Αλλαγή εκλογικού νόμου για τη δημοκρατία και την πολιτική

Μετά τις πρόσφατες εθνικές, δημοτικές και περιφερειακές εκλογές επιβεβαιώθηκε η επιλογή της κυβέρνησης Μητσοτάκη να τροποποιήσει κάθε εκλογικό σύστημα με έναν σκοπό: ο πρώτος να τα παίρνει όλα, ο ένας να τα ελέγχει όλα. Κι έτσι να καταφέρει να ελέγχει το «επιτελικό κράτος», την Αυτοδιοίκηση, τις Ανεξάρτητες Αρχές, τη Δικαιοσύνη, τα ΜΜΕ. Ολους τους κρίσιμους μηχανισμούς και θεσμούς διακυβέρνησης κι εξουσίας.

Στις εθνικές εκλογές ο νόμος Μητσοτάκη είχε ως αποτέλεσμα να συμβάλει σε μια ισχυρή πλειοψηφία της ΝΔ, στον αποδεκατισμό του ενδιάμεσου κεντρώου χώρου και την ενίσχυση ακραίων κομμάτων λαϊκισμού με αποτέλεσμα ένα δυσλειτουργικό Κοινοβούλιο.

Στις τοπικές εκλογές, ο στόχος να έχει η ΝΔ την πλειοψηφία των διοικήσεων δήμων και περιφερειών στον μεγάλο βαθμό επετεύχθη και ταυτόχρονα αποκλείστηκαν οι τοπικές συναινέσεις. Δανείζομαι παράδειγμα από τον δήμο καταγωγής μου, τη Νάουσα, όπου ο τρίτος συνδυασμός με 20% και σημαντικά προτάγματα δεν είχε τη δυνατότητα εκ του νόμου να επηρεάσει σε τίποτα προγραμματικά την εκλογή του νέου δημοτικού συμβουλίου.

Η αυξανόμενη αποχή στις εκλογικές διαδικασίες, το έλλειμμα αντιπροσώπευσης και η αναντιστοιχία έργου και αξιολόγησης των εκλεγμένων αντιπροσώπων αποδεικνύουν ότι η ανάδειξη προσώπων και κομμάτων στην εξουσία γίνεται υπόθεση όλο και πιο λίγων άρα όλο και πιο ελεγχόμενη.

Ξεπερνώντας κάθε αυτοαναφορικότητα και ταμπέλα, προοδευτικό είναι να αποζητάς αλλαγές που θα φέρουν τις προϋποθέσεις δημοκρατίας, ανάπτυξης και κοινωνικής κινητικότητας. Να απαιτήσουμε, δηλαδή, εκλογικούς κανόνες πιο διαφανείς, πιο δίκαιους, πιο ανοιχτούς και πιο προσβάσιμους στους πολίτες σήμερα και για τα επόμενα χρόνια. Να οικοδομήσουμε μια νέα εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα και να υποστηρίξουμε καλύτερα τους ψηφοφόρους να ασκήσουν το δημοκρατικό τους δικαίωμα ψήφου.

Είναι άμεση ανάγκη να ξεκινήσει ο διάλογος για όλα τα θέματα εκλογικής νομοθεσίας. Οι κοινωνικές συνθήκες παρακμής, η αφυδάτωση της πολιτικής ζωής απαιτούν νέα μόχλευση.

Μια αναθεώρηση του εκλογικού συστήματος θα περιλαμβάνει σειρά θεμάτων που έχουν απασχολήσει τον δημόσιο διάλογο, την επιστήμη και την εφαρμοσμένη πολιτική στη χώρα. Την ηλικία ψήφου, την ψήφο όσων βρίσκονται εκτός εκλογικής τους περιφέρειας είτε μόνιμα είτε παροδικά, τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής περιόδου, τη χρηματοδότηση των κομμάτων, την είσοδο κάθε κόμματος στη Βουλή, την προεκλογική περίοδο, τη χρήση της τεχνολογίας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, με το πολιτικό βάρος που δίνει στα παραπάνω, ψήφισε μεν την απλή αναλογική αλλά δεν μεθόδευσε κατάλληλα τον διάλογο και τις συμπράξεις ώστε η επιλογή αυτή να πετύχει. Οφείλει να κάνει τώρα το επόμενο βήμα. Να ξαναεμπνεύσει την εμπιστοσύνη στην πολιτική αλλά και να ξανακερδίσει με τις πολιτικές του.

Να καταθέσει στο κυβερνητικό του πρόγραμμα συγκεκριμένη πρόταση που θα ετοιμαστεί από επιστήμονες και πολιτικούς, μέσα από διαδικασίες διαβούλευσης, ώστε οι πολίτες πρώτα απ’ όλα να συμμετάσχουν στη διαμόρφωση του πολιτικού μέλλοντος της χώρας.

Την ίδια στιγμή όμως μια τέτοια πρόταση, με τη συγκρότηση μιας κοινής Επιτροπής Αναθεώρησης Εκλογικής Νομοθεσίας, μπορεί να γίνει και ένα πρώτο όχημα ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ όλων των κομμάτων που επιθυμούν να επαναφέρουν τη δημοκρατία και την πολιτική. Με πρόταση και σχέδιο για περισσότερη δημοκρατία απέναντι σε απεγνωσμένες συνενώσεις κορυφής μικρών κομμάτων.

Ο δικηγόρος Αγγελος Τόλκας είναι πρώην βουλευτής και υφυπουργός