Από τη Φαλκονέρα στο «Ναυάγιο»

Στις 7 Δεκεμβρίου 1966 το πλοίο «Ηράκλειον» απέπλευσε από το λιμάνι της Σούδας με μία ώρα καθυστέρηση. Αψηφώντας τη σφοδρή κακοκαιρία που έπληττε την περιοχή με τον άνεμο των 10 μποφόρ, το μεγάλο φορτηγό πλοίο που είχε μετασχηματιστεί άτσαλα σε επιβατικό, έβαλε πλώρη για τον Πειραιά. Με μοναδικό στόχο ο καπετάνιος να προλάβει το ανταγωνιστικό πλοίο και να επιβεβαιώσει τη φήμη του πιο γρήγορου δρομολογίου της γραμμής, φόρτωσε όπως όπως ψυχές, αυτοκίνητα και φορτηγά αγνοώντας όλους τους κανόνες ασφαλείας. Πέντε ώρες, ωστόσο, μετά τον απόπλου του, ένα ατύχημα με τον καταπέλτη άφησε εκτεθειμένο το πλοίο στα κύματα, οδηγώντας το τελικά στη βύθισή του 25 μίλια βορειοδυτικά της Μήλου, κοντά στη βραχονησίδα Φαλκονέρα. Μαζί του, πήρε στον θάνατο 266 από τους επιβάτες του.

Τρεις επιζώντες αφηγούνται

Απόψε στις 00.10, το «Mega Stories», η εκπομπή έρευνας του Mega, ανασυνθέτει την ιστορία του ναυαγίου μέσα από τις αφηγήσεις τριών επιζώντων. Η Δώρα Αναγνωστοπούλου ταξίδεψε στην Κρήτη για να ακούσει τις βιωματικές ιστορίες του Ηλία Κουκουνάκη και του Κωνσταντίνου Μπιρικάκη, δύο ανθρώπων που πάλεψαν για τη ζωή τους επί ώρες στα παγωμένα νερά της θάλασσας, αλλά και της Μαρίκας Μανουσουδάκη, χήρας ενός από τους ναυαγούς, ο οποίος έζησε για δεκαετία στη σκιά του μετατραυματικού στρες. Για τις δραματικές ώρες μετά το ναυάγιο, το οποίο άλλαξε για πάντα την ελληνική ακτοπλοΐα, αλλά και για την ανευθυνότητα, την ολιγωρία και την καθυστέρηση αντίδρασης των Αρχών της εποχής μιλούν ακόμα ο Νίκος Χαρολίδης, ναύτης τότε του αρματαγωγού «Σύρος» που προσέτρεξε για βοήθεια εννέα ώρες μετά τη βύθιση του «Ηράκλειον», και ο δημοσιογράφος Βασίλης Καββαθάς, ο άνθρωπος που έμελλε να λάβει το τελευταίο σήμα κινδύνου που εξέπεμψε το μοιραίο πλοίο.

«Οι επιζώντες από το ναυάγιο της Φαλκονέρας, σε ένα άγνωστο σύνολο επιβατών που υπολογίζεται γύρω στους 300, ήταν μόλις 47. Αν αναλογιστούμε ότι έχουν περάσει 57 χρόνια από τον “Ελληνικό Τιτανικό”, καταλαβαίνεις ότι οι επιζώντες πλέον είναι ελάχιστοι για να μας δώσουν τις μαρτυρίες τους. Εμείς καταφέραμε να συνομιλήσουμε με τρεις, και είναι εντυπωσιακό ότι οι άνθρωποι αυτοί θυμούνται τα γεγονότα της 7ης, ξημερώματα 8ης Δεκεμβρίου με όλες τις λεπτομέρειες» αναφέρει η Δώρα Αναγνωστοπούλου στο «ΝΣυν». «Η βύθιση του πλοίου τούς σημάδεψε τη ζωή για πάντα. Πολλοί έχασαν συγγενείς και φίλους, οι εργαζόμενοι έχασαν συναδέλφους τους. Ολοι τους όμως βίωσαν μια αγωνιώδη προσπάθεια να κρατηθούν στη ζωή. Η περιπέτειά τους δεν τελείωσε εκεί, γιατί όταν πάτησαν στεριά, εμφανώς ταλαιπωρημένοι, δεν βρήκαν από πουθενά δικαίωση. Η αποζημίωσή τους ήταν ένα κουτί γάλα Βλάχας και ένα κοστούμι, μια και τα ρούχα τους είχαν καταστραφεί. Ψυχολογική βοήθεια δεν παρασχέθηκε σε κανέναν και σήμερα γνωρίζουμε καλά τι σημαίνει το τραύμα για τους επιζώντες μιας τέτοιας τραγωδίας» συνεχίζει η δημοσιογράφος.

Το βιβλίο και η σειρά

Το αποτύπωμα του πολύνεκρου ναυαγίου συνεχίζει και βαραίνει την Κρήτη μισό και πλέον αιώνα μετά, τροφοδοτώντας με τις τραγικές του ιστορίες τη σύγχρονη μυθοπλασία. Χαρακτηριστικά παραδείγματα το best seller μυθιστόρημα «Το ναυάγιο» του Σπύρου Πετρουλάκη, τον οποίο συναντά η Δώρα Αναγνωστοπούλου, αλλά και η ομώνυμη σειρά του Mega που αποτελεί την τηλεοπτική μεταφορά του. Οι πρωταγωνιστές της Γιάννης Στάνκογλου, Λεωνίδας Κακούρης, Γιώργος Χρυσοστόμου, Αναστασία Παντούση, Eκτορας Λιάτσος και Ελίζα Σκολίδη εξηγούν στην κάμερα πώς είναι να ενσαρκώνεις χαρακτήρες της διπλανής πόρτας που εν μια νυκτί έγιναν άθελά τους ήρωες.

«Οι ηθοποιοί που έχουν επιλεγεί για τους ρόλους της σειράς που βασίστηκε στο βιβλίο του Σπύρου Πετρουλάκη είναι όλοι τους έμπειροι και εξαιρετικοί και έχουν κληθεί πολλές φορές να ερμηνεύσουν ρόλους απαιτητικούς. Δεν μπορώ να φανταστώ ότι η ψυχοσύνθεσή τους επηρεάζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό, εικάζω ότι έχουν βρει τον τρόπο και τα εργαλεία να αποφορτίζονται και να παίζουν τους ρόλους τους με μια αποστασιοποίηση. Οι ίδιοι πάντως μας μιλούν για ιστορίες που είχαν ακούσει για το Ναυάγιο της Φαλκονέρας και στους περισσότερους η αληθινή ιστορία έδωσε μια φόρτιση παραπάνω στις ερμηνευτικές στιγμές τους. Αυτό που έχει επίσης μεγάλο ενδιαφέρον είναι η περιγραφή τους από το πώς γύρισαν τις δύσκολες και συγκλονιστικές σκηνές του “Ναυαγίου”» καταλήγει η Δώρα Αναγνωστοπούλου.