Oταν οι Ολυμπιακοί Αγώνες απέπνεαν Ελλάδα

Ολυµπιακοί Αγώνες, και μόνον το άκουσμα της αναβιώσεώς τους προξενούσε ρίγη συγκινήσεως σε γενιές ευρωπαίων και αμερικανών σπουδαστών. Αυτός και ο λόγος που οι πρώτοι Ολυμπιακοί ήταν συνάντηση φοιτητών, σπουδαστών και επιστημόνων, ελλήνων και αλλοδαπών αθλητών. Αθλητικός πόθος, αλλά και πνευματική υποδομή, ένα μείγμα που γένναγε οίστρο. Και δίπλα σ’ αυτό το κλασσικό ιδεώδες, ό,τι αποτελούσε την πεμπτουσία σπουδών και μελέτης.

Eτσι και µόνον το άκουσμα της αναβίωσης του Ολυμπιακού Ιδεώδους υπήρξε μοναδικό ερέθισμα μιας νεολαίας με διαρκή εντρύφηση στα ιδεώδη του ελληνικού στοχασμού. Ευκαιρία να διεισδύσουμε στην ανταπόκριση των νέων της Ευρώπης, αλλά ιδιαίτερα των Αμερικανών, του Robert Garret και των συμφοιτητών του από το Πανεπιστήμιο του Prinston. Μια ξεχασμένη σελίδα των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων αλλά και ένα αφιέρωμα τιμής, σε έναν κόσμο φιλότιμου που θεώρησε την Ελλάδα προσωπική του αυστηρά υπόθεση, πνευματική του πατρίδα.

O Robert Garrett και οι τρεις συμφοιτητές του από το Πανεπιστήμιο του Princeton. Οι αμερικανοί αθλητές έφτασαν στον Πειραιά με το πλοίο «Fulda» μία μέρα πριν από την έναρξη των Αγώνων. Η αργοπορία τους αυτή οφειλόταν στη σύγχυση που προκάλεσε η διαφορά των 12 ημερών ανάμεσα στο γρηγοριανό ημερολόγιο (που ακολουθούσαν οι δυτικές χώρες) και το ιουλιανό (που διατηρούσε ακόμα η Ελλάδα). Οι 4 Αμερικανοί ήταν φοιτητές του φημισμένου Πανεπιστημίου του Princeton και είχαν μυηθεί στο ολυμπιακό πνεύμα και την αναβίωση των Αγώνων από τον καθηγητή τους στο μάθημα της Ιστορίας William Sloane, ο οποίος ήταν προσωπικός φίλος του Ρ. de Coubertin, είχε λάβει μέρος στην ιστορική Σύνοδο της Σορβόννης τον Ιούνιο του 1894 και είχε εκλεγεί μέλος της πρώτης ΔΟΕ. Μάλιστα ο ιδεαλιστής και ρέκτης αυτός Αμερικανός, που πρωτοστάτησε στην αναβίωση του αθλητικού κινήματος, ακύρωσε την τελευταία στιγμή το εισιτήριό του για την Αθήνα και το αντίτιμό του το κατέθεσε στον λογαριασμό που είχε ανοιχθεί στο πανεπιστήμιο για τη χρηματοδότηση της αποστολής. Πάντως τα περισσότερα χρήματα για τον σκοπό αυτό τα διέθεσε η μητέρα του R. Garrett, μια χήρα που ήταν ιδιοκτήτρια της τράπεζας R. Garrett & Sons της Βαλτιμόρης. Η πολυάσχολη Αμερικανίδα, εκτός από τα χρήματα που διέθεσε, αισθάνθηκε την ανάγκη να συνοδεύσει τον γιο της και τους συναθλητές του στο μακρινό ταξίδι για την Αθήνα.

Ο ολυμπιονίκης

Robert Garrett

Ο 20χρονος Robert Garrett, ένας ξανθός, ψηλός, λεπτός αλλά γεροδεμένος και πραγματικός gentleman Αμερικανός, ασχολήθηκε με τη δισκοβολία, όταν διάβασε για την περιγραφή του αθλήματος σε μια εγκυκλοπαίδεια που έγραφε για τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην αρχαιότητα. Τότε κατασκεύασε έναν αυτοσχέδιο σιδερένιο δίσκο βάρους 8 κιλών και διαμέτρου 30 εκατοστών, τον οποίο όμως ήταν αδύνατον να πετάξει! Οταν έφθασε στην Αθήνα και πήγε για πρώτη φορά στο στάδιο, είδε τον πραγματικό δίσκο και ζήτησε από τον έλληνα πρωταθλητή, μάλλον τον Π. Παρασκευόπουλο, που εκείνη τη στιγμή έκανε προπόνηση, να του μάθει τον παλμό. Ο αμερικανός αθλητής έριξε μερικές βολές με αυτό τον παλμό. Την επόμενη μέρα κατόρθωσε να κατακτήσει στον τελικό της δισκοβολίας την πρώτη θέση, ρίχνοντας ανορθόδοξα με το ένα χέρι!

Ο Robert Garrett λάτρευε πραγματικά την Ελλάδα και τον πολιτισμό της και πίστευε στις ικανότητες των ελλήνων αθλητών. Σύμφωνα με το «Αστυ» ο κορυφαίος αμερικανός αθλητής είχε επισκεφτεί και στο παρελθόν την Αθήνα. Την ίδια αγάπη έτρεφαν και οι τρεις συμφοιτητές του που πραγματοποίησαν μαζί του το υπερπόντιο ταξίδι, για να γνωρίσουν από κοντά τη χώρα για την οποία τους είχε μιλήσει με θαυμασμό ο καθηγητής τους. Αυτοί ήταν ο 21χρονος Francis Lane, που έλαβε μέρος στα 100 μέτρα, ο 20χρονος Herbert Jamison, που συμμετείχε στα 400 μέτρα, και ο Tyler, που αγωνίστηκε στο άλμα επί κοντώ.

Ο Jamison αποφάσισε να έρθει την τελευταία στιγμή στην Ελλάδα, παίρνοντας τη θέση του συμφοιτητή του Κόλφιλντ, στον οποίο δεν επέτρεψαν οι γονείς του να κάνει ένα τόσο πολυήμερο ταξίδι. Οι αμερικανοί αθλητές μετά την άφιξή τους στην Αθήνα εγκαταστάθηκαν στο ξενοδοχείο «Αγγλία» και αμέσως μετέβησαν στο στάδιο για να προπονηθούν, ενώ τις περισσότερες ώρες αναπαύονταν στα δωμάτιά τους. Εντύπωση στους αθηναίους δημοσιογράφους προκάλεσαν η ευγένεια και οι καλοί τρόποι τους, που αποδίδονταν στο γεγονός ότι όλοι ήταν γόνοι παλαιών αριστοκρατικών και εύπορων οικογενειών, δεδομένου ότι η φοίτησή τους στα πανεπιστήμια, από τα οποία προέρχονταν, απαιτούσε ακριβά δίδακτρα. Ακόμη, εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι μετά την προετοιμασία τους στο στάδιο επέστρεφαν στο πρωτόγονο αποδυτήριο και έκαναν μπάνιο στους ψυχρούς λουτήρες παρά το ανοιξιάτικο κρύο. Τέλος, η διατροφή τους, κατά το «Αστυ», περιελάμβανε «μόνον ζωμόν και μπιφτέκι», ενώ «δεν κάπνιζαν ποτέ ούτε έπιναν οίνον ή ζύθον παρά μόνον λεμονάδαν».

James Connolly

Ο 30χρονος απόφοιτος του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ James Connolly ήταν πρώτος νικητής στο τριπλούν, δεύτερος στο ύψος και τρίτος στο μήκος. Ο αμερικανός αθλητής επιθυμούσε διακαώς να λάβει μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες και, καθώς το Πανεπιστήμιό του δεν του χορηγούσε άδεια να πραγματοποιήσει το μακρινό ταξίδι στην Αθήνα, αποφάσισε να το αγνοήσει και να ενσωματωθεί την τελευταία στιγμή με τους αθλητές του Suffolk Athletic Club της Βοστώνης, που είχαν αποφασίσει να λάβουν μέρος στους Αγώνες. Μάλιστα διενεργήθη έρανος στη Βοστώνη για να συγκεντρωθούν χρήματα για τα έξοδα του ταξιδιού. Χαρακτηριστικά, σε μια φιλανθρωπική αγορά που έγινε πουλήθηκαν ακόμα και κέικ (κάποιας κυρίας Lyndon) προς 5,25 δολάρια! Ο Connolly, όπως γράφει το «Αστυ», ήταν νέος συμπαθέστατος, συνεσταλμένος, λιγομίλητος αλλά και λίγο ιδιόρρυθμος. Χαρακτηριστικό ήταν το επεισόδιο που δημιουργήθηκε μετά την εύκολη νίκη του στο τριπλούν.

O διάδοχος του ελληνικού θρόνου και πρόεδρος της Επιτροπής των Αγώνων τον πλησίασε και συγχαίροντάς τον του είπε, προφανώς με τις ανεπαρκείς γνώσεις της αγγλικής που διέθετε, «ήταν ένα απαίσιο άλμα (!)» αφήνοντας άναυδο τον 30χρονο αμερικανό ολυμπιονίκη. Στη συνέχεια, όμως, προς άρση της παρεξήγησης, του εξήγησαν ότι ο διάδοχος ήθελε να πει «θαυμάσιο άλμα», αλλά ο Connoly έμεινε με την αρχική απορία. Μετά τους Αγώνες επιδόθηκε στη συγγραφή ναυτικών βιβλίων και έγινε διάσημος. Το 1949 οι φοιτητές του Πανεπιστημίου του Harvard τίμησαν με βραβείο τον 80χρονο πλέον ολυμπιονίκη και παλαιό απόφοιτο.