Τα διδάγματα της Ιστορίας

Υπήρξαν τέσσερις πόλεμοι μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς από τότε που η οργάνωση κατέλαβε βίαια τη Λωρίδα της Γάζας το 2007, καθένας από τους οποίους έληξε με μια επιστροφή σε αβέβαιο status quo. Αλλά σήμερα υπάρχουν απόηχοι του καλοκαιριού του 1982, όταν ο τότε υπουργός Αμυνας Αριέλ Σαρόν δεσμεύτηκε να εκκαθαρίσει την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (ΟΑΠ) από τον Νότιο Λίβανο. Ηθελε κι εκείνος να αλλάξει τη Μέση Ανατολή, όπως δήλωσε ότι θέλει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Με ένα νεύμα από τον τότε υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Αλεξάντερ Χέιγκ, ο Σαρόν έστειλε τα στρατεύματά του μέχρι τη Βηρυτό, πολιορκώντας την πόλη για δύο μήνες. Παρ’ όλο που η ΟΑΠ τελικά εγκατέλειψε τον Λίβανο, ο πρώτος μεγάλης κλίμακας χερσαίος πόλεμος του Ισραήλ εναντίον μιας μη κρατικής οντότητας εξελίχθηκε σε ένα από τα χειρότερα στρατηγικά του λάθη, γράφει η συγγραφέας και ειδικός για τη Μέση Ανατολή Κιμ Γκάτας στους «Financial Times» – και οδήγησε στη σφαγή της Σάμπρα και της Σατίλα από τους λιβανέζους χριστιανούς συμμάχους του Ισραήλ. Εξακολουθούμε να ζούμε με τις συνέπειες εκείνου του λάθους, σημειώνει η Γκάτας, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας ενός άξονα αντίστασης από τη Δαμασκό στην Τεχεράνη.

Δεν κατανοεί το Ριάντ

Το Ισραήλ ήθελε όχι μόνο να εκδιώξει την ΟΑΠ αλλά και να βοηθήσει στην εγκατάσταση μιας φιλικής κυβέρνησης στη Βηρυτό με την οποία θα μπορούσε να συνάψει ειρήνη, γονατίζοντας τη Συρία – και όλα αυτά χωρίς να κάνει ούτε μια παραχώρηση στους Παλαιστινίους. Εάν ο Νετανιάχου, συνεχίζει το δημοσίευμα, πιστεύει ότι αυτή τη φορά μπορεί να βομβαρδίσει τη Γάζα και μετά να επιστρέψει στις συνομιλίες εξομάλυνσης των σχέσεων με τους Σαουδάραβες χωρίς να προσφέρει τίποτα ουσιαστικό στους Παλαιστινίους, σημαίνει ότι δεν κατανοεί επαρκώς το Ριάντ.

«Το δίδαγμα των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών είναι ότι κάθε προσπάθεια εξάλειψης παλαιστινιακών ενόπλων ομάδων έχει δημιουργήσει μόνο πιο ακραίες επαναλήψεις και χειρότερους γρίφους. Δύο ημέρες μετά την εισβολή του Ισραήλ στον Λίβανο, μια ομάδα των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν έφτασε στη Δαμασκό και κατευθύνθηκε προς την κοιλάδα Μπεκάα του Λιβάνου με την ευλογία του σύρου προέδρου Χαφέζ αλ Ασαντ. Εκτοτε δεν έφυγαν ποτέ. Η Χεζμπολάχ – η πιο επιτυχημένη εξαγωγή της Τεχεράνης από την ιρανική επανάσταση του 1979 – δημιουργήθηκε, και μαζί με το Ιράν, ορκίστηκε να εκδιώξει την Αμερική από τον Λίβανο και τη Μέση Ανατολή. Το 1983, οι ΗΠΑ υπέστησαν ένα καταστροφικό πλήγμα όταν φορτηγά με εκρηκτικά ανατίναξαν πρώτα την πρεσβεία τους στη Βηρυτό και στη συνέχεια πεζοναύτες μιας αμερικανο-γαλλικής πολυεθνικής δύναμης».

Η μεγαλύτερη κατοχή

Η Συρία, ενώ οι Σοβιετικοί αναπλήρωναν το οπλοστάσιό της, έγινε ο απόλυτος εμπρηστής των αμερικανικών σχεδίων στην περιοχή ενώ παρίστανε τον πυροσβέστη. Η Δαμασκός εκπληρώνει έναν διαφορετικό ρόλο σήμερα καθώς το Ιράν, η Χεζμπολάχ και η Ρωσία διατηρούν ισχυρή παρουσία στο έδαφός της.

Στον πυρήνα της, καταλήγει η αρθρογράφος, η τρέχουσα σύγκρουση αφορά τη μεγαλύτερη κατοχή στη σύγχρονη ιστορία, αυτή που αφήνει τους Παλαιστινίους αποκλεισμένους ενώ το Ισραήλ αναζητά αμείλικτα την ασφάλειά του. Αλλά η ευρύτερη εικόνα είναι αυτή των περιφερειακών αλλαγών και των παγκόσμιων συμμαχιών που φτάνουν σε κρίσιμη καμπή. Ο κίνδυνος τώρα είναι ποια στρατηγικά λάθη θα διαιωνίσουν τη βία για τα επόμενα χρόνια.