Μια κινεζική φούσκα που ετοιμάζεται εδώ και καιρό

Ο τομέας ακινήτων της Κίνας είναι η μεγαλύτερη κατηγορία περιουσιακών στοιχείων στον κόσμο – μεγαλύτερος ακόμη και από την αγορά μετοχών ή ομολόγων των ΗΠΑ. Αλλά υπάρχουν αυξανόμενοι φόβοι ότι πρόκειται για μια φούσκα έτοιμη να σκάσει. Ηδη, ο υπερχρεωμένος κινεζικός γίγαντας ακινήτων Evergrande έχει καταθέσει αίτηση πτώχευσης στις Ηνωμένες Πολιτείες και η εταιρεία ανάπτυξης ακινήτων Country Garden μάχεται μια κρίση ρευστότητας. Η αποτυχία μιας ή και των δύο θα μπορούσε κάλλιστα να προκαλέσει οικονομική κρίση.

Γιατί όμως προέκυψε εξαρχής μια φούσκα ακινήτων; Οπως τόσα άλλα προβλήματα στην Κίνα σήμερα, αυτό μπορεί να αναχθεί στην πολιτική του ενός παιδιού που υιοθέτησε η κυβέρνηση το 1980 – μια απόφαση που θα αναδιαμόρφωσε θεμελιωδώς την οικονομική, πολιτική και διπλωματική τροχιά της χώρας. Τότε κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι θα έπρεπε να περιοριστούν οι γεννήσεις και να περιοριστεί η αστική γη.

Αυτό το συμπέρασμα αποδείχθηκε ότι ήταν βαθιά λανθασμένο. Ακόμη και αν η αρχική εκτίμηση ήταν σωστή, ωστόσο η καλλιεργήσιμη γη δεν συσχετίζεται απαραίτητα με την παραγωγή σιτηρών, η οποία επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. Το 2022, η καλλιεργήσιμη έκταση της Κίνας ήταν μόνο το 77% του μεγέθους της περιοχής της Ινδίας, αλλά η παραγωγή σιτηρών της ήταν διπλάσια.

Ναι, η Κίνα εξακολουθεί να εισάγει το ένα πέμπτο των σιτηρών της, αλλά αυτό οφείλεται στις γεωργικές πολιτικές και στο σύστημα διεθνών αγορών και όχι στην έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Και υπάρχει τεράστια δυνατότητα για την Κίνα να αυξήσει περαιτέρω την εγχώρια παραγωγή τροφίμων της.

Η σχετική επιβράδυνση της οικονομίας είναι το αναπόφευκτο αποτέλεσμα της δημογραφικής τροχιάς της χώρας. Για να επιτευχθεί ο «δυνητικός ρυθμός ανάπτυξης» που απαιτείται για την υλοποίηση του «κινεζικού ονείρου της μεγάλης αναζωογόνησης του κινεζικού έθνους», οι Αρχές ενθαρρύνουν μεγάλες επενδύσεις σε ακίνητα, δημιουργώντας τις εκτοξευόμενες τιμές των κατοικιών που έχουμε δει από το 2015. Μέχρι το 2022  οι τιμές των νέων κατοικιών που πωλήθηκαν στο Πεκίνο, τη Σαγκάη, το Guangzhou και το Shenzhen ήταν 1,73 φορές, 1,81 φορές, 1,80 φορές και 1,97 φορές τα επίπεδα του 2014, αντίστοιχα.

Από την πολιτική του ενός παιδιού και την «κόκκινη γραμμή» μέχρι τη μεταρρύθμιση του επιμερισμού των φόρων και τις πιο πρόσφατες πολιτικές φιλοδοξίες της κυβέρνησης, το σκηνικό έχει διαμορφωθεί εδώ και καιρό για μια φούσκα στα ακίνητα.

Η κινεζική κυβέρνηση είναι πολύ καλή στο να καλύπτει μικρά προβλήματα. Αλλά αυτά συχνά συσσωρεύονται πολύ μεγαλύτερα προβλήματα που δεν μπορούν πλέον να αγνοηθούν. Τώρα που ο συνολικός πληθυσμός της Κίνας συρρικνώνεται, ειδικά η ομάδα ηλικίας για αγορά σπιτιού, η κατάρρευση των ακινήτων φαίνεται αναπόφευκτη. Το πώς θα καταρρεύσει και το πόσο γρήγορα θα επηρεάσει βαθιά την κοινωνικοοικονομική θέση και την παγκόσμια γεωπολιτική της Κίνας τις επόμενες δεκαετίες.

Ο Γι Φουξιάν είναι ανώτερος επιστήμονας στη μαιευτική
και γυναικολογία στο Πανεπιστήμιο του Wisconsin-Madison