Μείωση κατανάλωσης{CR}λόγω αυξημένου{CR}κόστους στέγασης

Η αύξηση στο κόστος στέγασης και διατροφής φαίνεται ότι «κατάπιε» τις ανάγκες για άλλες δαπάνες όπως η ένδυση, η υπόδηση, οι αγορές σε διαρκή αγαθά και υπηρεσίες για τους καταναλωτές στην Ελλάδα. Οι αυξήσεις των τιμών σε συνάρτηση με τα περιορισμένα εισοδήματα των νοικοκυριών έχουν αλλάξει σημαντικά τις προτεραιότητες των Ελλήνων αναφορικά με τις ανάγκες τους.

Η οικονομική κρίση και τα μνημόνια που ακολούθησαν, αλλά και η ενεργειακή κρίση και η εκτίναξη των τιμών στα τρόφιμα που βιώνουν σήμερα, ανέτρεψαν τη λίστα των επιλογών περιορίζοντας το σύνολο των αγορών με κάποιες κατηγορίες την τελευταία 15ετία να παρουσιάζουν σημαντική μείωση. Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής που προκύπτουν από την τελευταία έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών, τα ελληνικά νοικοκυριά αναγκάστηκαν να περιορίσουν συνολικά τις μηνιαίες δαπάνες τους το διάστημα 2008-2022, ωστόσο εκεί που έβαλαν το μεγαλύτερο μαχαίρι περιορίζοντας στο μισό τις αγορές τους είναι τα είδη ένδυσης και υπόδησης που κατέγραψαν μείωση κατά 55,7%, τα διαρκή καταναλωτικά αγαθά (π.χ. ηλεκτρικών, επιπλών κ.λπ.) κατά 52,2% και κατά 36,8% αλλά αγαθά και υπηρεσίες (εκτός τροφίμων, ποτών και καπνικών).

Αλλαγές στη διατροφή

Την εικόνα αυτή άλλωστε επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία των τζίρων στο λιανικό εμπόριο που εμφανίζονται μειωμένοι σε σχέση τα προηγούμενα χρόνια. Η πίεση στα οικονομικά των νοικοκυριών και η ανάγκη να καλύψουν ζωτικής σημασίας δαπάνες όπως αυτές της σίτισης και της στέγασης οδήγησαν, σύμφωνα και με μελέτη του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), σε αλλαγές ακόμα και στη διατροφή την τελευταία δεκαετία όσον αφορά τις δαπάνες και την κατανάλωση. Είναι ενδεικτικό ότι η ετήσια κατά κεφαλήν δαπάνη για τρόφιμα είναι το 2023 στα 1.485 ευρώ ή μειωμένη κατά 2,3% την τελευταία δεκαετία (ήταν στα 1.519 ευρώ το 2009), ενώ στο σύνολο των προϊόντων των σουπερμάρκετ η πτώση είναι ακόμα μεγαλύτερη και φτάνει το 5,8% (από 1.938 ευρώ το 2009 στα 1.825 ευρώ το 2023).

Την επιδείνωση των οικονομικών τεκμηριώνει και το ΙΟΒΕ, σύμφωνα με στοιχεία του οποίου τους τελευταίους 12 μήνες σχεδόν οι επτά στους δέκα Ελληνες (66%) διαπίστωσαν ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης, αίσθημα που οδηγεί με τη σειρά του και σε περαιτέρω υποχώρηση στην πρόθεση για σημαντικές αγορές τους προσεχείς 12 μήνες (π.χ. επίπλων, ηλεκτρικών συσκευών κ.λπ.) ενώ το 59% των καταναλωτών προέβλεψε ότι θα προχωρήσει σε λιγότερες ή πολύ λιγότερες δαπάνες.