Η συνάντηση ήταν ένα βήμα θετικό αλλά περίπου «βήμα σημειωτόν»

Η πρόσφατη ωριαία συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στη Νέα Υόρκη υπήρξε ένα ακόμα προγραμματισμένο βήμα στη διαδικασία προσέγγισης των δύο χωρών που έχει ως κεντρικό σκοπό τη βαθμιαία ομαλοποίηση των σχέσεών τους.

Από τις δηλώσεις των δύο συνομιλητών συνάγεται ότι η συνάντηση αυτή που ο έλληνας πρωθυπουργός χαρακτήρισε «παραγωγική» έλαβε χώρα σε φιλικό, όντως, κλίμα και ότι στις σχετικές συζητήσεις συμφωνήθηκε η συνέχιση και διεύρυνση των συνομιλιών, καθώς και η συνεργασία των δύο μερών σε θέματα πολιτικής προστασίας, παράνομης μετανάστευσης, ΜΟΕ και κοινών δράσεων στον τομέα της κλιματικής αλλαγής. Ο Μητσοτάκης προσέθεσε, επίσης, ότι διευκρίνισε στον τούρκο πρόεδρο πως το Κυπριακό μπορεί να επιλυθεί μόνο στο πλαίσιο της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας.

Επομένως είναι σαφές ότι στην εν λόγω επαφή δεν επετεύχθη κάτι το θεαματικό ή ιδιαιτέρως σημαντικό και ότι η πραγματοποίησή της απέβλεπε κυρίως στη διατήρηση υφεσιακού κλίματος που διαμορφώθηκε μετά την επί το ηπιότερο αλλαγή της επιθετικής ρητορικής της Αγκυρας απέναντι στην Αθήνα. Αρα θα μπορούσε να λεχθεί ότι η συνάντηση ήταν ένα βήμα θετικό αλλά περίπου «βήμα σημειωτόν», το οποίο έγινε με την προσδοκία ουσιωδέστερης προόδου στο μέλλον.

Με την ευκαιρία αυτή και αναφορικά με την τηρούμενη εν προκειμένω ελληνική γραμμή, κρίνω σκόπιμη την υπογράμμιση των εξής επισημάνσεων:

n Η αλλαγή τόνου στην τουρκική ρητορική αποτελεί πράγματι μία θετική και ευπρόσδεκτη κίνηση, δεδομένου ότι συμβάλλει στην αποσόβηση των βαρύτατων μειονεκτημάτων και κινδύνων της διαρκούς έντασης και στην αναζήτηση οδών συνεννόησης μεταξύ των δύο πλευρών.

n Ομως η τουρκική αυτή στάση δεν μπορεί να προεξοφληθεί ότι αποτελεί ειλικρινή στρατηγική στροφή και όχι συγκυριακό προσωρινό ελιγμό. Διότι και άλλοτε η Τουρκία ισχυρίστηκε ότι επιθυμεί την ύφεση, αλλά δεν τήρησε την εξαγγελία της.

n Οι αμφιβολίες αυτές είναι εύλογες και βάσιμες και για τον πρόσθετο λόγο ότι συγχρόνως με τις διαβεβαιώσεις περί αγαθών προθέσεων προς την Ελλάδα η τουρκική ηγεσία επαναλαμβάνει συχνά ότι δεν μεταβάλλει ούτε κατά κεραία τις διεκδικήσεις της προς τη χώρα μας. Και δεν ανακαλεί και το απειλητικόcasus belli.

n Οι διαφορές που η Τουρκία έχει εγείρει και έχει καλλιεργήσει επιμελώς προς την πλευρά μας είναι πολλές και συνοδεύονται από την απαίτηση να αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης και ρύθμισης έστω και αν αυτό θίγει δικαιώματα ελληνικής κυριαρχίας.

n Στο πλαίσιο αυτό, είναι απαραίτητο η Ελλάδα να ζητά ευθέως από την Τουρκία έμπρακτα δείγματα αλλαγής της συμπεριφοράς της και να μην αρκείται απλώς σε φραστικές υποσχέσεις ή τουρκικές αβρότητες όπως οι συχνοί εναγκαλισμοί και τα γλυκερά χαμόγελα.

n Απαραίτητο είναι επίσης να τονίζεται ότι δεχόμαστε ως βάση συνομιλιών μόνο το πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας και όχι το ολισθηρό έδαφος της ευθυδικίας.

n Επιπλέον επιβάλλεται να δείχνουμε ότι προσερχόμεθα στις επαφές μας με αυτοπεποίθηση και όχι με πνεύμα σεμνής ταπεινότητας που δίνει στην άλλη πλευρά αίσθημα ισχύος και εμπεριέχει και κινδύνους διολίσθησης από τις θέσεις μας.

n Τέλος, αυτονόητο είναι ότι πρέπει να συνεχίζουμε συστηματικά τη βέλτιστη οργάνωση της άμυνάς μας που αποτελεί και το κρίσιμο υπόβαθρο των πολιτικών και διπλωματικών μας ενεργειών. Και βεβαίως αυτό δεν συνιστά ούτε φιλοπόλεμη ούτε εθνκίζουσα στάση.

n Συμπερασματικά, ασφαλώς είναι χρήσιμη και επωφελής η συμμετοχή μας σε ειρηνικές διαδικασίες, αλλά αναντιρρήτως αναγκαία είναι και η βασιζόμενη στον ρεαλισμό σύνεση και επιφυλακτικότητα. Οπως και η διαρκής μέριμνα οργανωμένης αποτροπής. Διότι πρέπει να μεριμνούμε αποτελεσματικά για όλα τα ενδεχόμενα.

Ο Δημήτρης Καραϊτίδης είναι πρέσβης επί τιμή