθηκε οποιονδήποτε ρόλο

Μέσω του δικηγόρου του, ο Τσερβίνσκι αρνήθηκε οποιοδήποτε ρόλο στη δολιοφθορά των αγωγών. «Ολες οι εικασίες για τη συμμετοχή μου στην επίθεση στον Nord Stream διαδίδονται από τη ρωσική προπαγάνδα χωρίς καμία βάση», είπε ο Τσερβίνσκι σε γραπτή δήλωση στην «Washington Post» και στο «Spiegel», που διεξήγαγαν κοινή έρευνα για τον ρόλο του.

Ο ρόλος του Τσερβίνσκι απεικονίζει τη σύνθετη δυναμική και τους εσωτερικούς ανταγωνισμούς της κυβέρνησης εν καιρώ πολέμου στο Κίεβο, όπου οι μυστικές υπηρεσίες και το στρατιωτικό κατεστημένο της Ουκρανίας βρίσκονται συχνά σε ένταση με την πολιτική ηγεσία της. Ο ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι είχε αρνηθεί την εμπλοκή της χώρας του στην καταστροφή του Nord Stream, όμως, σύμφωνα με πηγές, η στρατιωτική ηγεσία μπορεί να μην τον είχε ενημερώσει.

Η μυστική αποστολή

Από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, ο Τσερβίνσκι υπηρετούσε σε μονάδα των δυνάμεων ειδικών επιχειρήσεων της Ουκρανίας και επικεντρωνόταν σε αντιστασιακή δραστηριότητα σε περιοχές της χώρας που κατείχε η Ρωσία, στα ανατολικά της Ουκρανίας. Σύμφωνα με τις πηγές, θεωρήθηκε κατάλληλος για να βοηθήσει στην εκτέλεση μιας μυστικής αποστολής που είχε σκοπό να κρύψει την ευθύνη της Ουκρανίας.

Εχει υπηρετήσει σε ανώτερες θέσεις στη στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών της χώρας καθώς και στην Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας, την SBU, και είχε επαφές με ηγετικά στελέχη. Επίσης είχε συμβάλει στη διεξαγωγή και άλλων μυστικών επιχειρήσεων, όπως ένα περίπλοκο σχέδιο το 2020 για να δελεάσει μαχητές της ρωσικής μισθοφορικής ομάδας Wagner στη Λευκορωσία, με στόχο να τους συλλάβει και να τους μεταφέρει στην Ουκρανία για να αντιμετωπίσουν κατηγορίες. Στη δήλωσή του στην «Post» και στο «Spiegel», ο Τσερβίνσκι είπε ότι επίσης «σχεδίασε και εφάρμοσε» επιχειρήσεις για τη δολοφονία φιλορώσων αυτονομιστών ηγετών στην Ουκρανία.