Επισκέψεις {LF}(σε συγγενείς {LF}και γιατρούς)

Συνεχίζοντας την «ενότητα» με τα εικαστικογλωσσικά, ενδιαφέρον παρουσιάζουν, κατά τη γνώμη μου, δύο ακόμα επεισόδια, δύο σκηνές τελοσπάντων, από την Καινή Διαθήκη, που επίσης εικονογραφούνται αρκετά συχνά, χωρίς ωστόσο συνήθως να ευτυχούν ως προς τον τρόπο με τον οποίο αποδίδονται/μεταφράζονται.

Η πρώτη είναι η σκηνή που συχνά αποδίδεται Η Επίσκεψη. Ευλόγως θα αναρωτηθεί κάποιος, βλέποντας τις δυο γυναίκες που πρωταγωνιστούν στην απεικόνιση (πίνακα, κατά κανόνα), ποια επισκέπτεται ποιαν και γιατί. Πρόκειται, λοιπόν, για την επίσκεψη που πραγματοποίησε (Κατά Λουκάν, α’ 39-41) η Παρθένος Μαρία, έγκυος στον Ιησού, στην εξαδέλφη της, την Ελισάβετ, έγκυο και αυτήν στον Ιωάννη τον Πρόδρομο. Η σκηνή είναι γνωστή ως The Visitation αγγλικά, La visitation γαλλικά, Visitazione ιταλικά, Visitación de la Virgen a santa Elisabet (ή Isabel) ισπανικά, Heimsuchung Mariae ή Mariae Besuch bei Elisabeth γερμανικά. Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης ότι στην καθ’ ημάς Ανατολή η σκηνή αποδίδεται και ως Ο Ασπασμός, αφού συνήθως η Ελισάβετ απεικονίζεται να δέχεται τον ασπασμό της εξαδέλφης της. Δυο σχόλια από κάποιον που δηλώνει αμετακίνητα αγνωστικιστής. Πρώτον, ομολογώ πως δεν το είχα αντιληφθεί ότι «μια οικογένεια ήταν όλοι» τελικά. Νόμιζα, μάλιστα, ότι ο Πρόδρομος ήταν κατά τι μεγαλύτερος σε ηλικία απ’ ό,τι ο Ιησούς. Δεύτερον, πάντα σύμφωνα με το Κατά Λουκάν, η επίσκεψη διήρκεσε τρεις μήνες. Ε, δεν το λες και ακριβώς επίσκεψη αυτό. Εξού ίσως και οι πάντα λεπτολόγοι Γερμανοί χρησιμοποιούν εκτός από το Besuch (=Επίσκεψη) και το Heimsuchung (από το ρήμα heimsuchen, που σημαίνει –στην ηπιότερη εκδοχή του– κάτι σαν… ενσκήπτω).

Η δεύτερη σκηνή (για την οποία νομίζω ότι έχω ξαναγράψει κάπου, κάποτε, κατά το παρελθόν) είναι το παρ’ ημίν λεγόμενο Ο Ιησούς δωδεκαετής στον Ναό. Θυμόσαστε; Τότε που οι γονείς του τον έχασαν, νόμιζαν ότι είχε ακολουθήσει κάποιους γνωστούς ή συγγενείς, και τελικά, όταν ξαναγύρισαν στην Ιερουσαλήμ τρεις ολόκληρες μέρες μετά ψάχνοντάς τον, τον βρήκαν «καθεζόμενον εν μέσω των διδασκάλων», οι οποίοι μάλιστα εντυπωσιάζονταν «επί τη συνέσει και ταις αποκρίσεσιν αυτού» (Κατά Λουκάν, β´ 46-48). Αυτή λοιπόν η σκηνή αποδίδεται αγγλικά Christ among the doctors, γαλλικά Jésus parmi les docteurs, γερμανικά Jesus unter den Schriftgelehrten. Εν ολίγοις: ο Χριστός ανάμεσα στους ερμηνευτές του (Μωσαϊκού) Νόμου, τους λόγιους, τους διδασκάλους (των Γραφών), κ.ο.κ. Και όμως, το έχω δει μεταφρασμένο Ο Ιησούς ανάμεσα στους γιατρούς! Μάλιστα, επειδή συνήθως η απόδοση του θέματος περιλαμβάνει τον νεαρό Ιησού στο κέντρο, περιστοιχισμένον από λόγιους σεβάσμιους πρεσβύτες (doctors), δεν αποκλείω ο ανυποψίαστος να θεωρήσει ότι πρόκειται για γιατρούς με τη συνηθισμένη έννοια του όρου. Με άλλα λόγια, σαν ο Ιησούς να έχει πάει για κάποιου είδους «τσεκάπ», για κάποιες απαραίτητες εξετάσεις, οπότε αυτοί που τον περιβάλλουν θα πρέπει να είναι ο καρδιολόγος, ο παθολόγος, ο ορθοπεδικός, κ.λπ. Αυτά τα… ιατρικά.

Η έμμηνος ρήση

H φράση «Σ’ αγαπώ» είναι το πιο απόλυτο κλισέ.

Ρολάν Μπαρτ