Πώς μπορεί να χαθεί και πώς να σωθεί

Εκτός από τις προαναφερόμενες 36 περιοχές όπου οριστικοποιήθηκαν οι εγγραφές το 2018 χωρίς καμία παράταση, στην υπόλοιπη χώρα, ένα ακίνητο χαρακτηρίζεται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη», για τις περιοχές των παλαιών προγραμμάτων αν δεν έχει δηλωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, και για τα νέα (από το 2008 και μετά), αν δεν δηλωθεί σε οκτώ χρόνια από την έναρξη της λειτουργίας του Κτηματολογικού Γραφείου.

Εδώ, με βάση τα όσα ισχύουν σήμερα, ο ιδιοκτήτης που δεν συμπεριλήφθηκε στις αρχικές εγγραφές, μπορεί να διεκδικήσει δικαστικά μόνο χρηματική αποζημίωση λόγω αδικαιολόγητου πλουτισμού.

Ωστόσο, στην περίπτωση που δεν υπάρχει η δυνατότητα για την καταβολή χρηματικής αποζημίωσης εκ μέρους του κράτους μπορεί ο ενδιαφερόμενος να ζητήσει την αυτούσια απόδοση του ακινήτου (εν είδει αποζημίωσης).

Από το 1998 έως σήμερα, παρατηρήθηκε πως οι εγγραφές «αγνώστου ιδιοκτήτη» διορθώνονται – κατά κύριο λόγο – δικαστικά, παρότι προβλέπεται διόρθωση με την απλή διαδικασία του «προδήλου σφάλματος».

Αυτό συνέβαινε για δύο λόγους:

Πρώτον, επειδή το Δημόσιο δεν συναινούσε στις σχετικές διορθώσεις, ακόμη κι αν δεν διατηρούσε δικαιώματα επί των ακινήτων.

Δεύτερον, διότι οι προϊστάμενοι των Κτηματολογικών Γραφείων απέρριπταν συστηματικά τις σχετικές αιτήσεις και παρέπεμπαν τις υποθέσεις στα δικαστήρια.

Από εδώ και πέρα, σύμφωνα με νέα νομοθετική ρύθμιση, οι ιδιοκτήτες ακινήτων μπορούν να υποβάλλουν αίτηση για διόρθωση προδήλου σφάλματος για εγγραφή «αγνώστου ιδιοκτήτη», την οποία θα πρέπει να κοινοποιήσουν στο Δημόσιο.

Ετσι, αν εντός 60 ημερών, το Δημόσιο δεν αντιδράσει εγγράφως, τότε ο προϊστάμενος του Κτηματολογικού Γραφείου (εάν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του νόμου), θα οφείλει να διορθώσει τη σχετική εγγραφή. Στην περίπτωση όμως που μέσα στο προαναφερόμενο διάστημα το Δημόσιο προβάλει δικαιώματα, τότε η αίτηση διόρθωσης θα απορρίπτεται και ο ιδιώτης θα πρέπει να προσφύγει στη Δικαιοσύνη για τη διόρθωση της εγγραφής.

Αντιδράσεις

Οι ιδιοκτήτες αντιδρούν διότι η οριστικοποίηση ανακριβών πρώτων εγγραφών στο Κτηματολόγιο έχει συνέπειες στο ιδιοκτησιακό καθεστώς. Για παράδειγμα, η μη εγγραφή στο Κτηματολογικό Φύλλο του ακινήτου υπάρχουσας υποθήκης (ή προσημείωσης) συνεπάγεται την απώλεια του εν λόγω δικαιώματος. Επίσης, η εγγραφή λανθασμένου ποσοστού συγκυριότητας (π.χ. 50% αντί 100%) έχει ως συνέπεια τη μερική απώλεια ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων. ΠΡ. Γ.